Remont w Łopience – koniec 1. etapu

Uprzejmie informujemy, że 18 lipca br. zakończył się pierwszy etap remontu cerkwi w Łopience realizowanego w ramach zadania pt. „Zahamowanie destrukcji  oraz zabezpieczenie i utrwalenie substancji materialnej zabytkowej greckokatolickiej cerkwi p.w. św. Paraskewii w Łopience” Rządowego Programu Odbudowy Zabytków. W ramach tego etapu zostały zakończone prace we wnętrzu cerkwi. Zgodnie z projektem ściany wewnątrz cerkwi zostały zabezpieczone przez wykonanie wklęsłej spoiny pomiędzy kamieniami, a większe ubytki zostały uzupełnione kamieniami. Ściana ołtarzowa w prezbiterium została otynkowana z zachowaniem tzw. świadka, czyli fragmentu autentycznego przedwojennego tynku. Przed wojną cała cerkiew była w środku otynkowana i pierwotnie miała zostać wykonana pełna rekonstrukcja z otynkowaniem wszystkich ścian, ale tak jak zachowano fragment autentycznego tynku jako świadka historii cerkwi, tak też została podjęta decyzja aby zachować część ścian nieotynkowanych jako świadka powojennej historii zniszczenia, dewastacji i odbudowy cerkwi.
Wszystkie fugi oraz tynki zostały wykonane według historycznej receptury zaprawą wapienną z użyciem kurzych jajek. Wykonano także część prac zabezpieczających absydę, w tym wieniec górny spinający absydę z bryłą cerkwi, a także rozpoczęto prace przy wzmocnieniu fundamentu absydy dolnym wieńcem, który jednocześnie będzie pełnił funkcję muru oporowego i będzie zabezpieczał absydę przed osunięciem się w stronę strumienia. Czytaj dalej

Etnowarsztaty w Łopience – edycja 3

W Łopience, zgodnie z założonym harmonogramem, 28-29 czerwca 2025 r. odbyły się przygotowane przez Towarzystwo Karpackie warsztaty kamieniarskie prowadzone w dwóch turach, w których uczestniczyło w sumie 12 osób. Dla części uczestników były to już drugie warsztaty (uczestniczyli w nich także w zeszłym roku), co dobrze świadczy o atrakcyjności tych zajęć. Podobnie jak w zeszłym roku warsztaty prowadził Paweł Bałon, od wielu lat zaangażowany w pomoc przy pracach archeologicznych w Łopience. Odsłonięte w trakcie prac archeologicznych pozostałości podmurówek, studni i piwniczek były w tym roku bazą do pokazania warsztatu kamieniarskiego dawnych mieszkańców Łopienki. Były także polem doświadczalnym, na którym można było próbować odtwarzać wątki murów i udoskonalać sztukę murowania w technice dzikiego muru na zaprawie glinianej, a także na zaprawie wapiennej. Czytaj dalej

Łopienka – dylematy odbudowy

Zapraszamy na siódme w 2025 r. Spotkania Karpackie online, które odbędą jak zwykle w ostatni czwartek miesiąca, a więc 31 lipca, o godz. 19. Będą one nieco nietypowe, mówić będziemy o projekcie pt. „Zahamowanie destrukcji oraz zabezpieczenie i utrwalenie substancji materialnej zabytkowej greckokatolickiej cerkwi p.w. św. Paraskewii w Łopience”, który realizowany jest przez Towarzystwo Karpackie we współpracy z Gminą Cisna, dzięki środkom pozyskanym z Rządowego Programu Odbudowy Zabytków. Chcemy przekazać możliwie wszechstronne i aktualne informacje o prowadzonych w łopieńskiej cerkwi i wokół niej pracach ratunkowych, ale także umożliwić osobom, które wyrażają swoje zaniepokojenie tymi pracami (komentując je np. w socialmediach) publiczne podzielenie się swoimi wątpliwościami. Zaproszenie do udziału w tych Spotkaniach skierowaliśmy do wójta Gminy Cisna, do wykonawcy remontu FH-U DRAB-POL Paweł Drabik, duszpasterza Łopienki ks. Piotra Bartnika, a także do leśników i bieszczadzkiego środowiska przewodnickiego. Przesyłamy je niniejszym również do tych wszystkich, którzy wyrażali swoje, nieraz krytyczne, opinie dotyczące prac prowadzonych w Łopience, a szczególnie zmienionego wnętrza cerkwi. Na Spotkaniach nie zabraknie oczywiście kustosza Łopienki Zbyszka Kaszuby, a także innych członków Rady Towarzystwa Karpackiego. Będzie to także okazja, aby przyjrzeć się kolejnym etapom prac i zobaczyć Łopienkę z perspektywy nieoczywistej, wykopów odsłaniających fundamenty cerkwi, czy rusztowań, z których zabezpieczano mury. Dowiemy się także ile tysięcy kurzych jaj potrzebnych było aby tynki na ścianie ołtarzowej można było wykonać w bardzo starej, tradycyjnej, technologii. Czytaj dalej

W Zyndranowej od Rusal do Jana

Muzeum Kultury Łemkowskiej w Zyndranowej (Музей Лемківской Культуры) w sobotę i niedzielę, 26 i 27 lipca 2025 r. zaprasza  na kolejną odsłonę Muzealnego Święta Kultury i Tradycji Łemkowskich „Od Rusal do Jana”. W sobotnie popołudnie od godz. 16 organizatorzy zapraszają do zwiedzania Muzeum, a także na promocje książek, wykłady i prelekcje, a od godz. 18 na muzyczne koncerty.
W niedzielę po nabożeństwie w cerkwi pw. św. Mikołaja o godz. 11 i po uroczystym otwarciu Święta także przewidziano wiele atrakcji, pokazy rękodzieła i rzemiosła ludowego, konkursy i oczywiście koncerty wielu zespołów muzycznych z Polski i Słowacji.

Wystawa na Zamku Niedzickim

28 czerwca 2025 r. na Zamku Niedzickim w „sali gotyckiej” odbył się wernisaż wystawy pt. „Sacralia w malarstwie i grafice Mariana Romualda Polaka i Ewy Polak-Trajdos”. Pokazanych zostało 20 prac wybranych z kolekcji 153 obrazów, rysunków, grafik i rzeźb ofiarowanych w 2017 r. Muzeum Pienińskiemu im. J. Szalaya w Szlachtowej. Dzieła prezentowane na wystawie w Zamku ukazują zarówno obiekty architektury sakralnej na ziemi sądeckiej (Tropie, Zbyszyce), jak też przedstawienia z ikonografii maryjnej i pasyjnej w ujęciu obojga artystów. Znalazło się też kilka prac mojej Matki inspirowanych tradycją ikon bizantyjskich. Podczas wernisażu przedstawiłem sylwetki obojga twórców: drogi życia, wykształcenie i pasje, w przypadku mojego dziadka zasługi zawodowe (był współtwórcą polskich znaczków pocztowych, banknotów waluty polskiej w latach 1932-1959 jako projektant i sztycharz), w przypadku matki – osiągnięcia naukowe (pionierskie badania sztuki gotyckiej w południowej Małopolsce i na Spiszu). Wystawę wzbogaciły plansze biograficzne. Obecna wystawa powstała dzięki zawsze życzliwej pomocy pań: Ewy Jaworowskiej-Mazur, dyrektorki Zespołu Muzealnego Zamku w Niedzicy i Barbary Węglarz, kierującej Muzeum Pienińskim im. J. Szalaya. Wernisaż zaszczycili swą obecnością przyjaciele i znajomi ze Spisza i Pienin. Zakończenie wystawy przewidziane jest 20 lipca 2025 r.

Tadeusz Mikołaj Trajdos

Prace Pienińskie po raz 34

Prace Pienińskie, których trzydziesty czwarty tom niedawno się ukazał, to popularnonaukowy rocznik Pienińskiego Ośrodka Historii Turystyki Górskiej w Szczawnicy, wydawany przez Oddział Pieniński PTTK w Szczawnicy i Polskie Stowarzyszenie Flisaków Pienińskich. Tak jak wszystkie ostatnie tomy tego periodyku liczy grubo ponad czterysta stron i zawiera mnóstwo niezwykle ciekawych i wartościowych artykułów.
Je ze swej strony chciałbym gorąco polecić artykuł prof. Ludwika Freya zatytułowany „Peregrynacje pana inżyniera do Pienin”, będący piękną opowieścią o  Kazimierzu Łapczyńskim (1823-1892), botaniku, a przede wszystkim krajoznawcy w najpełniejszym tego słowa znaczeniu. Naukowcu-amatorze, człowieku zakochanemu w Pieninach i Tatrach, a także w zamieszkujących je ludziach. Czytaj dalej

Komunikat o Łopience

Z przykrością informujemy, że z powodu prowadzonych prac remontowych we wnętrzu cerkwi w Łopience, ze względów bezpieczeństwa, w okresie od 14.07.25 (poniedziałek) do 18.07.25r. (piątek) w godzinach 8-12 oraz 14-18 cerkiew nie będzie dostępna dla odwiedzających.
Turystów i pielgrzymów za utrudnienia bardzo przepraszamy.

Kustosz sanktuarium Zbigniew Kaszuba

Troista muzyka

Miło nam poinformować, że w najbliższych dniach, czyli 10, 11 i 12 lipca będzie koncertować w Polsce huculska Kapela „Troistej muzyki” znad Czeremoszu w składzie: Микола Стринадюк, Василь Павлюк, Володимир Рибак, Василь Соколюк, Юрій Тафійчук i Галина Рибак.
Pierwszy koncert już jutro, w czwartek o godzinie 19 w Muzeum Kultury Wilamowskiej oczywiście w Wilamowicach. Następny w piątek 11 lipca w Gminnym Ośrodku Kultury w Porąbce także o godzinie 19, a ostatni w sobotę 12 lipca w trakcie I Pikniku Militarno-Historycznego w Hecznarowicach.
Zapraszamy serdecznie.

Vincenzowskie przekroczenia

Kolejne, już 29 seminarium vincenzologiczne Zakładu Edytorstwa Instytutu Filologii Polskiej UWr, można obejrzeć pod tym linkiem. Wypełnił je profesor Jan Choroszy omówieniem swojego artykułu pt. „Pole tożsamości i Vincenzowskie przekroczenia” opartego w dużej mierze na dotychczas niepublikowanych egodokumentach autora „Połoniny”, a opublikowanego w najnowszej „Tece Polsko-Ukraińskich Związków Kulturowych”. Artykuł (dostępny pod tym linkiem) warto przeczytać, niezależnie od obejrzenia seminarium.

Zapis spotkania z Krzysztofem Potaczałą

Tym razem z pewnym opóźnieniem, za które najmocniej przepraszamy, zamieszczamy link do nagrania ostatnich Spotkań karpackich online, na których historyk i regionalista Krzysztof  Potaczała, opowiadał o ciekawych okolicznościach powstania swojej ostatniej książki „O czym drzewa w Bieszczadach nie szumią. Ocalona z Sobiboru” wydanej przez Wydawnictwo Znak Horyzont w 2025 r., a także o przeróżnych i często zaskakujących jej kontekstach.
A na następnych Spotkaniach karpackich online, w czwartek 31 lipca chcielibyśmy wspólnie ze wszystkimi zainteresowanymi porozmawiać o różnych, często ze sobą sprzecznych, pomysłach na przyszłość cerkwi w Łopience. Serdecznie zapraszamy.