Kultura ludowa Górali Żywieckich

Miło nam poinformować, ze ukazała się właśnie książka zatytułowana „Kultura ludowa Górali Żywieckich” pod redakcją Katarzyny Ceklarz i Barbary Rosiek, która jest 8 tomem serii wydawniczej „Kultura ludowa Górali” wydawanej przez COTG PTTK w ramach Biblioteki Górskiej. Publikacja ma przede wszystkim dokumentować tradycyjną kulturę Żywiecczyzny i jednocześnie stanowić źródło wiedzy, ukazując ją w szerokiej gamie aspektów od gospodarki, budownictwa, pożywienia, ubiorów, zwyczajów i obrzędów, wierzeń i medycyny, po sztukę i folklor. Zawiera 23 rozdziały napisane przez 18 autorów specjalizujących się w różnych dziedzinach wiedzy. Promocja książki obędzie się 15 grudnia 2018 r. o godzinie 16 w sali Starego Zamku w Żywcu.
Serdecznie zapraszamy!

Nowe przygody Wystawy Vincenzowskiej

Prezentacja ukraińskiej wersji wystawy „Dialog o losie i duszy. Stanisław Vincenz (1888-1971)” w Iwano-Frankiwsku (Stanisławów) nawet na chwilę nie wstrzymała jej wędrówki po Polsce. Na Dolnym Śląsku wystawa zawitała do Milicza, gdzie w Ośrodku Kultury przy ul. Marszałka Józefa Piłsudskiego 14 będzie eksponowana aż do 17 stycznia 2019 r. Natomiast kielecki epizod wystawy (który już sygnalizowaliśmy) w środę 12 grudnia o 11.30 w Bibliotece UJK przy ul. Świętokrzyskiej 21e zostanie wzbogacony wykładem autora wystawy dr Jana A. Choroszego o pisarstwie SV i pokazem filmu pt. „Śladami Vincenza”. Wstęp, oczywiście, wolny.

Rok Vincenza na Ukrainie

W roku 130-lecia urodzin Stanisława Vincenza Towarzystwo Karpackie podjęło szereg inicjatyw, aby godnie uczcić ten jubileusz. O tych inicjatywach informowaliśmy obszernie na naszym portalu. Teraz pora na informacje z Ukrainy. A jest o czym pisać!
Zainteresowanie postacią Stanisława Vincenza u naszych sąsiadów ma tendencję zwyżkową i być może już wkrótce będzie on bardziej znany i czytany na Ukrainie niż w Polsce, w czym, trochę nieskromnie to mówić, ma też jakiś swój udział nasze Towarzystwo. Sprzyja temu na pewno kolejny nakład (5000 egz.) „Prawdy Starowieku” i zapowiadane pierwsze ukraińskie wydanie „Zwady” także w tłumaczeniu Tarasa Prochaśki. Wspomnieć należy także o zaangażowaniu w propagowanie na Ukrainie postaci i dzieła Vincenza przewodniczącego Komisji Kultury i Religii Rady Najwyższej Ukrainy Mykoły Kniażyckiego, którego projekt budowy w Krzyworówni „Centrum dialogu międzykulturowego im. Stanisława Vincenza” wydaje się mieć duże szanse realizacji. Dość powiedzieć, że podczas gdy w żadnej polskiej telewizji nie można obejrzeć relacji z uroczystości vincenzowskich, w jednej z najbardziej „oglądalnych” stacji kijowskich „Espreso TV” wyemitowano reportaż o krakowskich obchodach 130-lecia urodzin Stanisława Vincenza. Czytaj dalej

„Cerkiew huculska” – czy tak można powiedzieć?

Po przydługiej przerwie wakacyjno-jesiennej w czwartek 13 grudnia 2018 r. zapraszamy do Muzeum Ziemi PAN w Warszawie (Willa Pniewskiego) przy alei Na Skarpie 27 na pierwsze „Spotkanie Karpackie” w sezonie 2018-2019. Jego wyjątkowym gościem będzie dr Włodzimierz Witkowski – człowiek, który wraz ze swoimi studentami w trakcie 20 wypraw naukowych w latach 1995-2018 zinwentaryzował i zmierzył praktycznie wszystkie cerkwie z terenu Huculszczyzny tworząc przy tym unikalną w skali całych Karpat dokumentację. Przedmiotem jego obficie ilustrowanej multimedialnie prelekcji będzie próba odpowiedzi na ważkie dla każdego wschodniokarpackiego krajoznawcy pytanie – czy obiektywnie istniej coś takiego jak „cerkiew huculska”?
Czytaj dalej

Karpacka zima w krośnieńskim muzeum

Muzeum Podkarpackie w Krośnie od 11 grudnia 2018 r. do 10 marca 2019 r. zaprezentuje wyjątkową wystawę o tematyce zimowej. Zebrane eksponaty pochodzą z XVIII, XIX i XX wieku. Jest to wystawa interdyscyplinarna, na której znajdują się zabytki o charakterze historycznym, etnograficznym oraz artystycznym. Opowiada o niezwykłych czasach, ludziach, szaleństwach, ryzyku, zabawie, sporcie i o tym jak kultura inspiruje się naturą. Świadkowie minionych dni pozostawili dla nas tysiące zdjęć, listów, notatek, dzieł sztuki, z których wyłaniają się ich twarze, miejsca, które możemy na zawsze zachować w pamięci. Czytaj dalej

O karpackich wystawach fotograficznych

Wystawy fotograficzne zatytułowane „Obiekty obronne w Karpatach i Współczesny obraz pasterstwa karpackiego”, które były przygotowane jako wydarzenia towarzyszące konferencjom zorganizowanym swego czasu w Lublinie przez Towarzystwo Karpackie, można teraz oglądać w wersji cyfrowej na stronach internetowych Biblioteki Politechniki Lubelskiej w zakładce WYSTAWY WIRTUALNE. Można tam znaleźć omówienia wystaw, galerię prezentowanych fotogramów wraz z podpisami  i nazwiskami autorów oraz serwisy fotograficzne z wernisaży. W ten sposób nasze wystawy stały się dostępne dla wszystkich nawet bez konieczności wychodzenia z domu.
Natomiast tych wszystkich, którzy od świata wirtualnego wolą jednak realny zapraszamy do Dworku Wincentego Pola w Lublinie, gdzie od 1 grudnia 2018 r. do końca stycznia 2019 r. fotogramy wystawy „Pasterstwo w Karpatach. Geneza i obraz współczesny” będzie można nawet dotknąć.

Jerzy Montusiewicz

Sichul pod choinkę

Wigilia zbliża się wielkimi krokami wypadałoby zatem rozejrzeć się za jakimiś karpackimi prezentami. I tu przychodzą nam z pomocą aukcyjne karpatiana. Otóż na Aukcji Dzieł Sztuki Domu Aukcyjnego Polswiss Art w Warszawie przy ul. Wiejskiej 20, we wtorek 11 grudnia 2018 r. o godz. 19 będzie można zakupić przecudnej urody tryptyk Kazimierza Sichulskiego zatytułowany „W Szopce Bożonarodzeniowej” namalowany w 1938 r. (nr kat. 21). Wiele wskazuje na to, że szopkowi pastuszkowie to Huculi, mamy więc huculską szopkę na prezent jak znalazł. Kłopot jedynie w tym, że przewidywana cena sprzedaży wyniesie coś między 200 a 300 tys. zł.
Na tej samej aukcji warto także zwrócić uwagę na olej Wojciecha Kossaka z 1915 r. pt. „Żołnierska gwiazdka” (nr kat. 22). W tytule obrazu autor tego nie zaznaczył, ale wygląda to – wypisz wymaluj – na gwiazdkę w Rafajłowej z sylwetą Maksymca na tle grudniowego nieba. Cena, no cóż równie ciekawa jak poprzednia, tak między 90  a 150 tys. zł. Życzymy udanych zakupów.

W urodziny Stanisława Vincenza

Zakład Edytorstwa Instytutu Filologii Polskiej Uniwersytetu Wrocławskiego serdecznie zaprasza na Wieczór Literacki w 130 urodziny Stanisława Vincenza. Odbędzie się on oczywiście 30 listopada o godz. 18.30 w Oratorium Marianum w Gmachu Głównym Uniwersytetu Wrocławskiego przy pl. Uniwersyteckim 1. W wieczorze, który poprowadzi Jan A. Choroszy wezmą udział Renata Kościelniak i Irena Rybicka. Wstęp wolny.
Korzystając z okazji uprzejmie informujemy, że wystawę „Dialog o losie i duszy. Stanisław Vincenz (1888-1971)” wg scenariusza dr Jana A. Choroszego można obecnie oglądać w Bibliotece Uniwersyteckiej Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach przy ul. Świętokrzyskiej 21E, gdzie będzie eksponowana do 17 stycznia 2019 r.

Zanurzeni w Vincenzie

W sobotę 24 listopada późnym wieczorem zakończyła się w Krakowie międzynarodowa konferencja „Vincenz. Dialog – Karpaty – Europa Wschodnia” zorganizowana z okazji 130. rocznicy urodzin Stanisława Vincenza. Jej organizatorami było Towarzystwo Karpackie, Stowarzyszenie Pisarzy Polskich Oddział Kraków, Międzynarodowe Centrum Kultury w Krakowie i Centralny Ośrodek Turystyki Górskiej PTTK. Konferencja zgromadziła vincenzologów z Ukrainy, Austrii, Rumunii, Izraela i oczywiście z Polski, a prelekcje, których tematyka była wyjątkowo szeroka trwały w sumie blisko 13 godzin. Wszystkich wystąpień oczywiście nie zdołamy tu omówić – organizatorzy zapewniają, że zostaną one opublikowane w pokonferencyjnej publikacji, która ujrzy światło dzienne najpóźniej w połowie przyszłego roku.

Pragniemy jednak zwrócić uwagę na ważne wydarzenie, które miało miejsce na początku sesji sobotniej, a mianowicie na wystąpienie Mykoły Kniażyckiego, przewodniczącego Komisji ds. Kultury i Duchowości Rady Najwyższej Ukrainy, który przedstawił projekty vincenzowskie realizowane w tym roku na Ukrainie, a także zrelacjonował zaawansowanie prac nad stworzeniem Centrum dialogu międzykulturowego im. Stanisława Vincenza w Krzyworówni. W pracach międzynarodowego zespołu przygotowującego merytoryczną koncepcję Centrum pracują między innymi obecni na Konferencji prof. Mirosława Ołdakowska-Kuflowa i dr Jan A. Choroszy. Mykoła Kniażycki zaprezentował nawet wizualizację projektu architektonicznego Centrum, wszystko więc wskazuje na to, że już wkrótce na kolejnej konferencji vincenzowskiej spotkamy się w Krzyworowni nad Czarnym Czeremoszem. Czytaj dalej

Pałahna – niania Stanisława Vincenza

Na okoliczność nadchodzących szybkimi krokami krakowskich uroczystości upamiętniających 130. rocznicę urodzin Stanisława Vincenza i towarzyszących im ważnych wydarzeń w postaci Sesji Krajoznawczej poświęconej autorowi tetralogii Na wysokiej połoninie oraz Międzynarodowej Konferencji pt. „Vincenz. Dialog – Karpaty – Europa Środkowa”, o których pisaliśmy już w poprzednich postach, przypominamy dziś artykuł o Połahnie Słypeńczuk-Rybeńczuk opublikowany w 52 tomie Płaju. Opowiada on o huculskiej niani Stanisława Vincenza, której wkładu w postrzeganie Huculszczyzny przez autora „Wysokiej połoniny” wprost nie sposób przecenić.  To ona w krzyworównieńskim dworze wprowadzała małego Siunę w świat huculskich mitów i huculskiej gwary, co po latach zaowocowało jedynym w swoim rodzaju dziełem. To dzięki niej Stanisław Vincenz zakochał się w Huculszczyźnie i potrafił ją zrozumieć jak nikt przed nim, ani nikt po nim.
Płaj 52, str. 47, Leszek Rymarowicz, Iwan Zełenczuk, Jarosław Zełenczuk, Pałahna. Stanisława Vincenza przewodniczka po huculskiej duszy (plik pdf).