Z Adamem Ziemianinem po „Zakamarkach”

adam_ziemianinStowarzyszenie Przyjaciół Almanachu Muszyny, Warszawski Klub Księgarza oraz Wydawnictwo Edukacyjne w Krakowie serdecznie zapraszają w poniedziałek, 19 grudnia 2016 roku, o godz. 19 do Klubu Księgarza w Warszawie przy Rynku Starego Miasta 22/24 na spotkanie z Adamem Ziemianinem, który opowie o swoich najnowszych książkach – tomie poezji zatytułowanym „Zakamarki” oraz powieści pt. „Okrawki. Opowieść o Isi, Wojtku Bellonie i o tamtym Krakowie”.
okladkiW trakcie spotkania słowo o autorze – poecie związanym z Karpatami nie tylko swoim miejscem urodzenia, Muszyną, ale przede wszystkim wieloma watkami bogatej twórczości – wygłosi Bożena Mściwujewska-Kruk, redaktorka „Almanachu Muszyny”. Na zakończenie przewidziano toast „przednoworoczną” lampką muszyńskiego wina „Harnik.

Rotunda jak nowa!

rotunda_nowaZe świetnie poinformowanych źródeł dostaliśmy właśnie informację, że w tym tygodniu dokonany został odbiór konserwatorski ostatnich odbudowanych wież cmentarza z I wojny światowej na Rotundzie w Beskidzie Niskim. Cmentarz jest jak nowy, ale niepowtarzalna atmosfera listopadowej Rotundy nie uległa zmianie, co widać na zdjęciu. Po wielu więc latach starań i uporu ludzi dobrej woli cmentarz na Rotundzie został odbudowany. Głęboki ukłon i gorące gratulacje należą się tym wszystkim, którzy się do tego przyczynili. Mamy nadzieję, że historię odbudowy ktoś kiedyś opisze, bo na pewno warta jest tego. Czytaj dalej

Pasterstwo w Czarnohorze

pasterstwo_01Nakładem Fundacji Kultury Duchowej Pogranicza ukazał się właśnie książka zatytułowana „Pasterstwo w Czarnohorze. Przyczynki do badań kultury huculskiej” pod redakcją Janusza Gudowskiego. Wypełniają ją efekty kolejnych badań gospodarki pasterskiej na Huculszczyźnie, przeprowadzonych przez autorów w paśmie Czarnohory. Są to te same miejsca, w których zespół badawczy w podobnym składzie pracował już dwukrotnie, w 1999 r. i 2009 r. Efektem tamtych badan były publikacje: Pasterstwo na Huculszczyźnie. Gospodarka – Kultura – Obyczaj, Warszawa 2001, oraz Przekształcenia gospodarki pasterskiej w ukraińskich Karpatach, Warszawa 2011. Obecny, trzeci etap prac różni się od poprzednich tym, że nastąpił po krótszej (pięcioletniej) przerwie, a do grona uczestników badań dołączyło młodsze pokolenie.

„Pasterstwo w Czarnohorze. Przyczynki do badań kultury huculskiej” pod redakcją naukową Janusza Gudowskiego, Fundacja Kultury Duchowej Pogranicza, Lublin 2016, str. 156. Czytaj dalej

Szaniec konfederatów barskich w Łupkowie

oboz_nad_lupkowem_miegOśrodek Historii Kultury Materialnej Średniowiecza i Czasów Nowożytnych Instytutu Archeologii i Etnologii PAN mieszczący się w Warszawie przy Al. Solidarności 105, zaprasza serdecznie we wtorek, 29 listopada 2016 r. o godz. 11 do sali 202 na zebranie naukowe, które wypełni wykład prof. Michała Parczewskiego pt. Szaniec konfederatów barskich w Łupkowie w Bieszczadach Zachodnich.

„Dzień z Vincenzem” w Książnicy Karkonoskiej

st_vincenzOd kilku dni wystawa pt. „Dialog o losie i duszy. Stanisław Vincenz (1888–1971)” wg scenariusza Jana Choroszego gości u stóp Karkonoszy gdzie jest eksponowana w jeleniogórskiej Książnicy Karkonoskiej przy ul. Bankowej 27. W Jeleniej Górze wystawę będzie można oglądać do 16 grudnia 2016 r. Natomiast w piątek 25 listopada o godz. 11.45 w Książnicy Karkonoskiej kuratorskim zwiedzaniem wystawy rozpocznie się „Dzień Vincenzowski”.  O godz. 12 dr Jan Choroszy wygłosi wykład popularnonaukowy „O pisarstwie pracownika duchowego” adresowany do młodzieży licealnej; o 13.30 planowana jest projekcja filmu dokumentalnego pt. „Śladami Stanisława Vincenza” w reżyserii Waldemara Czechowskiego; zaś o godz. 15 będzie można wysłuchać drugiego wykładu dr Choroszego pt. „Vincenz i Huculszczyzna” skierowanego tym razem do kresowian, przewodników górskich, pracowników i studentów Karkonoskiej Państwowej Szkoły Wyższej i czytelników Vincenza; na koniec o godz. 19 odbędzie się wieczór literacki „Dialog o losie i duszy”, w którego trakcie Irena Rybicka z Wrocławskiego Teatru Współczesnego czytać będzie fragmenty „Rozmów ze Stanisławem Vincenzem” Ireny Vincenzowej. Wydarzenia są otwarte, a organizatorzy serdecznie zapraszają wszystkich zainteresowanych.

Drewno w architekturze

kolomyjaW krakowskim Hotelu Polskim „Pod Orłem” przy ul. ul. Pijarskiej 17 w dniach 18-19 listopada 2016 r. odbędzie się międzynarodowa konferencja naukowa zatytułowana „Drewno w architekturze” organizowana przez Wydział Architektury Politechniki Krakowskiej, Sekcję Architektury Drewnianej Komisji Urbanistyki i Architektury krakowskiego oddziału PAN i Komitet Drewna Międzynarodowej Rady Ochrony Zabytków (ICOMOS). Początek konferencji w piątek o godz. 10. W programie przewidziano szereg ciekawych tematów karpackich i tak: Czytaj dalej

Zosia, która uratowała cerkiew


zosia_szanterZ prawdziwym żalem pragniemy poinformować, że 12 listopada 2016 roku zmarła nagle nasza Koleżanka, członkini Towarzystwa Karpackiego Zofia Szanter (1952-2016), absolwentka Instytutu Historii Sztuki Wydziału Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego, autorka szeregu publikacji poświęconych historii Łemkowszczyzny oraz sztuce cerkiewnej południowo-wschodniej Polski. W latach 1979-81 Zosia była organizatorką społecznej akcji remontu zabytkowej cerkwi w Przysłopiu, dzięki czemu uratowany został jeden z najcenniejszych zabytków Beskidu Niskiego. Zosia przez wiele lat zasiadała w Wielkiej Radzie Karpackiego Płaju. Była autorką wydanej wspólnie przez Towarzystwo Karpackie i PTR Kartografię książki pt. Z przeszłości Łemkowszczyzny. Dorzecze górnej Ropy, a także innej, wydanej w 2013 r. pt. Z przeszłości Łemkowszczyzny. Dzieje Przysłupia i Nowicy. Za tę ostatnia dostała nagrodę w konkursie „Polska wieś – dziedzictwo i przyszłość”. Pożegnamy Ją 28 listopada o godz. 14 w kościele św. Karola Boromeusza na Starych Powązkach w Warszawie.

Antoni Kroh o Łemkach

za_tanta_gora_tytTak jak wcześniej zapowiadaliśmy, na początku listopada nakładem wydawnictwa „Iskry” ukazała się wreszcie długo oczekiwana książka Antoniego Kroha pt. Za tamta górą. Wspomnienia łemkowskie, z której dwa rozdziały opublikowaliśmy w Płajach 50 i 51. Książka liczy ponad 300 stron w twardej oprawie i zawiera liczne ilustracje. Jednoczesnie z prawdziwą przyjemnością pragniemy poinformować, że we wtorek 29 listopada  2016 r. w księgarni MDM przy ul. Koszykowej w Warszawie odbędzie się promocja książki i spotkanie z jej autorem, na które serdecznie zapraszamy. A jako zachętę do lektury i spotkania z autorem zamieszczamy fragment z rozdziału zatytułowanego „Punkt wyjścia”

Łemkowie pytali wielokrotnie czego od nich chcę. (…)antoni_kroh_n
Czego chciałem? Postaram się opowiedzieć, bo to już nie tylko moja sprawa.
Czułem dla nich szacunek i podziw. Że tak trzymają się swojego, wbrew wszystkiemu. Zastanawiali mnie, fascynowali.
Byłem ich ciekaw. Usiłowałem zrozumieć, jak to jest: żyć w Polsce od stuleci, u siebie, ale nie być Polakiem. Co z tego wynika, na co dzień, tu i teraz. Jak można nieustannie dźwigać poczucie niepojętej krzywdy i usiłować pojąć to, czego na zdrowy rozum pojąć się nie da. Jak sięgać do pogruchotanej, anachronicznej tradycji chłopskiej i co z tego może wyniknąć dla człowieka końca XX wieku. Jak łykać mniejsze i większe upokorzenia za to, że się jest tym, kim się po prostu jest.
Jak decydowano się na powrót do wsi, której nie było? Niekiedy znacznie na tym tracąc materialnie, rezygnując ze stabilizacji (a niektórzy Łemkowie już zaczęli odnajdywać się na zachodzie). Wrócić do siebie, ale przecież nie do siebie ? Kupować od osadników rodzinne zagrody – jak przebiegały takie rozmowy, co ludźmi powodowało? A stosunek osadników do powracających autochtonów – nieufny, częstokroć wrogi?
Bardzo chciałem o tym napisać, ale bałem się. Czytaj dalej

Vincenz zawitał do Bydgoszczy

vincenz_bydgoszczUprzejmie informujemy, że od 8 listopada do 10 grudnia wystawę pt. „Dialog o losie i duszy. Stanisław Vincenz (1888–1971)” wg scenariusza Jana Choroszego można oglądać w Bibliotece Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy przy ul. Karola Szymanowskiego 3 (w holu na I piętrze). Więcej o samej wystawie w naszych wcześniejszych postach. Jest to już dwudziesta lokalizacja peregrynującej po Polsce wystawy, a więc doskonała okazja, żeby raz jeszcze podziękować jej organizatorom za bezprecedensowy wkład katalog_mw popularyzację twórczości Stanisława Vincenza w Polsce i jednocześnie złożyć im na tę okoliczność serdeczne gratulacje. Jak już informowaliśmy, wystawie towarzyszy od niedawna obszerny Katalog, z którego pozwoliliśmy sobie zaczerpnąć pewien fragment, może też trochę jako komentarz do bieżących wydarzeń:
„Myślę, że gdyby Pan, Stempowski, Czapski i jeszcze paru takich ludzi było skupionych w jednym miejscu, w którym i mnie wolno byłoby przebywać, założylibyśmy wspólnie nowy naród, o zabarwieniu huculsko-chasydzkim, bo z istniejącymi jakoś trudno jest wytrzymać.”
Z listu Józefa Wittlina do Stanisława Vincenza, 1950 r.

Ślady dawnych wsi karpackich

wies_zaginionaMuzeum „Górnośląski Park Etnograficzny w Chorzowie” jest organizatorem 2. międzynarodowej interdyscyplinarnej konferencji naukowej z cyklu „Wieś Zaginiona” pt. „Wieś miniona, lecz obecna: ślady dawnych wsi i ich badania”, która odbędzie się w dniach 16-17 listopada 2016 r. w siedzibie muzeum przy ul. Parkowej 25. W jej programie przewidziano wiele ciekawych referatów, w tym kilka na tematy karpackie:
– Osadnicze „rozpoznanie bojem”? Zaginione średniowieczne wsie ziemi muszyńskiej, dr Krzysztof Fokt (Uniwersytet Jagielloński);
– Czytanie znaków – wysiedlone wsie polsko-ruskie (relikty po 70 latach nieistnienia), mgr Katarzyna Trojanowska (Muzeum Narodowe Ziemi Przemyskiej); Czytaj dalej