Sanockie Święto Kultury Karpat Wschodnich

Burmistrz Sanoka, Lokalna Organizacja Turystyczna „Bieszczady”, Stowarzyszenie Euroregion Karpacki Polska oraz Muzeum Budownictwa Ludowego zapraszają na Sanockie Święto Kultury Karpat Wschodnich „Karpaty – Góry Kultury”, które odbędzie się w dniach 8-9 lipca 2017 r.
W sobotę 8 lipca na scenie sanockiego skansenu już o godz. 17 rozpoczną swoje występy zespoły karpackie, a wśród nich „Rusychi” oraz „Widymo”. Około godziny 20.30 nastąpi uroczyste rozpalenie Watry karpackiej.
W niedzielę 9 lipca korowód karpacki przejdzie ulicami Sanoka z Rynku do Muzeum Budownictwa Ludowego, gdzie odbędzie się prezentacja kultur karpackich oraz „Carpathia – Jarmark Karpacki”. Wystąpią Zespół Tańca Ludowego „Sanok”, Łemkowski Zespół Pieśni i Tańca „Kyczera”, zespół „Bitla” z Ukrainy, romski zespół „Romane Anjela” ze Słowacji, Zespół Pieśni i Tańca „Osławiany”, oraz Kapela „Drewutnia”.

Poświęcenie żabiowskiego krzyża

Jak już na naszym portalu informowaliśmy drewniany krzyż huculski, który od końca XIX w. aż do roku 1944 stał w centrum Żabiego nad Czarnym Czeremoszem, po ponad 73 latach wrócił na swoje miejsce. Teraz naszą ówczesną informacje możemy uzupełnić o szczegóły dotyczące jego odsłonięcia i poświęcenia. Otóż uroczystość ta odbędzie się w niedzielę 2 lipca 2017 r. o godz. 13 a towarzyszyć jej będą występy artystyczne miejscowych muzyków i śpiewaków. Stojący już dziś krzyż można oglądać dzięki kamerze internetowej, a wszystko wskazuje na to, że kamera ta będzie transmitować także uroczystość jego poświęcenia.

Vincenz „u wód”

Miło nam poinformować, że wystawa pt. „Dialog o losie i duszy. Stanisław Vincenz (1888–1971)” wg scenariusza Jana Choroszego w jej dolnośląskiej kopii trafiła na okres wakacyjnej kanikuły „do wód”, a konkretnie do Szczawna Zdroju, gdzie w stylowej, zabytkowej pijalni wód mineralnych (przy ul. Tadeusz Kościuszki 23) prezentuje się całkiem burkutnie i żętycznie. Można ją tam obejrzeć od dziś do końca sierpnia. Wszystkich, którzy zabłądzą w te rejony Sudetów serdecznie zapraszamy na łyk Karpat Wschodnich.

Motyw z Huculszczyzny

Uprzejmie informujemy, że Polski Dom Aukcyjny – Wojciech Śladowski na IX Aukcja Sztuki Dawnej i Współczesnej 22 czerwca 2017 r. w hotelu Sheraton Grand w Krakowie przy ul. Powiśle 7 oferuje pod nr 13 w katalogu możliwość zakupu za jedyne 48 000 zł (cena wywoławcza) obrazu olejnego autorstwa Aleksandra Mroczkowskiego (1850–1927) zatytułowany „Motyw z Huculszczyzny” (olej, płótno; 78 x 124,5 cm w świetle ramy; sygn. p. d.: A. Mroczkowski).
Autor obrazu, znakomity pejzażysta widoków górskich, szczególnie tatrzańskich, drobiazgowo przedstawiał elementy przyrody. Dokładnie zaakcentowane, dodawały realizmu przedstawianym scenom. Prezentowana dekoracyjna praca należy do kanonu dzieł artysty, chociaż jest chyba jedyną w jego dorobku dotyczącą Huculszczyzny. O „huculskości” pejzażu świadczą po pierwsze postaci romansującej pary Hucułów przedstawionych w stylu Seweryna Obsta, po drugie zaś talaby (tratwy) na górskiej rzece, kaszyce umacniające jej brzegi oraz – coś zupełnie wyjątkowego – w centrum obrazu ryza wodna do spuszczania kloców. Nie wiele było takich ryz na Huculszczyźnie, a ta na obrazie raczej na pewno nie jest odwzorowaniem żadnej z nich, ale możliwe, że za wzór Mroczkowskiemu służyła ryza działająca przez lata w dolinie Hramitnego w Górach Hryniawskich.

Łuk Karpat 2017

Celem wyprawy jest przejście pieszo, w czasie jednej wycieczki, Łuku Karpat – od Dunaju do Dunaju – zaczynając od Małych Karpat w rejonie Bratysławy, przez graniczne pasma Czech i Słowacji, Beskid Żywiecki, Gorce, Sądecki, Niski i Bieszczady w Polsce, dalszą część Bieszczadów, Gorgany i Czarnohorę na Ukrainie, liczne pasma Karpat Wschodnich w Rumunii, po kulminacje Fogaraszu i Retezatu w Karpatach Południowych, by dojść do Żelaznych Wrót na granicy Rumunii z Serbią.
Trasa w części przypomina pierwszą, klasyczną, pokonaną w 1980 roku przez grupę Studenckiego Koła Przewodników Beskidzkich w Warszawie z Andrzejem Wielochą, ale w niektórych miejscach się od niej różni. Wiedzie zarówno turystycznymi szlakami, ścieżkami nieoznakowanymi jak i bezdrożami. Plan jest taki, aby odwiedzić jak najwięcej szczytów na głównym grzbiecie. Choć szlak prowadzi wododziałami – nie trzyma się ich niewolniczo i prowadzi przez pięć przełomów rzecznych. Nie wyprowadza idących z gór na Wyżynę Siedmiogrodzką (czego efektem jest przecięcie przełomu Aluty) i zaplanowany jest tak, aby nie wymagał sprzętu i przygotowania wspinaczkowego (co eliminuje Tatry i dodaje przełomy Dunajca i Popradu). Aby podróż była ciekawsza, na zakręcie Karpat prowadzi po dużym łuku, przez przełomy Bodzy (Buzau) i Wielkiej Byski (Basca Mare). Czytaj dalej

Karpaty na krakowskiej Konferencji PIASA

W dniach 16-18 czerwca 2017 r. w Krakowie odbył się Sixth World Congress on Polish Studies zorganizowany przez Polski Instytut Naukowy w Ameryce (PIASA), Polską Akademię Umiejętności (PAU) oraz Uniwersytet Gdański.
Kongres ten połączony był z jubileuszem Polskiego Instytutu Naukowego w Ameryce (PIN), który w 2017 r. obchodzi jubileusz 75 rocznicy swojego powstania. PIN/PIASA utworzony został w Nowym Jorku w czasie drugiej wojny światowej przez polskich naukowców i artystów szukających intelektualnego domu w Ameryce przez lata koncentrował swą działalność na promocji polskiej nauki, kultury i sztuki. Wśród członków Instytutu znajdowali się laureaci Nagrody Nobla i wielu światowej sławy Polaków, m.in: Jan Lechoń, Czesław Miłosz, Isaac Bashevis Singer, Kazimierz Funk, Frank Wilczek, Jerzy Kosiński, Artur Rubinstein czy Zbigniew Brzeziński.
Dwie z sesji panelowych Kongresu poświęcone były tematyce karpackiej, a przewodniczył im znany na pewno znawcom Karpat profesor Paul J. Best. Jest nam szczególnie miło przekazać tę informację, bowiem wśród autorów referatów znaleźć można dwie osoby związane z Towarzystwem Karpackim: prof. Patrice M. Dabrowski (Harvard Ukrainian Research Institute), która przedstawiała postać księdza Sofrona Witwickiego oraz dr Leszka Rymarowicza (wiceprezes Towarzystwa Karpackiego), który przedstawił ponad stuletnie dzieje stacji naukowej na Połoninie Pożyżewskiej w Czarnohorze.  Czytaj dalej

Wystawa Vincenza – epizod kaszubski

Miło nam poinformować, że wystawa pt. „Dialog o losie i duszy. Stanisław Vincenz (1888–1971)” wg scenariusza Jana Choroszego w swej nieustającej wędrówce po kraju tym razem zawitała na Kaszuby. Można ją oglądać od 9 czerwca do 31 lipca 2017 r. w Filharmonii Kaszubskiej – Wejherowskim Centrum Kultury przy ul. Sobieskiego 255. Serdecznie zapraszamy, tym bardziej, że dziś czyli 9 czerwca o godz. 18 przy okazji otwarcia wystawy odbędzie się tam wykład dr. Jana A. Choroszego o pisarstwie Stanisława Vincenza i pokaz filmu dokumentalnego pt. Stanisław Vincenz.

Sztambuch Michała Jagiełły

Centralna Biblioteka Górska PTTK oraz Oficyna Artystyczna Astraia uprzejmie zapraszają we czwartek, 8 czerwca 2017 r. o godzinie 18 do sali konferencyjnej COTG PTTK w Krakowie przy ul. Jagiellońskiej 6 (I piętro) na premierę, a zarazem promocję tomu wspomnień zatytułowanych „Sztambuch Michała Jagiełły”, książki zawierającej zbiór kilkudziesięciu wspomnień ludzi którzy Michała Jagiełłę znali – taterników, fascynatów gór, literatów, artystów. Wśród autorów znaleźli się m.in.: Ewa Berbeka, Izabela Cywińska, Teresa Jabłońska, Robert Janik, Janusz Konieczniak, Maciej Krupa, Jan Malicki, Adam Marasek, Ludomir Molitoris, Antoni Nowak, o. Stanisław Opiela, Apoloniusz Rajwa, Zdzisław Ryn, Paweł Skawiński, o. Anatol Szydłowski, Tadeusz Trajdos, Magda Vasaryova, Jan Widacki, Krzysztof Wojnarowski, Wiesław Wójcik. Patronat nad publikacją objęli: TOPR, Tatrzański Park Narodowy i Biblioteka Narodowa.

Nowy tom Bieszczada z Pantokratorem na okładce

Miło nam poinformować, że ukazał się właśnie nowy 21 tom wielce zasłużonego czasopisma „Bieszczad” wydawanego przez Oddział Bieszczadzki Towarzystwa Opieki nad Zabytkami w Ustrzykach Dolnych z piękną reprodukcją „Spasa w siłach” z cerkwi w Liskowatem na okładce. Znajdziemy w nim jak zwykle wiele bardzo ciekawych tekstów, których lekturę serdecznie polecamy. A oto jego zawartość:
Maciej Augustyn, Antropogeniczne zmiany środowiska wodnego w Bieszczadach do 1951 r. (część 8) Dolina środkowego i górnego Mszańca;
Wojciech Wesołkin, W dorzeczu Osławy (część VII) Komańcza, Czystohorb i Dołżyca k. Komańczy;
Maciej Augustyn, Donos jako źródło historyczne. Przyczynek do dziejów gospodarki leśnej w dolinie Wiaru; Czytaj dalej

XXX lat „Płaju”

Pewnie nie wszyscy w to uwierzą – nam samym bowiem nie bardzo się to w głowie mieści, – a już na pewno nikt nie pamięta, że właśnie mija 30 lat od ukazania się pierwszego „Płaju”. Wprawdzie miał on na stronie tytułowej wypisany rok 1986, jednak pieczątka cenzury na znajdującym się w zbiorach redakcji egzemplarzu nie pozostawia wątpliwości – zgodę na rozpowszechnianie dostaliśmy 29 maja 1987 roku (jak widać poślizg towarzyszył nam od początku). Tym, którzy nie wiedzą na czym polegała cenzura, śpieszę wyjaśnić: bez tej pieczątki nakład nie mógł opuścić magazynów drukarni. To była druga pieczątka, pierwszą, będącą zgodną na druk musiała mieć publikacja przed oddaniem do rąk drukarza. Tę drugą cenzor przystawiał po sprawdzeniu, czy to co wydrukowano jest identyczne z tym, na co wydał zgodę.

Tak więc trzydzieści lat temu odebraliśmy z drukarni pierwszy, bardzo zresztą skromny „Płaj”. Wydawcą jego było Studenckie Koło Przewodników Beskidzkich, a o Towarzystwie Karpackim nikt jeszcze wtedy nie myślał (więcej o historii naszego almanachu przeczytasz tu). Trzydzieści lat to z jednaj strony niby niewiele, ale z drugiej niezły szmat czasu, tym bardziej, że obfitujący niebywałymi zmianami. Nie dość, że żyjemy w innym, lepszym świecie, że przy okazji szlak trafił cenzurę, że dokonała się niewyobrażalna rewolucja w technice i możliwościach druku, to jeszcze Karpaty w całości stanęły przed nami otworem. Staraliśmy się ten czas i rodzące się możliwości wykorzystać jak najlepiej – czy nam się to udało?
Ocena należy do naszych Czytelników. Czytaj dalej