Ogólne

Zapis opowieści o „Gorolskim Święcie”

Tak jak obiecywaliśmy zarejestrowane Spotkania Karpackie online z marca br., na których Leszek Richter opowiadał ze szczegółami i w szerokim kontekście o organizowanych od lat Międzynarodowych Spotkaniach Folklorystycznych „Gorolski Święto” w Jabłonkowie, można już oglądać i wszyscy, którzy nie mieli czasu w zeszły czwartek mogą to sobie powetować i obejrzeć teraz tu, a także na kanale YouTube Towarzystwa Karpackiego.
Jednocześnie informujemy, że następne Spotkania Karpackie online odbędą się w czwartek 21 kwietnia 2022 r. i będą zatytułowane „Na straży huculskiej dawności – Petro Szekeryk-Donykiw”, a wypełni je opowieść Luby-Paraskewii Strynadiuk, Leszka Rymarowicza i Andrzeja Wielochy o najbardziej znanym Hucule II Rzeczypospolitej i jego wiekopomnym dziele „Dido Iwanczik”.

Сухонький з Голов

Kontynuując cykl Сьогодні всі ми говоримо українською zapraszamy do lektury tekstu Luby-Paraskewii Strynadiuk o Suchońkim z Hołów, najstarszym skrzypku dawnej Huculszczyzny, dla której to postać tej miary co dla Podhala Sabała. Miejmy nadzieję, że nigdzie jeszcze nie publikowana (!) praca pani Luby to kolejny krok ku przywróceniu pamięci tej legendarnej postaci.

Цей художній текст мав би колись увійти до моєї наступної книжки прози «По татовому плечу», де буде розділ про гуцульську музику, гуцульських музикантів. Про Сухонького з Голов – першого скрипаля стародавньої Гуцульщини, я дізналася від Лешека Римаровича, з його дослідницької статті про Сухонького, й одразу собі пригадала, що зустрічала вже це ім’я у текстах Петра Шекерика-Доникового, Станіслава Вінценза, які на сторінках своїх творів закарбували пам’ять про цього віковічного скрипичника давніх гуцульських мелодій.
Бо спочатку був Сухонький, відтак Ґавиць, Моґур, Кумлик… Czytaj dalej

Efekty naszego apelu o wsparcie Ukrainy

Nasza dwudniowa zbiórka zaowocowała kwotą 4500 zł. Ponieważ okazało się, że odzież na którą zbieraliśmy została już skompletowana, część tej kwoty tj. 2609 zł. została przekazana Wojciechowi Brzosko, który wcześniej zainicjował zbiórkę na rzecz osób potrzebujących w Bystrzcu i urządzonego w szkole schroniska dla uchodźców. Pozostała kwota tj. 1891 zł. powędruje z kolejnym transportem do Bystrzca, a jeżeli będą problemy z dotarciem pod Czarnohorę, pieniądze zostaną przekazane na kontro organizatorów akcji. Jej koordynatorem w Bystrzcu jest Tetiana Palijczuk, wspierana przez wielu mieszkańców wsi.
Jednocześnie informujemy, iż samochód z już wcześniej zebraną odzieżą, żywnością, lekami itp., dzisiaj wczesnym popołudniem dotarł do Bystrzca (część leków przekazana zostanie „Obronie Terytorialnej” w Werchowynie).
Zbiórka środków trwa nadal, zwracamy się więc o dalsze jej wsparcie: bezpośrednio przez portal zrzutka.pl „Pomoc dla wsi Bystrec”, bądź o przekazywanie wpłat kol. Leszkowi Rymarowiczowi (kontakt podany w poprzednim wpisie), który przekaże je organizatorom. Czytaj dalej

Ziemia Kałuska na fotografiach Wasyla Ficaka

Z prawdziwą przyjemnością informujemy, iż od 12 lutego 2022 r. w Muzeum Krajoznawczym Ziemi Kałuskiej w Kałuszu obejrzeć można wystawę fotograficzną Wasyla Ficaka zatytułowaną „Sakralna Ziemia Kałuska”. Na wystawie prezentowanych jest 300 czarno-białych fotografii, których motywem przewodnim jest architektura i sztuka sakralna: świątynie, kapliczki, nagrobki, detale architektoniczne itp. Wasyl Fitcak jest nie tylko ratownikiem górskim i działaczem społecznym (Fundacja „Karpackie Ścieżki” m. in. zajmująca się znakowanie szlaków w Karpatach Ukraińskich), ale także filantropem, historykiem, eksploratorem, autorem książek i artykułów (m.in. w Almanachu Karpackim „Płaj”), a w końcu – świetnym fotografem.
W czasie wernisażu autor wystawy oprowadził po ekspozycji licznie przybyłych gości, a także opowiedział o roli i znaczeniu dla kultury obiektów sakralnych przedstawionych na zdjęciach. Fotografie Wasyla pełnią funkcje ściśle dokumentacyjnej (wiele obiektów, szczególnie nagrobków popada nieuchronnie w ruinę), ale też oddają nastrój chwili i atmosferę fotografowanych obiektów.
Niestety w obecnym ciągle jeszcze pandemicznym czasie trudno wybrać się nam do podkarpackiego Kałusza, nie pozostaje więc nic innego jak skorzystać z możliwości zapoznania się z kilkoma chociaż fotografiami prezentowanymi na wystawie. Czytaj dalej

Trzy dekady „Almanachu Muszyny”

Dziś na nasze biurko redakcyjne trafiła najnowsza pozycja „Biblioteki Almanachu Muszyny” zatytułowana Trzy dekady „Almanachu Muszyny”. Ludzie i fakty. Poświęcona jest przede wszystkim inicjatywom kulturalnym podejmowanym przez lata przez Stowarzyszenie Przyjaciół „Almanachu Muszyny”: Nagrodzie „Sądecczyzna” im. Szczęsnego Morawskiego, Nagrodzie „Kolekcjonerstwo – nauka i upowszechnianie” im. Feliksa Jasieńskiego, rankingowi Genialni, Lokalni, Globalni im. Danuty Szaflarskiej, a także ludziom, którzy brali udział w tych i innych przedsięwzięciach  podejmowanych przez „Almanach” w ciągu minionych trzydziestu lat. Publikacja prezentuje także Almanachowych Przyjaciół, których działalność pozostawała w cieniu umykając uwadze publiczności, więc tym razem autorzy publikacji postanowili oddać im sprawiedliwość. Po wypełnieniu swej misji Stowarzyszenie Przyjaciół „Almanachu Muszyny” zakończyło działalność. Trzy dekady „Almanachu Muszyny”. Ludzie i fakty to ostatni już tom „Biblioteki Almanachu Muszyny”, którym także redakcja kończy swoją pracę, pisząc w ostatnim słowie:
Z łezką w oku po trzech dekadach odkładam almanachowe pióro. Odkładam je w poczuciu, że wspólnie z autorami almanachowych tekstów, pracując społecznie dla dobra ogólnego, zrobiliśmy ważny krok dla zachowania w pamięci i szerzenia wiedzy o przeszłości oraz dniu dzisiejszym Muszyny – naszej małej ojczyzny.
Żal, ale cóż, taka kolej rzeczy, to co się kiedyś zaczęło, kiedyś musi się skończyć. Za wszystko pięknie dziękujemmmmmmmy!

A życzenia u nas oczywiście karpackie!

O uchodźcach i o Tatarskiej Przełęczy – raz jeszcze

Jak się okazuje, zamieszczona na naszym portalu prelekcja Leszka Rymarowicza dotycząca Stanisława Vincenza i jego podróży za Tatarską Przełęcz spotkała się z zainteresowaniem, czego dowodem jest opracowanie Łukasza Skwarka, który w oparciu o materiał fotograficzny oraz wspomnienia dr Adama Majewskiego opisuje chronologię ewakuacji 10 Brygady Pancerno-Motorowej płk Maczka na Węgry.

Przyczynek do historii ewakuacji oddziałów polskich przez granicę węgierską na Przełęczy Tatarskiej 19 września 1939 r.
Z zainteresowaniem wysłuchałem ciekawej prelekcji Leszka Rymarowicza pt. „Za góry czy za miedzę” zaprezentowanej na konferencji „Stanisław Vincenz – Czarnohora: miejsce i nie-miejsce”, a zwłaszcza zaintrygowały mnie prezentowane tam zdjęcia węgierskiego fotoreportera Berkó Pála, przedstawiające przekraczanie granicy polsko-węgierskiej przez polskie oddziały we wrześniu 1939 roku. W oparciu o znane mi wspomnienia przedwojennego lwowskiego lekarza, chirurga, a w czasie wojny żołnierza m.in. 3 Batalionu Strzelców Karpackich, dr Adama Majewskiego opublikowane w książce pt. „Wojna, ludzie i medycyna”, który we wrześniu 1939 r., po różnych, opisanych we wspomnieniach perypetiach, wraz z 24 Pułkiem Ułanów z Kraśnika, wchodzącym w skład 10 Brygady Kawalerii płk. Maczka nad ranem 19 września 1939 r. przekroczył granicę węgierską na Przełęczy Tatarskiej, pokusiłem się o próbę dokładniejszego datowania samych zdjęć, jak i miejsc, które przedstawiają. Otóż duża, śródgórska polana ze zgromadzonymi pojazdami to zapewne miejsce pierwszego postoju polskich jednostek na ziemi węgierskiej. Czytaj dalej

Pokonferencyjne podziękowania

Szanowni Państwo,
w Vincenzowskiej wersji mitu o Rachmanach podkreśla się, że „od ludzi do ludzi zwraca się znak-ofiara”. Po zakończonej konferencji „Stanisław Vincenz – Czarnohora: miejsce i nie-miejsce”, odbytej w Krakowie w trybie hybrydowym, chcielibyśmy wyrazić nadzieję, że czynnik ofiary nie był zbyt dokuczliwy, a nasze spotkanie upamiętniające pięćdziesiątą rocznicę śmierci autora Połoniny było przede wszystkim czytelnym znakiem. Dziękujemy Państwu za udział w każdej formie: za wygłoszone referaty, za wypowiedzi w dyskusji, za bezpośrednie wsparcie organizacyjne, za śledzenie obrad za pośrednictwem mediów społecznościowych.
Serdecznie zapraszamy do odwiedzania strony konferencji, gdzie wkrótce zostanie opublikowany zapis obrad, a także do oglądania trzech bloków transmisji na Kanale Towarzystwa Karpackiego na You Tube, z których każdy miał już ponad 150 wyświetleń.
Daj Boże myrno!

Komitet Organizacyjny
Robert Księżopolski, Leszek Rymarowicz, Agnieszka Synakowska, Jan A. Choroszy

Czytaj dalej

W Grabówce u świętego Mikołaja

Stowarzyszenie Ratowania Cerkwi w Grabówce (gmina Dydnia) serdecznie zaprasza w niedzielę 21 listopada 2021 r. o godz. 12:30 do Domu Ludowego w tej pogórzańskiej miejscowości na „Jesienne Spotkanie przy cerkwi w Grabówce” zorganizowane w celu umożliwienia wymiany doświadczeń pomiędzy ludźmi zajmującymi się ratowaniem pamiątek kultury materialnej i duchowej Rusinów. O zabytkach greckokatolickich w województwie podkarpackim i o trudach związanych z ich odbudową opowiedzą: Katarzyna Winnicka z Muzeum Historycznego w Sanoku, Jan Herbetko ze Stowarzyszenie Ratowania Cerkwi w Baligrodzie, oraz Zbigniew Kaszuba kustosz sanktuarium w Łopience i Witold Grzesik animator odbudowy dzwonnicy w Polanach Surowicznych, obaj z Towarzystwa Karpackiego. Stowarzyszenie Ratowania Cerkwi w Grabówce powstałe w marcu tego roku w celu podejmowania działań na rzecz odbudowy tego zabytku zrzesza mieszkańców gminy, a także zaprzyjaźnionych historyków i etnografów. Spotkanie zakończy koncert Agaty Rymarowicz. Zobacz plakat.

Nagranie ze „zbliżenia na Borżawę”

Zapis Spotkania Karpackiego online z 26 sierpnia br., na którym Juliusz Marszałek zbliżył nas bardzo do Połoniny Borżawa prezentując niezmiernie ciekawe zdjęcia z licznych po niej wędrówek oraz podając jej fachowy, szczegółowy, przewodnicki opis, można na spokojnie raz jeszcze obejrzeć tu.

Jednocześnie gorąco zapraszamy na następne Spotkania Karpackie online 23 września 2021 r., na których Patrice M. Dabrowski przedstawi prelekcję zatytułowaną „Odkrywanie” Karpat: Epizody w obrazowaniu i przekształcaniu pogranicznych pasm górskich Polski i Ukrainy nawiązującą do jej właśnie wydanej, najnowszej książki „The Carpathians. Discovering the highlands of Poland and Ukraine”.