Wszystko na temat: Karpaty Wschodnie

Uroczystości w Kirlibabie

a_kilibaba_01W sobotę 7 lutego 2015 r. w Kirlibabie (Cârlibaba) na Bukowinie odbyła się uroczystość upamiętniająca 100-lecie bitwy Legionu Polskiego z wojskami rosyjskimi w dniach 19-23 stycznia 1915 r. W zwycięskiej bitwie zginęło 12 legionistów z 2 Pułku Legionów Polskich, którzy zostali pochowani w pobliżu miejscowego kościoła katolickiego. W 1932 r. powstał w tym miejscu pomnik, odrestaurowany w 2007 r. z inicjatywy Towarzystwa Karpackiego z funduszy Senatu RP. W uroczystości uczestniczył Ambasador M. Szczygieł i attaché obrony płk. T. Domański, obecni byli także przedstawiciele władz województwa Suceava, kierownictwo Związku Polaków w Rumunii oraz miejscowa ludność. Asystę wojskową zapewniła rumuńska kompania honorowa z 81 Brygady Zmechanizowanej z Bistricy.

Pod karpacką choinkę – Płaj 48

P48_okl_mZ życzeniami Radosnych Świąt Bożego Narodzenia oddajemy do rąk czytelników 48 tom Płaju. A zaczyna się on inaczej niż zwykle, bo od poezji, co więcej, wschodniokarpackie wiersze Wojciecha Leopolity przenikają całą jego treść, stanowiąc mocną dominantę. A wiersze to wyjątkowe przede wszystkim ze względu na ogromny ładunek zawartych w nich uczuć. Ich autor poprowadzi nas po dolinach, stokach, połoninach Czarnohory i złomowiskach Gorganów, w znane nam przecież ze współczesnych wędrówek miejsca, jakże jednak inne gdy popatrzymy na nie jego oczami. Może zatem dzięki nim dostrzeżemy coś więcej, niż widzieliśmy dotąd?
W obszernym artykule Tadeusz Trajdos zapoznaje nas fachowo – jak na historyka sztuki przystało – z fascynującym światem malarstwa Augusty Kochanowskiej, Polki z Czerniowiec, która na co dzień mówiła po niemiecku, a dziś na domu, w którym mieszkała ma tablicę pamiątkową jako malarka ukraińska. Jej losy, które z Karpatami splatały się wielokrotnie, kryją do dziś nierozwikłane tajemnice. Czytaj dalej

Jak zdobyłem Turystyczną Koronę Gór Rumunii

spotkania_01ZaJM-2013praszamy serdecznie na inaugurację jesienno-zimowego sezonu Spotkań Karpackich. Tym razem będziemy mieli wyjątkową okazję posłuchania fascynującej relacji Jerzego Montusiewicza z jego przeszło 35-cio letniej batalii o zdobycie Turystycznej Korony Gór Rumunii, zakończonej 3 maja 2014 r. wejściem na szczyt Vâscului (911 m) najwyższy w górach Łasz (Oaşului) – ostatni spośród 97 wyznaczających Koronę. Jurek – niewątpliwie najlepszy znawca Karpat rumuńskich – nie tylko opowie o zdobywaniu poszczególnych szczytów, ale także wyjaśni słuchaczom wg jakich zasad i kryteriów wybrał owe 97 najwyższych wierzchołków. Zapraszamy jak zwykle w piątek, 21 listopada o godz. 18, tradycyjnie do Muzeum Ziemi PAN w Warszawie przy al. Na Skarpie 27. Czytaj dalej

Historia wojenna Stefana Łukasiewicza

lukasiewiczW ramach IX Dni Kultury Ormiańskiej, Związek Ormian w Polsce im. ks. arcybiskupa Józefa Teodorowicza zaprasza w sobotę, 25 października 2014 r. o godz. 15 do swojej siedziby przy ul. prymasa Stefana Wyszyńskiego 7/2 w Gliwicach na wernisaż wystaw pt. „W drodze do Polski. Historia wojenna Stefana Łukasiewicza 1914-1920” autorstwa Magdaleny Bernackiej. W programie referat prof. Andrzeja Zięby wprowadzający do tematyki wystawy oraz rozmowa z jej autorką. Wystawę przedstawiającą unikatowe fotografie z frontów I wojny światowej, w tym z walk w Karpatach Wschodnich, można będzie oglądać do 30 listopada. Artykuł Magdaleny Bernackiej o jej dziadku, Stefanie Łukasiewiczu i jego karpackiej epopei zamieścimy w 48 tomie „Płaju”.

Legiony Polskie w Karpatach Wschodnich

sklodowsk2iW dniu 24 października 2014 r. w 100-lecie walk toczonych przez polskich legionistów w Karpatach Wschodnich Dom Spotkań z Historią zaprasza o godz. 18  do swojej siedziby w Warszawie przy ul. Karowej 20 na spotkanie z dr. Janem Skłodowskim, fotografikiem, pisarzem, podróżnikiem, badaczem Kresów, od lat dokumentującym i popularyzującym karpacką epopeję Legionów, który opowie o walkach Legionów w dolinie Bystrzycy Nadwórniańskiej i o Rzeczpospolitej Rafajłowskiej. Wstęp wolny.

Fotograficzna opowieść o Bojkach

bojkoOd 9 sierpnia do 7 września w Leica Gallery w Warszawie przy ul. Mysiej 3 można obejrzeć wystawę fotografii Jana Brykczyńskiego zatytułowaną „Boiko”. W 2009 roku jej autor trafił do wsi w Ukraiński Karpatach. Wracał tam przez kolejne trzy lata. Powoli zdobywał zaufanie mieszkańców, odizolowanych od świata górami. Kroku po kroku pokazywali mu swoje życie, w którym zdarzenia w pierwszym rzędzie mają przyczyny magiczne, myśli mają moc sprawczą a biała magia zmaga się z czarną. Wystawa jest fotograficzną opowieścią o dawnej wsi w Europie, zdjęcia jednak zrobione są współcześnie. Więcej o wystawie na leica-camera.pl

Płaj 47

P47_okl_dPłaj 47 (jesień 2013) stron 208+8

zawartość tomu:

Roman Kumłyk 1948–2014,

K. Chrzanowska-Grzesińska, S. Chrzanowski, Wspomnienia z Rafajłowej z lat 1939–1943,

J. Skłodowski, Rudolf Nardelli – życiorys legionisty,

J. Skłodowski, Rafajłowa na pocztówkach Wundermanna,

L. Rymarowicz, A. Wielocha, Tajemnica obelisku pod Sokólską Skałą,

P. Szekeryk-Donykiw, O malfarach i popach,

J. Machulik, Listy do nieba,

Z. Brynikowski, J. Marchaj, Rekonesans w rumuńskich Karpatach Wschodnich,

Z. Brynikowski, Wschodniokarpacka wyprawa przemyskich gimnazjalistów, Czytaj dalej

Płaj 47 już jest!

P47_okl_mDla tych czytelników, którzy lubią różnorodność mamy dobrą wiadomość, otóż zawartość 47 tomu Płaju różnorodnością poruszanych tematów bije na głowę większość wydanych w ostatnich latach.
Na początek proponujemy duży blok tekstów dotyczących Rafajłowej, a to nie bez powodu. W 2014 r. wypada bowiem setna rocznica walk Legionów Polskich w Karpatach Wschodnich i powstania Rzeczpospolitej Rafajłowskiej. Towarzystwo Karpackie zamierza uczcić ją zorganizowaniem sesji historycznej oraz ufundowaniem w kościele w Nadwórnej tablicy pamiątkowej poświęconej kampanii wschodniokarpackiej, tak więc tematyka jeszcze nie raz w Płaju zagości. Pierwszy tekst zawiera niezwykle ciekawe i dramatyczne wspomnienia córki ostatniego nadleśniczego z Rafajłowej uzupełnione notatkami z dziennika jej ojca. Znajdziemy w nim wiele odniesień legionowych, ale dotyczą one czasów II wojny światowej. Natomiast wprost legionowych walk w Rafajłowej dotyczy drugi artykuł, w którym Jan Skłodowski przypomina postać Rudolfa Nardellego, legionisty poległego pod Rafajłową. W trzecim wreszcie tekście przypominamy postać rafajłowskiego karczmarza Leizora Wundermanna, a dokładnie jego działalność edytorską jako wydawcy pocztówek.
Czytaj dalej

Nowy tom Kresowej Atlantydy Stanisława Nicieji

kresowa_atlantyda_4W ostatnich dniach ukazał się w księgarniach czwarty tom Kresowej Atlantydy Stanisława Sławomira Nicieji. W kolejnej część tej – jak uściśla jej podtytuł – historii i mitologii miast kresowych autor zaprasza czytelników do Kołomyi, Żabiego i Dobromila. Jak zwykle poznajemy wiele ciekawych osób związanych z tymi miejscowościami oraz ich skomplikowane, często bardzo dramatyczne losy. Warto podkreślić, że licząca 292 strony książka, której wydawcą jest wydawnictwo Opolgraf zawiera szereg oryginalnych, często nigdzie dotąd niepublikowanych ilustracji. Nie bez satysfakcji odnotowujemy fakt, że w rozdziale dotyczącym Żabiego kilka stron poświęcił autor Almanachowi Karpackiemu „Płaj” i osobom z nim związanym. W ten sposób niepostrzeżenie przeszliśmy do historii. Autorowi pięknie dziękujemy.

Henryk Gąsiorowski (1878-1947) Szkic biograficzny (Płaj 13)

Kazimierz Ciechanowicz

gasiorowski_kieptar_mW styczniu 1997 r. minęła pięćdziesiąta rocznica śmierci Henryka Gąsiorowskiego — wybitnego znawcy problematyki wschodniokarpackiej. Jako że w szerszych kręgach miłośników gór jego sylwetka jest zupełnie nieznana, wydaje się celowe przedstawienie jego biografii w poniższym szkicu.
Henryk Erazm Korwin Gąsiorowski urodził się l kwietnia 1878 r. w Zaleszczykach na Podolu. Był synem doktora medycyny Leonarda Aleksandra Korwina Gąsiorowskiego i Marii Henryki ze Stecherów de Sebenitz. Dzieciństwo spędził w rodzinnej miejscowości, gdzie ojciec prowadził praktykę lekarską. Po ukończeniu dwóch (względnie trzech) klas szkoły ludowej wstąpił do c.k. Wyższego Gimnazjum w Stanisławowie, które ukończył w roku 1893. Następnie Henryk rozpoczął naukę w Seminarium Nauczycielskim we Lwowie, gdzie zgłębiał m.in. język polski, historię, geografię, język niemiecki i gimnastykę. Od l grudnia 1897 r., jeszcze przed ukończeniem seminarium, rozpoczął praktykę w zawodzie, obejmując funkcję tymczasowego nauczyciela II klasy w szkole ludowej w Niżniowie. Czytaj dalej