XXX lat „Płaju”

Pewnie nie wszyscy w to uwierzą – nam samym bowiem nie bardzo się to w głowie mieści, – a już na pewno nikt nie pamięta, że właśnie mija 30 lat od ukazania się pierwszego „Płaju”. Wprawdzie miał on na stronie tytułowej wypisany rok 1986, jednak pieczątka cenzury na znajdującym się w zbiorach redakcji egzemplarzu nie pozostawia wątpliwości – zgodę na rozpowszechnianie dostaliśmy 29 maja 1987 roku (jak widać poślizg towarzyszył nam od początku). Tym, którzy nie wiedzą na czym polegała cenzura, śpieszę wyjaśnić: bez tej pieczątki nakład nie mógł opuścić magazynów drukarni. To była druga pieczątka, pierwszą, będącą zgodną na druk musiała mieć publikacja przed oddaniem do rąk drukarza. Tę drugą cenzor przystawiał po sprawdzeniu, czy to co wydrukowano jest identyczne z tym, na co wydał zgodę.

Tak więc trzydzieści lat temu odebraliśmy z drukarni pierwszy, bardzo zresztą skromny „Płaj”. Wydawcą jego było Studenckie Koło Przewodników Beskidzkich, a o Towarzystwie Karpackim nikt jeszcze wtedy nie myślał (więcej o historii naszego almanachu przeczytasz tu). Trzydzieści lat to z jednaj strony niby niewiele, ale z drugiej niezły szmat czasu, tym bardziej, że obfitujący niebywałymi zmianami. Nie dość, że żyjemy w innym, lepszym świecie, że przy okazji szlak trafił cenzurę, że dokonała się niewyobrażalna rewolucja w technice i możliwościach druku, to jeszcze Karpaty w całości stanęły przed nami otworem. Staraliśmy się ten czas i rodzące się możliwości wykorzystać jak najlepiej – czy nam się to udało?
Ocena należy do naszych Czytelników. Czytaj dalej

Stanisław Vincenz w Słupsku i Nowej Rudzie

W trwającym od lat vincenzowskim serialu na naszej „antenie” nowy odcinek. Otóż tym razem wystawę pt. „Dialog o losie i duszy. Stanisław Vincenz (1888–1971)” wg scenariusza Jana Choroszego można oglądać w dwóch miejscach na raz. Od 20 maja do 9 czerwca 2017 r. w Słupskim Centrum Organizacji Pozarządowych i Ekonomii Społecznej przy ul. Mieczysława Niedziałkowskiego 6 oraz w dniach 18 maja – 20 czerwca 2017 r. w Miejskim Ośrodku Kultury w Nowej Rudzie przy ul. Strzelckiej 2a. Serdecznie zapraszamy. Gdyby ktoś – co wydaje się wszak mało prawdopodobne – nie wiedział, co to za wyjątkowa wystawa, może sobie poczytać o niej tu.

Karpackie akcenty wśród nagród Fundacji Polcul

W sobotę 20 maja w Warszawie w Bibliotece Muzeum Powstania Warszawskiego odbyła się niezwykle sympatyczna uroczystość wręczenia tegorocznych wiosennych wyróżnień Fundacji Polcul im. Jerzego Bonieckiego. Dyplomy laureatom w obecności ambasadorów Australii i Armenii wręczał dyrektor Fundacji Adam Warzel, a spotkanaie prowadził Sven Zagała przedstawiciel Fundacji w Polsce. Jak już pisaliśmy jednym z laureatów został członek Towarzystwa Karpackiego Tadeusz Kiełabsiński. Nie wiedzieliśmy wówczas jednak, że wśród 14 nagrodzonych osób znalazł się jeszcze jeden członek naszego Towarzystwa, a mianowicie
Czytaj dalej

Redyk Karpacki – na pasterskim szlaku

W dniach 19-21 maja 2017 roku w „Zajeździe Pod Caryńską” w Ustrzykach Górnych odbędzie się trzydniowa impreza pn. Redyk Karpacki – na pasterskim szlaku w ramach realizowanego przez województwo podkarpackie projektu pn. Szlak Kultury Wołoskiej, który zakłada utworzenie międzynarodowego szlaku kulturowego bazującego na dziedzictwie wołoskim. W pierwszym dniu odbędzie się konferencja, której tematyka dotyczyć będzie zagadnień związanych z odtworzeniem tradycji pasterskich i serowarskich. Uczestnicy konferencji będą mogli poznać kulturę wołoską oraz uczestniczyć w redyku pasterskim, mieszaniu owiec, prezentacji wyrobów pasterskich. Odbędą się także występy amatorskich zespołów folkowych, warsztaty fotograficzne oraz warsztaty z tworzenia kapeli karpackiej. Czytaj dalej

XXVII łemkowski Kermesz w Olchowcu

Uprzejmie informujemy, że XXVII łemkowski Kermesz w Olchowcu – na który w imieniu mieszkańców serdecznie zapraszamy – odbędzie się w dniach 19-20 maja 2017 r. a jego program przedstawia się następująco:
Sobota 20.05.2017
godz. 18 Weczirnia w cerkwi pw. Przeniesienia Relikwii św. Mikołaja w Olchowcu,
godz. 20 Występy sceniczne:
– Łemkowski duet wokalny „Czerwena Ruta” z Polan,
– zespół folklorystyczny „Tereściacy” z Zawadki Rymanowskiej.
Wieczorne muzykowanie rusnackiego zespołu ludowego „Alegro” ze Słowacji.
Niedziela 21.05.2017
godz. 11 Liturgia w obrządku greckokatolickim w cerkwi pw. Przeniesienia Relikwii św. Mikołaja w Olchowcu, Czytaj dalej

Tadeusz Kiełbasiński laureatem „Fundacji Polcul”

Kapituła i Dyrekcja Fundacji Polcul im. Jerzego Bonieckiego
3 maja 2017 roku podjęła decyzję o wyróżnieniu kolejnej grupy osób działających na poziomie lokalnym na rzecz rozwoju społeczeństwa obywatelskiego. Niezwykle miło jest nam poinformować, że znalazł się wśród nich Tadeusz Kiełbasiński, członek Towarzystwa Karpackiego i Wielkiej Rady Karpackiego Płaju, wyróżniony – zgodnie z uzasadnieniem Kapituły – za wielki wkład w zachowanie i podtrzymywanie tradycji i kultury ludowej Łemków.

Tadeusz Kiełbasiński (ur. 20.09.1930 r.) od końca lat 70. XX w. zaangażowany jest w ochronę kultury ludowej Karpat, a szczególnie Łemkowszczyzny. Własnym sumptem zorganizował, zgromadził eksponaty i prowadzi muzeum „Zabytkowa Chyża” w Olchowcu koło Dukli w Beskidzie Niskim, w uratowanej przez siebie oryginalnej, krytej strzechą chyży łemkowskiej i w oryginalnym łemkowskim sypańcu. Zgromadził w nim unikatowe zbiory strojów ludowych z terenu całej Łemkowszczyzny, sprzętów codziennego użytku i wyrobów rękodzieła ludowego. Także obszerną bibliotekę tematyczną dotycząca kultury ludowej Karpat.

Czytaj dalej

Historie ze Spisza

Wydawnictwo Literackie, dwumiesięcznik „Nowa Europa Wschodnia” i krakowska księgarnia „Pod Globusem” serdecznie zapraszają na spotkanie autorskie z publicystką i reportażystką Ludwiką Włodek, autorką książki pt. Cztery sztandary, jeden adres. Historie ze Spisza, które odbędzie się we wtorek 16 maja 2017 r. o godz. 18 w księgarni „Pod Globusem” w Krakowie przy ul. Długiej 1. Książka, której premiera ma miejsce w dniu dzisiejszym jest zbiorem reportaży i esejów poświęconych wielonarodowościowym wymiarom krajobrazu kulturowego tej fascynującej karpackiej krainy.
Ludwika Włodek, Cztery sztandary, jeden adres. Historie ze Spisza. Wydawnictwo Literackie, wydanie I,  format: 143×205 mm, stron 452.

Nagroda dla łemkowskich opowieści Antoniego Kroha

Z prawdziwą radością pragniemy poinformować, że laureatem tegorocznej Nagrody Historycznej POLITYKI w kategorii pamiętników i wspomnień został członek Wielkiej Rady Karpackiego Płaju Antoni Kroh i jego książka „Za tamtą górą” z łemkowskimi „wspomnieniami z drugiej ręki”. Nie bez satysfakcji przypominamy przy tej okazji, że obszerne rozdziały z tej książki publikowaliśmy jeszcze przed jej premierą w  50 i 51 tomie Almanachu Karpackiego „Płaj”.  Autorowi z okazji tej jakże prestiżowej nagrody składamy serdeczne gratulacje.

Hucuł przecudnej urody

Nasz niezawodny monitoring aukcji sztuki wszelakiej pospieszył z ekscytującą informacją, że Dom Aukcyjny DESA UNICUM w Warszawie przy ul. Marszałkowskiej 34/50 na aukcji Art Outlet: Sztuka Dawna, która odbędzie się w czwartek 11 maja 2017 r. o godz. 19 oferuje przecudnej urody obraz Seweryna Obsta (1847-1917) pt. Hucuł z 1896 r. (olej na płótnie o wym. 66,6 x 35 cm, sygnowany i datowany). Cena wywoławcza jedynie 5000 zł. Autor obrazu Seweryn Obst urodzony na północnym skraju Huculszczyzny w Berezowie Niżnym był jednym z pierwszych malarzy, którzy zakochali się w huculskich strojach i utrwalili je na płótnie. A zrobił to tak, że nic, tylko podziwiać i zbierać pieniądze na zakup.

Promocja pienińskich publikacji

Oddział Pieniński PTTK w Szczawnicy serdecznie zaprasza w niedzielę 14 maja 2017 r. o godz. 17 do Dworku Gościnnego w Szczawnicy (Park Górny) na promocję dwóch wydawnictw: książki pt. Kapliczki Nasze Sercu Bliskie. Szczawnica – Szlachtowa – Jaworki autorstwa Kazimierza Majerczaka i Piotra Krzywdy opowiadającej o krzyżach, kapliczkach i figurach Szczawnicy oraz Rusi Szlachtowskiej, a także 26 tomu Prac Pienińskich, rocznika pod redakcją Ryszarda Remiszewskiego.