Spotkania Karpackie

w Muzeum Ziemi PAN

Krakowska bohema na Huculszczyźnie

SpotkaniaTym razem w piątek, 20 maja 2016 r. o godz. 18 w Muzeum Ziemi PAN, w Warszawie przy al. Na Skarpie 27 (Willa Pniewskiego) za sprawą członka Towarzystwa Karpackiego dr. Leszka Rymarowicza razem ze Spotkaniami Karpackimi przeniesiemy się – jakżeby inaczej – na Huculszczyznę, aby zupełnie niespodziewanie odnaleźć tam ślady najbardziej znanych postaci młodopolskiej bohemy. Będzie więc o Przybyszewskim, Wyspiańskim, Rydlu, Orkanie, Kasprowiczu, Pająkównie, ale też o Moraczewskim, Daszyńskim, a także o Newestiuku, Pihulaku, Stefanyku, Łepkim, Kobylańskiej i Łesi Ukraince.
Dowiemy się co wspólnego ma położona pod Czywczynem leśniczówka z młodopolską muzą, natchnieniem Muncha i Strindberga – Dagny Juel-Przybyszewską i czego dotyczyła sekretna korespondencja kierowana przez Wasyla Stefanyka z „synagogi szatana” w Krakowie do leśniczówki Czywczyn. Czytaj dalej

Gorce, czyli dzika puszcza w małych górach

spotkania_gorceKolejne Spotkania Karpackie poświęcimy Gorcom i Gorczańskiemu Parkowi Narodowemu, a ich specjalnym gościem będzie Ewa Strauchmann, kierownik Zespołu ds. Edukacji i Udostępniania w Gorczańskim Parku Narodowym, członkini Towarzystwa Karpackiego. Ewa opowie nam o tym, jaką park narodowy jest szansą i ratunkiem dla puszczy karpackiej i żyjących w niej ginących i zagrożonych wyginięciem zwierząt: wilka, rysia, żbika, orła przedniego i głuszca. Także o wędrówkach zwierząt, czyli o tym, w jaki sposób Gorce, dzięki korytarzom ekologicznym, zachowują łączność z innymi obszarami dzikiej przyrody (Tatrami, Pieninami, masywem Babiej Góry).  ewaPrzy tej okazji usłyszymy o fascynującej wędrówce wilczycy Freji z Bieszczadów przez Beskid Niski i słowackie Podtatrze, aż po Gorce. Dowiemy się też o tym, czy rzeczywiście mamy do czynienia z „klęską” w drzewostanach świerkowych, o problemach finansowania parków narodowych w kontekście przepisów o ochronie przyrody, a także o tym jak wygląda ochrona przyrody na tych obszarach Gorców, które znalazły się poza Parkiem. Zapraszamy jak zwykle serdecznie i jak zwykle w piątek, 15 kwietnia 2016 r. o godz. 18 do Muzeum Ziemi PAN, w Warszawie przy al. Na Skarpie 27 (Willa Pniewskiego). Czytaj dalej

Konserwatorzy karpackich cerkwi

spotkania_05Na marcowych Spotkaniach Karpackich przypomnimy niezwykle ciekawe biografie dwóch osób – Barbary Tondos i Jerzego Tura, konserwatorów zabytków, których zasług w ratowaniu karpackiego dziedzictwa kulturowego, a szczególnie karpackich cerkwi, nie sposób przecenić. Ich wieloletnia działalność na terenie Karpat i Podkarpacia przyczyniła się do uratowania od zagłady wielu obiektów architektury sakralnej, a także licznych zabytków ruchomych.Jerzy_Tur_y Obydwoje mają swój udział w powstaniu karpackich skansenów i muzeów, w niezliczonych pracach konserwatorskich oraz w konsekwentnej i szczegółowej inwentaryzacji. Postaci Barbary i Jerzego przypomni ich córka Katarzyna Tur-Marciszuk oraz zaproszeni goście, współpracownicy naszych bohaterów.  Spotkania będą jednocześnie wernisażem wystawy  zatytułowanej „Zabytki na karpackich bezdrożach”, na której została zaprezentowana część bogatego zbioru negatywów i odbitek fotograficznych wykonanych w trakcie wieloletnich prac inwentaryzatorskich i konserwatorskich prowadzonych przez Barbarę Tondos i Jerzego Tura. Zapraszamy jak zwykle serdecznie i jak zwykle w piątek, 18 marca 2016 r. o godz. 18 do Muzeum Ziemi PAN, w Warszawie przy al. Na Skarpie 27 (Willa Pniewskiego).

Czytaj dalej

Urszula Janicka-Krzywda – etnograf spod Babiej Góry

spotkania_ujkLutowe Spotkania Karpackie – z Babią Górą w tle – będą miały wyjątkowy charakter, poświęcimy je bowiem pamięci Urszuli Janickiej-Krzywdy, osobie która kochała i rozumiała góry jak mało kto. Urszula była etnografem, badaczką kultury ludowej Karpat, folklorystką, a także członkinią Towarzystwa Karpackiego. Była też autorką niezliczonej ilości książek i artykułów poświęconych kulturze karpackich górali. Szczególnie karpackie zbójnictwo, zwyczaje i obrzędy pasterskie, góralskie czary i wierzenia nie miały dla niej żadnych tajemnic. Specjalnym gościem Spotkań będzie mąż Urszuli, Piotr Krzywda autor wielu karpackich przewodników, także członek Towarzystwa Karpackiego.
W programie przewidujemy m. in.:ula_01a
– Przypomnienie postaci Urszuli Janickiej-Krzywdy;
– Fragmenty wywiadu Urszuli Janickiej-Krzywdy „Jestem etnografem”;
– Wiersze Urszuli Janickiej-Krzywdy;
– Film dokumentalny „Babiogórcy Urszuli Janickiej-Krzywdy”;
– Relacja o początkach zespołu Juzyna;
– oraz opowieść o regionie babiogórskim jako najbliższym sercu polu aktywności etnograficznej Urszuli Janickiej-Krzywdy.
Zapraszamy serdecznie w piątek 19 lutego 2016 r. o godz. 18 do Muzeum Ziemi PAN, w Warszawie przy al. Na Skarpie 27. Czytaj dalej

O Łopience słów kilka czyli dzieje odbudowy cerkwi

spotkania_3BPierwsze w 2016 roku Spotkania Karpackie wypełni prelekcja członka Towarzystwa Karpackiego Zbyszka Kaszuby, w trakcie której przedstawi on kolejne etapy jedynego w swoim rodzaju przedsięwzięcia polegającego na odbudowie siłami społecznymi zespołu cerkiewnego w Łopience – bieszczadzkiej wsi nieistniejącej od blisko 70 lat.wnetrze Kustosz łopieńskiego sanktuarium opowie nie tylko o materialnej odbudowie obiektów zespołu cerkiewnego, ale także o mozolnym przywracaniu świątyni jej funkcji kultowych, oraz o wypełnianiu tego miejsca nową, współczesną treścią. Dowiemy się o ludziach, którzy swoją pracą i entuzjazmem przyczynili się do przywrócenia cerkwi jej dawnego wyglądu i o trudnościach, które trzeba było po drodze pokonać. Swoją opowieść Zbyszek zilustruje licznymi zdjęciami oraz fragmentami filmów. Serdecznie zapraszamy w piątek 15 stycznia 2016 roku o godz. 18 do Muzeum Ziemi PAN w Warszawie przy al. Na Skarpie 27. Nie przegapcie wyjątkowej okazji usłyszenia relacji z pierwszej ręki o wydarzeniach bez precedensu. Więcej o Łopience można przeczytać tu: karpaccy.pl/lopienka/ Czytaj dalej

Reinfussowy świat Bojków i Łemków

spotkania_reinfuss3Bohaterem grudniowego Spotkania Karpackiego będzie profesor Roman Reinfuss i jego fotografie, dzięki którym możemy oglądać nieistniejący już dziś, fascynujący świat łemkowskich i bojkowskich wiosek z lat trzydziestych XX wieku. W wydanym przez Wydawnictwo „Bosz” albumie pt. Karpacki świat Bojków i Łemków. Roman Reinfuss. Fotografie, znalazło się blisko 250 zdjęć, w większości dotąd nigdzie niepublikowanych, ze znajdującego się w zbiorach sanockiego Muzeum Budownictwa Ludowego archiwum prof. Reinfussa. O archiwum i o twórcy zgromadzonych w nim fotografii, a także o albumie opowie nam jego współautor, kustosz MBL-u, dr Hubert Ossadnik. Czytaj dalej

Operacja Gorlicka w gawędzie Romana Frodymy

spotkania_fred2Kolejny sezon Spotkań Karpackich inaugurujemy prelekcją multimedialną Romana Frodymy członka naszego Towarzystwa, jednego z najlepszych znawców tematyki I wojny światowej w Karpatach i galicyjskich cmentarzy wojennych. Tym razem posłuchamy o Operacji Gorlickiej, o wydarzeniach ją poprzedzających, o niej samej i związanych z nią bitwach karpackich, o dowódcach biorących w niej udział oddziałów, wreszcie o broni i mapach, a także o tym, co po niej zostało, roman_frodyma3
czyli o wojennych cmentarzach rozrzuconych po Beskidzie Niskim, aż po linię Wisłoka. A ponieważ Roman jest autorem licznych opracowań i przewodników poświęconych tej tematyce, będzie można zakupić ostatnie jego dzieło Cmentarze wojenne z I wojny światowej, Okręg I Jasło, Okręg II Nowy Żmigród, wydane przez oficynę wydawniczą  Ruthenus i zdobyć autograf autora. Serdecznie zapraszamy w piątek 20 listopada o godz. 18 do Muzeum Ziemi PAN w Warszawie przy al. Na Skarpie 27. Czytaj dalej

Montes Lupi – Góry Wilcze

01_spotkania_wojtasNa szesnastowiecznych mapach fragment Karpat w rejonie źródeł Dniestru, Ungu i Sanu opatrywano oronimem Mons Lupi czyli Góry Wilków. Po ponad czterystu latach do tej nazwy odwołuje się wojtasZenon Wojtas – zafascynowany karpackimi drapieżnikami przyrodnik, fotograf, pracownik Magurskiego Parku Narodowego, który będzie gościem najbliższych Spotkań Karpackich. Opowie nam o karpackich wilkach, niedźwiedziach, rysiach i orłach. O ich zwyczajach i o tym, czego potrzebują, żeby przetrwać. A ponieważ w tym roku obchodzimy jubileusz 20-lecia powołania do życia Magurskiego Parku Narodowego, nie zabraknie też informacji o jego dotychczasowych osiągnięciach i planach na przyszłość. Gość swoje opowieści będzie ilustrował wykonanymi własnoręcznie wspaniałymi zdjęciami zwierząt, a także zaprezentuje nakręcony przez siebie film o karpackich drapieżnikach. Jeżeli więc chcecie wiedzieć np. dlaczego chroniąc wilki, przyczyniamy się równocześnie do ochrony orłów, oraz z jakiego powodu trzeba było zamknąć dla ruchu turystycznego rejon Ciechani – koniecznie przyjdźcie w piątek 15 maja o godz. 18 do Muzeum Ziemi PAN w Warszawie przy al. Na Skarpie 27.
Obecność obowiązkowa – serdecznie zapraszamy!

Czytaj dalej

Z językoznawcą na szlakach Łemkowszczyzny

spotkania_lemkowszczyznaTym razem Spotkania Karpackie odbędą się pod hasłem „Na szlakach Łemkowszczyzny – ze wspomnień i doświadczeń językoznawcy-turysty”, a ich gościem będzie prof. Janusz Rieger, Rygier2językoznawca, autor wielu opracowań i publikacji, w tym fundamentalnej pracy z 1995 r. pt. Słownictwo i nazewnictwo łemkowskie. Kolega Janusz Rieger opowie nam m.in. o znaczeniu elementów „wołoskich” dla problemu kolonizacji Łemkowszczyzny, o problemie autochtoniczności Łemków, oraz o wpływach polskich i słowackich na ich język. Parę słów poświęci też zmianom i zanikowi mowy łemkowskiej w Polsce oraz możliwościom i próbom jej rewitalizacji. Mówiąc o nazwach miejscowości przypomni także próby rugowania z krajobrazu kulturowego dawnych nazw ukraińskich na pograniczu łemkowsko-bojkowskim. Jak więc widać wieczór zapowiada się fascynująco – obecność obowiązkowa, serdecznie zapraszamy! Spotykamy się 17 kwietnia 2015 r., jak zwykle w piątek o godz. 18 w Muzeum Ziemi PAN w Warszawie przy al. Na Skarpie 27. Czytaj dalej

Wschodniokarpacki wieczór z Grzegorzem Rąkowskim

spotkania_rak2Na najbliższych Spotkaniach Karpackich będziemy ponownie gościć dr Grzegorza Rąkowskiego, tym razem żeby posłuchać opowieści o przewodniku krajoznawczo-historycznego jego autorstwa pt. Ukraińskie Karpaty i Podkarpacie. Część wschodnia, który ukazał się w ubiegłym roku za sprawą Oficyny Wydawniczej „Rewasz”. Jak wszystkie dotychczasowe przewodniki tego autora (a napisał ich już kilkadziesiąt), tak i ten jest właściwie wyczerpującą monografią (ponad 580 stron!) opisywanego fragmentu ukraińskich Karpat. big_ukar2
Obejmuje on swym zasięgiem południową część obecnego obwodu iwanofrankowskiego (czyt. woj. stanisławowskiego) na południe od Dniestru i na wschód od linii kolejowej Stryj – Ławoczne, zatem na wschód od dolin Oporu, Stryja i Świcy. Na  wschodzie granica opisanego terytorium sięga po dolinę Białego Czeremoszu. W przewodniku opisano okolice Bolechowa i Doliny, Kałusza, Stanisławowa, Nadwórnej, Kołomyi, Śniatynia, Horodenki, Jaremcza, Worochty, Żabiego, Kosowa i Kut oraz grupy górskie Gorganów, Czarnohory oraz Połonin Czywczyńskich i Hryniawskich. Warto przypomnieć, że książka jest piątą częścią wielotomowego cyklu przewodników autorstwa dr Grzegorza Rąkowskiego, Czytaj dalej