Wszystko na temat: Beskidy Zachodnie

Pamięci Hugona Zapałowicza

Towarzystwo Przyjaciół Zawoi i Skawicy zaprasza 12 i 13 września 2026 r. na dwudniowe uroczystości związane z osobą jednego z najwybitniejszych mieszkańców Zawoi, Hugona Zapałowicza, który zmarł w roku 1917 w rosyjskiej niewoli w Perowsku (obecnie Kyzyłorda w Kazachstanie). Od niemal 110 lat miejsce spoczynku Jego szczątków pozostaje nieznane. O godzinie 11 w parafii Matki Bożej Nieustającej Pomocy w Zawoi Górnej odprawiona zostanie uroczysta Msza Święta w intencji Hugona Zapałowicza, po której na cmentarzu odbędzie się odsłonięcie i poświęcenie jego symbolicznego grobu. W obelisk wmurowana zostanie ziemia z cmentarza w Perowsku, oraz ziemia z grobu żony i jedynego syna Hugona Zapałowicza.
O 13.30 w szkole podstawowej w Zawoi Centrum odbędzie się wernisaż wystawy poświęconej Zapałowiczowi, a o godzinie 14 w sali Babiogórskiego Centrum Kultury rozpocznie się konferencja naukowa poświęcona jego osobie i dorobkowi. Podczas konferencji, którą poprowadzi dr hab. Zygmunt Kruczek rektor WSTIE w Suchej Beskidzkiej, przedstawionych zostanie 9 referatów:  Czytaj dalej →

Dziesiąta Sądecka Watra Archeologiczna

Zapraszamy do udziału w zwiedzaniu stanowisk archeologicznych z prof. Marcinem Przybyłą z Instytutu Archeologii UJ, w ramach 10. edycji Sądeckiej Watry Archeologicznej, która odbędzie się w sobotę i niedzielę, 18-19 lipca 2026 r. na Górze Zyndrama w Maszkowicach, na stanowisku Marcinkowice oraz na Babiej Górze w Zabrzeży. Wydarzenie jest organizowana przez Towarzystwo Karpackie i Instytut Archeologii Uniwersytetu Jagiellońskiego, Dom Sądecki we współpracy z Gminą Łącko oraz Oddziałem Polskiego Towarzystwa Historycznego w Nowy Sączu. Patronat medialny czasopisma i portalu Archeologia Żywa.

Program:
Sobota, 18 lipca:
10-12, Maszkowice, pierwsza tura zwiedzania stanowiska na Górze Zyndrama,
14-16, Maszkowice, druga tura zwiedzania stanowiska na Górze Zyndrama,
Niedziela, 19 lipca:
11-13 Marcinkowice, Grodzisko,
16-17 Zabrzeż, Babia Góra.

Kontakt: Robert Księżopolski, tel. 668840034. Informacja dostępna także pod tym linkiem.

„W górskim gnieździe” Beskidu Małego

Zapraszamy na szóste w tym roku Spotkanie Karpackie online, które odbędą się jak zwykle w ostatni czwartek miesiąca tj. 25 czerwca o godz. 19. Naszym gościem będzie dr Ewelina Mocior, badaczka i autorka cenionych przewodników po nie zawsze oczywistych częściach Karpat, a szczególnie po ciągle niedocenianych karpackich pogórzach. W trakcie spotkania nasz gość opowie o przyrodzie, historii i kulturze Beskidu Małego. O tym, jak te zagadnienia są ze sobą powiązane, jak ślady dawnej gospodarki ludzkiej zapisały się krajobrazie tej części Beskidów Zachodnich, a także o tym, co wyróżnia Beskid Mały spośród innych pasm beskidzkich. Porozmawiamy również o rozwoju turystyki oraz o ochronie przyrody na tym terenie. Oprócz najważniejszych kwestii (dlaczego Beskid Mały jest akurat „mały”?), nie zabraknie różnych zaskakujących ciekawostek. Dla niezorientowanych w zagadnieniach regionalizacji: Beskid Mały sąsiaduje od zachodu z Beskidem Śląskim, od wschodu z Beskidem Makowskim, od południa z Kotliną Żywiecką i Beskidem Makowskim, a od północy z Pogórzem Śląskim i Pogórzem Wielickim. Najwyższym szczytem tego pasma jest Czupel (933 m n.p.m.).

Ewelina Mocior – doktor nauk o Ziemi, ekolog krajobrazu. Absolwentka geografii, ochrony środowiska oraz studiów magisterskich uzupełniających na kierunku biologia z geologią – ochrona przyrody. Zawodowo zajmuje się zagadnieniami relacji człowiek–środowisko. Autorka kilkunastu publikacji naukowych oraz kilku przewodników turystyczno-przyrodniczych, w tym przewodnika po Beskidzie Małym pt. „W górskim gnieździe”. Wielbicielka długich wędrówek nie tylko po Karpatach. Czytaj dalej →

Gorlice. Od pola bitwy do muzeum

27 kwietnia 2026 r. w Gorlickim Centrum Kultury odbędzie się konferencja pt. „Od pola bitwy do muzeum: Gorlice na mapie europejskiego dziedzictwa Wielkiej Wojny”, której głównym zadaniem będzie przedstawienie wyników prac nad merytorycznym i koncepcyjnym zarysem przyszłej instytucji muzeum oraz dyskusja nad kierunkami rozwoju muzealnictwa historycznego w regionie. Wydarzenie jest częścią projektu GOV4PeaCE, skupiającego się na budowie międzynarodowej sieci współpracy wokół pamięci o Wielkiej Wojnie. Program wydarzenia obejmuje omówienie roli operacji gorlickiej w historii Europy, przedstawienie koncepcji programowej muzeum oraz prezentację wizji architektonicznej. Konferencja ma charakter otwarty – zapraszamy wszystkich zainteresowanych historią, a także inicjatywą utworzenia nowej, jedynej w tej części Europy instytucji o charakterze międzynarodowym, upamiętniającej wszystkie strony konfliktu oraz ludność cywilną dotkniętą skutkami działań wojennych.

Opowieść o całych Karpatach

Zapraszamy na trzecie w tym roku Spotkania Karpackie online, które odbędą się jak zwykle w ostatni czwartek miesiąca, czyli 26 marca 2026 r. o godz. 19. Tematem będą oczywiście jak zawsze Karpaty, ale tym razem całe Karpaty. I choć tak szeroko określony zakres rozmowy, z uwagi na jego rozległość może się wydawać ryzykowny, czy wręcz karkołomny, to jednak takie ryzyko podjął nasz gość, prof. Maciej Janowski, autor książki „Karpaty. Opowieść o pewnych górach”, wydanej przez Wydawnictwo Międzynarodowego Centrum Kultury w Krakowie. Książka liczy 804 strony, a jej premiera miała miejsce na jesieni 2025 r. Jak napisano w materiałach promocyjnych, opisuje ona przestrzeń, w której człowiek i krajobraz tworzą wspólnotę losu. Jest to prowadzona z literacką uważnością i historyczną erudycją narracja o wielonarodowym obszarze, w którym przez stulecia współistniały różne grupy etniczne i wyznaniowe. W tym specyficznym obszarze, rozpiętym między kulturami i imperiami, „górskość” stała się kategorią kulturową, sposobem życia i myślenia, kształtowanym przez naturę, wierzenia i sztukę. W trakcie naszego spotkania autor opowie o tym, na jakie problemy napotkał próbując napisać historię „całych Karpat”. W opowieści nie zabraknie zapewne także wątków związanych z próbami zdefiniowania specyfiki tego regionu – jego pograniczności, romantyzowanej górskiej wolności zderzanej z nędzą, przemocą oraz wyzyskiem w tym regionie, czy zmieniających się ideałów piękna w kontekście górskiej przyrody i krajobrazu. Warto podkreślić, że książka ta powstawała przez wiele lat, a jej osnową są osobiste doświadczenia autora wyniesione z karpackich wędrówek. Mamy także nadzieję na ciekawą dyskusję. Od premiery książki minęły już trochę, więc są „ukończeni czytelnicy”, na obecność których bardzo liczymy. Czytaj dalej →

Gala Dud Łąckich

Małopolskie Centrum Kultury „Sokół”, Gmina Łącko oraz Gminny Ośrodek Kultury w Łącku serdecznie zapraszają na „Galę Dud Łąckich”, która odbędzie się 20 marca 2026 r. o godz. 18 w Centrum Kultury i Edukacji Muzycznej w Łącku. Spotkanie będzie okazją do poznania historii jednego z najcenniejszych elementów naszego lokalnego dziedzictwa muzycznego oraz uczczenia pamięci wybitnego muzykanta związanego z regionem.
W programie m.in.:
– panel dyskusyjny „Historia dud Wincentego Pyrdoła i jego sylwetka” z udziałem gości;
– występ Grupy Dudziarskiej oraz Zespołu Regionalnego „Górale Łąccy”.

Jubileusz skansenu w Nowym Sączu

Równo 50 lat temu podwoje otworzył dla zwiedzających Sądecki Park Etnograficzny. To wyjątkowe miejsce, gdzie zgromadzono i wyposażono dziesiątki autentycznych wiejskich budynków i gdzie pielęgnuje się kulturowe tradycje grup etnograficznych i etnicznych z całej Sądecczyzny i regionu pienińskiego.

Z tej okazji w niedzielę 14 września 2025 r. w skansenie odbędzie się jubileuszowa impreza etnograficzna z muzyką, dobrą kuchnią i zabawią, a w dniach 14-16 września konferencja naukowa „Ślady. Świadomość – pamięć – interpretacja”. Szczegóły na plakacie.

Watra Archeologiczna 2025

Tegoroczna, dziewiąta Watra Archeologiczna odbędzie się 26-27 lipca 2025 r. na Górze Zyndrama w Maszkowicach, na stanowisku Marcinkowice (gmina Chełmiec) oraz na Babiej Górze w Zabrzeży. Wydarzenie jest organizowana przez Towarzystwo Karpackie i Instytut Archeologii Uniwersytetu Jagiellońskiego, Dom Sądecki we współpracy z Gminą Łącko oraz Oddziałem Nowosądeckim Towarzystwa Historycznego, a patronat medialny objęło  czasopisma i portalu „Archeologia żywa”.

Program:
Sobota, 26 lipca
– godz. 10-12 pierwsza tura zwiedzania stanowiska na Górze Zyndrama, Maszkowice;
– godz. 14-16 druga tura zwiedzania stanowiska na Górze Zyndrama, Maszkowice;

Niedziela, 27 lipca
– godz. 11-13 Marcinkowice;
– godz. 16-17 Zabrzeż, Babia Góra. Czytaj dalej →

Tajemnicza twierdza sprzed 3700 lat

O Górze Zyndrama w Maszkowicach pisaliśmy na naszym portalu już wielokrotnie, ale po pierwsze o tym zabytku nigdy dość, a po drugie jest właśnie dobra okazja, żeby o nim znowu przypomnieć. Otóż w Muzeum Śląskim w Katowicach (Stolarnia) już od blisko trzech tygodni prezentowana jest wystawa pt. „Góra Zyndrama. Tajemnicza twierdza sprzed 3700 lat” poświęcona odkryciom na tym unikatowym stanowisku archeologicznym.
A teraz organizatorzy serdecznie zapraszają na wykład towarzyszący tej wystawie, który odbędzie się w czwartek 20 lutego 2025 roku o godz. 18. Wykład wygłosi nie kto inny, tylko dr. hab. Marcina S. Przybyła, prof. UJ, prowadzący badania na Górze Zyndrama już od piętnastu lat. Opowie o tym, jak wyglądało życie w twierdzy sprzed tysięcy lat i jakie znaczenie miało to miejsce w sieci dawnych szlaków handlowych.
Wystawa potrwa do 22 czerwca 2025 r.

Schroniska górskie w II RP

Muzeum Sportu i Turystyki zaprasza w czwartek 14 listopada 2024 r. o godz. 13 do swojej siedziby w Warszawie przy ul. Wybrzeże Gdyńskie 4 na wernisaż wystawy pt. Z plecakiem na szlaku. Schroniska górskie w II RP. W programie wykład znanego specjalisty od tematów kresowych Tomasza Kuby Kozłowskiego (zapewne o schroniskach w Karpatach Wschodnich), występ duetu muzycznego Grzegorz Gadziomski (skrzypce) i Grzegorz Toporowski (akordeon) prezentującego utwory z gór, oraz kuratorskie oprowadzanie po wystawie. W trakcie wernisażu rozdawane będą foldery, które będzie można podstemplować okolicznościową pieczątką.
Wstęp wolny.
Wystawa czynna będzie do marca 2025 r. Znajdą się na niej zdjęcia schronisk górskich z lat 1918-39 ułożone w porządku geograficznym, tj. od Beskidu Śląskiego, przez Tatry i Pieniny, po Bieszczady, Gorgany i Czarnohorę. Dodatkowo w gablotach zaprezentowane zostaną stare odznaki turystyczne, przewodniki i inne artefakty z epoki.