Spotkania Karpackie

online

O polsko-czechosłowackiej konwencji turystycznej

9 kwietnia 2026 | Spotkania Karpackie | Na temat: ,

Zapraszamy na czwarte w tym roku Spotkanie Karpackie online, które odbędą się 23 kwietnia, tym razem w przedostatni czwartek miesiąca, ale jak zwykle o godz. 19. Gościem będzie Grzegorz Kaczmarek z SKPB Warszawa, a tematem wykładu międzywojenna polsko-czechosłowacka konwencja turystyczna. A okazja jest szczególna, bowiem w 2025 r. przypadało okrągłe 100-lecie jej podpisania. Konwencja, w czasach kiedy pilnie strzeżono granic państwowych, a ich przekroczenie odbywało się na podstawie paszportu, była ewenementem na skalę europejską. Taka umowa między – delikatnie rzecz ujmując – nieufnie nastawionymi do siebie państwami, zaistniała wyłącznie dzięki dialogowi zainicjowanemu przez polskich, czeskich i słowackich działaczy turystycznych oraz naukowców. Z naszej strony szczególnie istotne było zaangażowanie takich autorytetów i działaczy jak Walery Goetel i Mieczysław Orłowicz. To między innymi dzięki ich staraniom udało się zrealizować pomysł, który w mocno niesprzyjających realiach pierwszych lat międzywojnia wydawał się wielu osobom wyłącznie „czystą fantazją”. Warto przy tym wiedzieć, iż w tym samym czasie powołana została, pomyślana jeszcze bardziej ambitnie Asocjacja Słowiańskich Towarzystw Turystycznych. Nasz gość opowie o okolicznościach towarzyszących powstaniu konwencji, o jej zasięgu i funkcjonowaniu. Tłem opowieści będą, ogólnie bardzo złożone relacje polsko-czechosłowackie w okresie międzywojennym. W opowieści pojawi się również wątek „Trójsztafety Karpackiej” czyli projektu będącego współczesnym odniesieniem się do tej historycznej idei. Pokrótce: jedenaście organizacji zrzeszających przewodników i organizatorów turystyki z różnych ośrodków w Polsce (w tym praktycznie wszystkie studenckie koła przewodnickie) oraz partnerzy z Czech i Słowacji przejdą podzielony na 19 odcinków fragment Karpat od trójstyku PL/SK/UA do trójstyku PL/SK/CZ. Trasy te będą się uzupełniać i przecinać, umożliwiając międzynarodowemu towarzystwu poznanie się i integrację. Układ tras ustalono na zasadzie puzzli. Cała akcja przeprowadzona zostanie w okresie maj-wrzesień 2026 r. Czytaj dalej →

Nagranie z karpackich „Spotkań karpackich”

27 marca 2026 | Spotkania Karpackie | Na temat: ,

Mamy dobrą wiadomość dla tych, którzy przegapili wczorajsze Spotkania Karpackie online, na których prof. Maciej Janowski opowiadał o swojej książce „Karpaty. Opowieść o pewnych górach”. Mówił o okolicznościach jej powstania, a także o wątpliwościach i dylematach, które musiał rozstrzygnąć podejmując tak obszerny i wielowątkowy temat. Dziś zapis tej opowieści można obejrzeć pod tym linkiem. Serdecznie zapraszamy!
W kwietniu zapraszamy na Spotkania karpackiego online na temat „Międzywojennej Polsko – Czechosłowackiej konwencji turystycznej”.

Opowieść o całych Karpatach

20 marca 2026 | Spotkania Karpackie | Na temat: , ,

Zapraszamy na trzecie w tym roku Spotkania Karpackie online, które odbędą się jak zwykle w ostatni czwartek miesiąca, czyli 26 marca 2026 r. o godz. 19. Tematem będą oczywiście jak zawsze Karpaty, ale tym razem całe Karpaty. I choć tak szeroko określony zakres rozmowy, z uwagi na jego rozległość może się wydawać ryzykowny, czy wręcz karkołomny, to jednak takie ryzyko podjął nasz gość, prof. Maciej Janowski, autor książki „Karpaty. Opowieść o pewnych górach”, wydanej przez Wydawnictwo Międzynarodowego Centrum Kultury w Krakowie. Książka liczy 804 strony, a jej premiera miała miejsce na jesieni 2025 r. Jak napisano w materiałach promocyjnych, opisuje ona przestrzeń, w której człowiek i krajobraz tworzą wspólnotę losu. Jest to prowadzona z literacką uważnością i historyczną erudycją narracja o wielonarodowym obszarze, w którym przez stulecia współistniały różne grupy etniczne i wyznaniowe. W tym specyficznym obszarze, rozpiętym między kulturami i imperiami, „górskość” stała się kategorią kulturową, sposobem życia i myślenia, kształtowanym przez naturę, wierzenia i sztukę. W trakcie naszego spotkania autor opowie o tym, na jakie problemy napotkał próbując napisać historię „całych Karpat”. W opowieści nie zabraknie zapewne także wątków związanych z próbami zdefiniowania specyfiki tego regionu – jego pograniczności, romantyzowanej górskiej wolności zderzanej z nędzą, przemocą oraz wyzyskiem w tym regionie, czy zmieniających się ideałów piękna w kontekście górskiej przyrody i krajobrazu. Warto podkreślić, że książka ta powstawała przez wiele lat, a jej osnową są osobiste doświadczenia autora wyniesione z karpackich wędrówek. Mamy także nadzieję na ciekawą dyskusję. Od premiery książki minęły już trochę, więc są „ukończeni czytelnicy”, na obecność których bardzo liczymy. Czytaj dalej →

Nagranie ze Spotkania z Manyłową

1 marca 2026 | Spotkania Karpackie | Na temat:

O Manyłowej, wyjątkowym miejscu, o którym pamięć udało się przywrócić dzięki zaangażowaniu i pracy wielu ludzi, na ostatnich Spotkaniach Karpackich online opowiadali Artur Hejnar ze Stowarzyszenia Eksploracyjno-Historycznego „Galicja” oraz Ewa Wydrzyńska-Scelina z Nadleśnictwa Baligród. Tym, którzy tego nie oglądali udostępniamy pod tym linkiem nagranie.
Na następnych Spotkaniach Karpackich online, w czwartek 26 marca 2026 r. będziemy gościć prof. Macieja Janowskiego, autora niedawno wydanej książki „Karpaty. Opowieść o pewnych górach”. Zapraszamy!

Manyłowa – historia i współczesność

16 lutego 2026 | Spotkania Karpackie | Na temat:

Zapraszamy na drugie w tym roku Spotkania Karpackie online, które odbędą się, jak zwykle w ostatni czwartek miesiąca, 26 lutego o godz. 19. Ich tematem będzie Manyłowa (Łysy Wierch 815 m), wzgórze na południe od Baligrodu (pomiędzy Rabem i Kołonicami), gdzie w czasie I Wojny Światowej, 12 marca 1915 r. miało miejsce jedno z najbardziej dramatycznych wydarzeń kampanii zimowej w Karpatach. W wyniku akcji minerskiej wojsk austro-węgierskich zdetonowany został duży ładunek wybuchowy pod umocnionym przez armię rosyjską szczytem. W jednej chwili śmierć poniosło wielu żołnierzy rosyjskich, zaraz potem nastąpił udany szturm oddziałów austro-węgierskich. Do niewoli trafiło ponad 1000 rosyjskich żołnierzy. Przez ponad 100 lat te dramatyczne wydarzenia były praktycznie zapomniane, dopiero kilka lat temu, dzięki zaangażowaniu wielu osób i organizacji, oraz władz samorządowych i Nadleśnictwa Baligród rozpoczęto na Manyłowej prace badawcze. Na szczycie urządzono cmentarz wojenny, na którym sukcesywnie chowane są szczątki żołnierzy ekshumowanych w kolejnych sezonach prac archeologicznych, oznakowano ścieżki turystyczne wiodące na Manyłową, a w Baligrodzie urządzono poświęconą tym wydarzeniom ekspozycję. Na temat bitwy o Manyłową powstała także książka oraz liczne artykuły w prasie i mediach elektronicznych. Zbocza Manyłowej to także ciekawe miejsce pod kątem przyrodniczym, idąc ścieżką prowadząca na szczyt zobaczyć można pomnikową jodłę „Galicja”. O tym wyjątkowym miejscu i przywróceniu go pamięci, a także o zaangażowaniu i pracy wielu ludzi mówić będą Artur Hejnar ze Stowarzyszenia Eksploracyjno-Historycznego „Galicja” oraz Ewa Wydrzyńska-Scelina z Nadleśnictwa Baligród. Opowieść ta z pewnością uświadomi nam, jak ważna dla współczesności jest pamięć i szacunek dla przeszłości. Manyłowa jest przykładem takiego szacunku i dowodem na to, że jest możliwa lokalna, efektywna współpraca różnych instytucji i organizacji na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego oraz zrównoważonego rozwoju.
Artur Hejnar – pasjonat historii i eksploracji, wiceprezes Stowarzyszenia Eksploracyjno-Historycznego „Galicja”, uczestnik i koordynator wielu akcji poszukiwawczych, wyróżniony złotą odznaką „Za opiekę nad zabytkami”.
Ewa Wydrzyńska-Scelina – leśnik, pracownik Nadleśnictwa Baligród – specjalista ds. ochrony przyrody, edukacji, turystyki i udostępniania lasu, zaangażowana w działania na Manyłowej zarówno służbowo jak i społecznie. Czytaj dalej →

Арка Карпат” – nagranie

3 lutego 2026 | Spotkania Karpackie

Nagranie z pierwszych w tym roku Spotkań Karpackich online jest już dostępne pod tym linkiem. Wszyscy ci, który nie mieli czasu w ostatni czwartek, mogą teraz spokojnie wysłuchać i obejrzeć zajmującą opowieść Bohdana Osławskiego z Iwano-Frankiwska, autora książki „Арка Карпат. Дорога до себе. 2000 км горами”, który o swojej wędrówce opowiada w dość nietypowy, ale bardzo oryginalny sposób .
Na lutowych Spotkaniach Karpackich online gościem naszym będzie Artur Hejnar, który opowie o historii bitwy rozegranej w marcu 1915 roku na górze Manyłowa pod Baligrodem i o działaniach związanych z właściwym jej upamiętnieniem.

„Арка Карпат” według Bohdana Osławskiego

23 stycznia 2026 | Spotkania Karpackie | Na temat:

Zapraszamy na pierwsze w 2026 r. Spotkania Karpackie online, które odbędą się tradycyjnie w ostatni czwartek miesiąca, a więc 29 stycznia 2026, jak zwykle o godz. 19. Można było by je nazwać kolejnym posiedzeniem „Klubu Zdobywców Łuku Karpat”. Po opowieściach Dominika Księskiego, Ewy Chwałko, trójosobowej ekipy Piotra Bobaka, Adriana Dudziaka i Łukasza Witkowskiego i opowieści Ołeny Bondarenko – naszym gościem będzie Bohdan Osławski z Iwano-Frankiwska. Przeszedł on swój wariant „Łuku Karpat” w okresie od czerwca do września 2021 r., rozpoczynając od Orszowej, a kończąc w Bratysławie. Trasa tej wędrówki wydaje się niewiele odstająca od „standardowego wzorca Łuku Karpat”. Warto wspomnieć, że najprawdopodobniej było to pierwsze przejście „Łuku” przez obywatela Ukrainy. Opowieść Bohdana nie będzie tylko o ścieżkach, krajobrazach, czy przygodach z niedźwiedziami. Będzie to przede wszystkim próba odpowiedzi na pytanie dlaczego i po co ten szlak przemierzać. Próba opisania tego, co przez taką wędrówkę można zyskać, a co stracić. Czy opiewana w literaturze swoboda górskiego wędrowca nie są przypadkiem tylko iluzjami? Czy na „Łuku Karpat” można poczuć się absolutnie wolnym? Będzie to opowieść nie tyle o górach, co o człowieku w górach. Wydaje się, że góry w wędrówce Bohdana są tylko tłem, bo dla naszego gościa była to wędrówka przede wszystkim w głąb siebie. Na jej podstawie Bohdan napisał książkę pt. „Арка Карпат. Дорога до себе. 2000 км горами” („Łuk Karpat. Droga do siebie, 2000 km przez góry”), wydaną w 2024 r. przez lwowskie „Wydawnyctwo Staroho Lewa”. Znalazła się ona w ogłoszonym przez ukraiński PEN zbiorze najlepszych książek wydanych w 2024 r. na Ukrainie. Gorąco zachęcamy do udziału w spotkaniu z Bohdanem i do przeczytania jego książki. Dla miłośników Karpat, a szczególnie dla przyszłych zdobywców „Łuku” może to być lektura bardzo inspirująca. Czytaj dalej →

Zapis spotkania z Kazimierzem Nózką

28 grudnia 2025 | Spotkania Karpackie | Na temat:

Z niewielkim tylko opóźnieniem wynikającym ze świątecznych wyjazdów zamieszczamy pod tym linkiem nagranie z  ostatnich w tym roku Spotkań karpackich online, na których Kazimierz Nóżka, jeden z najbardziej rozpoznawalnych w Polsce leśników opowiadał o swojej wieloletniej pracy w bieszczadzkich lasach. Jeśli ktoś jeszcze nie oglądał na YouTubie, to teraz ma okazję do nadrobienia zaległości. Nie wolno przegapić!
A na następnych Spotkaniach karpackich oline będzie po raz kolejny o przejściu „Łuku Karpat”. Zapraszamy serdecznie już w styczniu.

Pięć dekad w bieszczadzkich lasach

9 grudnia 2025 | Spotkania Karpackie

Zapraszamy na dwunaste w 2025 r. Spotkania karpackie online, które odbędą się 18 grudnia, jak zwykle o godz. 19. Ich gościem będzie Kazimierz Nóżka, jeden z najbardziej rozpoznawalnych w Polsce leśników.
W lipcu ubiegłego roku portal internetowy Lasów Państwowych poinformował, że: leśniczy Kazek w poniedziałek nie będzie musiał rano schodzić do kancelarii. Będzie mógł dłużej pospać. A kiedy już się wyśpi, wypije ulubioną czarną kawę, oczywiście fusiastą i nieśpiesznym krokiem pójdzie się przejść po lasach, których doglądał będąc leśniczym w Nadleśnictwie Baligród przez ostatnie 40 lat. Nie dlatego, że musi. Dlatego, że lubi…
Nie, nie – nic strasznego się nie stało. Po prostu leśniczy Kazek przeszedł właśnie na zasłużoną emeryturę. A związek Kazimierza z lasem i Bieszczadami trwa już ponad 50 lat. Przez większość tego czasu była to ciężka praca leśnika, nieraz w chłodzie, bieszczadzkim błocie, czy w zasypanych śniegiem po kalenice i odciętych od świata leśnych chatkach czy gajówkach. Nasz gość opowie właśnie o tych czasach, o Bieszczadach i ludziach którzy tworzyli ich legendę, ale także o współczesności pracy leśnika i nieuchronnym końcu tamtego świata.
Nasz Gość urodził się i wychował w Bieszczadach. Jego ojciec, leśniczy, zaszczepił w nim miłość do lasu, co wpłynęło na jego wybór drogi życiowej. Po ukończeniu Technikum Leśnego w Lesku rozpoczął pracę w Nadleśnictwie Stuposiany. Po trzech latach przeniósł się do Nadleśnictwa Baligród, gdzie pełnił funkcję leśniczego Leśnictwa Polanki, służbowo, ale też prywatnie doglądając Łopienki. Niespodziewanym rozdziałem  w życiu Kazka stała się działalność w socialmediach, dzięki której zdobył ogromną popularność. Czytaj dalej →

Zapis opowieści o karpackich lodowcach

6 grudnia 2025 | Spotkania Karpackie

Z pewnym opóźnieniem, za które serdecznie przepraszamy, niniejszym udostępniamy link do zapisu ostatnich Spotkań karpackich online, na których dr hab. Piotr Kłapyta wygłosił wykład zatytułowany „Od Połoniny Równej po Góry Gurghiu czyli o zlodowaceniu Karpat Wschodnich”. Jeżeli ktoś to wydarzenie przegapił, to teraz może swoje gapiostwo łatwo naprawić, a warto!

Następne Spotkania karpackie online odbędą się wyjątkowo nie w ostatni, ale przedostatni czwartek 18 grudnia o godz. 18, a ich gościem będzie członek naszego Towarzystwa, z zawodu i zamiłowania leśnik Kazimierz Nóżka, który będzie opowiadał o swojej pracy w Bieszczadzkich lasach. Zapraszamy.