Wydarzenia

Płaj 56 ku zachodowi przesunięty

Mówią niektórzy, że „Płaj” jest pismem wschodniokarpackim, żeby nie powiedzieć — huculskim. Na szczęście nie zawsze. Tym razem mamy do czynienia z wyraźnym przesunięciem na zachód. Czołowe miejsce i niemal trzecią część tomu zajmuje monografia bieszczadzkich połonin napisana przez Wojciecha Krukara, znanego nie tylko z „Płaju” znawcy i badacza tych gór. Na podstawie wywiadów z dawnymi mieszkańcami bieszczadzkich wiosek (w większości już dziś nieżyjącymi) autor rekonstruuje organizację gospodarki połoninnej i odnajduje jej zachowane do dziś w terenie relikty. Niestety, jak sam pisze, wysiedlenie lokalnej społeczności w 1946 r. doprowadziło do zaniku kultury pasterskiej i uniemożliwiło jej bardziej systematyczną dokumentację. Z artykułem Wojtka koresponduje dotyczący tych samych okolic, lecz lżejszy w tonie tekst Leszka Rymarowicza, przypominający za prasą z przełomu XIX i XX w. niektóre „afery” z ówczesnych Bieszczadów. Osobliwe wrażenie robi zwłaszcza wybuch żalu, który nastąpił w bieszczadzkich wioskach po śmierci żydowskiego lichwiarza z Lutowisk. Trudno nam to pojąć, ale ów „krwiopijca” był zarazem ostatnią deską ratunku dla przymierających na przednówku głodem, a pozbawionych środków pieniężnych włościan. Czytaj dalej

Opowieść o Kałuszu

Dom Spotkań z Historią w Warszawie przy ul. Karowej 20 zaprasza w środę 20 lutego 2019, o godz. 12 i 18 na 140. autorską prezentację z cyklu „Opowieści z Kresów”. Tomasz Kuba Kozłowski poświęci ją burzliwej historii Kałusza, miasta powiatowego leżącego u podnóża Gorganów, jednego z najważniejszych ośrodków wydobycia soli na Podkarpaciu. Opowieść o mieście, w którym słynną wytwórnię dzwonów założyli i prowadzili Felczyńscy, znakomite piwo eksportowe i cesarskie warzyli Muhlstein, Spindeli Weissmann i w którym urodzili się m. in. Franciszek Smolka i Jonasz Stern ilustrowana będzie unikatową, szerzej nieznaną ikonografią z epoki. Serdecznie zapraszamy!

Łemkowie – przeszłość, pamięć, symbol

7 lutego 2019 r. w Salonie Hoffman Kujawsko-Pomorskiego Centrum Kultury w Bydgoszczy przy placu Kościelskich 6 otwarta została wystawa fotografii Łemkowie – przeszłość, pamięć, symbol ze zbiorów Zespołu Pieśni i Tańca Kyczera. Zbiór powstał w wyniku poszukiwań i badań archiwalnych prowadzonych przez ostatnie 25 lat przez Jerzego Starzyńskiego.  Na wystawie zaprezentowano fotografie z drugiej połowy XIX i początku XX w. pochodzące z różnych archiwów oraz z prywatnych zbiorów rodzin łemkowskich. Najstarsza z fotografia z 1866 r. wykonana została w Zawadce Rymanowskiej. Ukazują one codzienne zajęcie Łemków, uroczystości rodzinne i religijne, stroje codzienne i odświętne oraz portrety. Po raz pierwszy były eksponowane w Akademii Rycerskiej w Legnicy w 2018 roku w ramach projektu „Kyczeriada nad Kaczawą”. Oprócz fotografii na wystawie zaprezentowano eksponaty przekazane przez Łemków wysiedlonych w czasie akcji „Wisła” na Dolny Śląsk. Wystawa będzie czynna do 14 marca 2019 r. Wstęp wolny

Zmarł Tadeusz Petrowicz

Z wielkim smutkiem informujemy, że 8 lutego 2019 roku w Lublinie w wieku 97 lat zmarł Tadeusz Petrowicz członek Towarzystwa Karpackiego, autor artykułów w Almanachu karpackim „Płaj”. Tadeusz Petrowicz urodził się w 1924 roku w Worochcie u stup Czarnohory, w której lasach pracował do połowy lat czterdziestych XX w. W latach 1947 – 1962 był leśnikiem kolejno w Szczawniku, Leluchowie i Muszynie. Później pracował w Białowieży i na Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Napisał kilka książek – między innymi „Od Czarnohory do Białowieży” i „Zaczęło się w Czarnohorze”, a także wiele artykułów publikowanych w „Łowcu Polskim”, „Almanachu Muszyny” i in. Pogrzeb odbędzie się w czwartek 14 lutego o godzinie 12 w kaplicy na cmentarzu przy ul. Unickiej w Lublinie.

Huculszczyzna 2018 w publikacji

Tak jak w poprzednich latach zwieńczeniem XX Wyprawy Naukowej Studentów Architektury PŁ w Karpaty Wschodnie – Huculszczyzna 2018 jest nie tylko wystawa, o której już pisaliśmy, ale także licząca 222 strony, bogato ilustrowana, dwujęzyczna, polsko-ukraińska książka pt. Huculszczyzna 2018 Гуцульщина. Blisko połowę objętości dzieła zajmują opisy, zdjęcia i rysunki inwentaryzowanych w 2018 roku cerkwi, a także kilku z lat wcześniejszych.  Uzupełnia je obszerna bibliografia przedmiotu. W części drugiej znajdujemy dwujęzyczne relacje, spostrzeżenia i refleksje uczestników wyprawy.
Przy okazji serdecznie zapraszamy na finisaż wystawy, który odbędzie się 20 lutego 2018 r. o godz. 17:30 na parterze Instytutu Architektury i Urbanistyki Politechniki Łódzkiej przy Alei Politechniki 6. Przewodnikiem po wystawie będzie organizator dwudziestu wypraw łódzkich studentów na Huculszczyznę dr Włodzimierz Witkowski, który po zakończeniu zwiedzania wygłosi prelekcję pt. „Cerkiew huculska” – czy tak można powiedzieć?, tę samą, którą prezentował na Spotkaniach Karpackich w grudniu 2018 r. w Warszawie.

Vincenz ponownie na Mazowszu

Rok Vincenzowski wprawdzie się skończył, ale nasza ulubiona wystawa pod tytułem „Dialog o losie i duszy. Stanisław Vincenz (1888-1971)” wg scenariusza dr Jana A. Choroszego niezmordowanie wędruje dalej po Polsce, popularyzując twórczość autora „Wysokiej połoniny” oraz Huculszczyznę.
W drugiej połowie stycznia zawitała do Radomia, gdzie w Bibliotece Głównej Uniwersytetu Technologiczno-Humanistycznego przy ul. Bolesława Chrobrego 33 będzie ją można oglądać do 19 lutego 2019 r. Zapraszamy serdecznie do oglądania.

Lutowa kolęda w Łopience

W imieniu Zbyszka Kaszuby, kustosza łopieńskiego sanktuarium serdecznie zapraszamy do Łopienki na tradycyjne kolędowaniePójdźmy wszyscy do Łopienki do Jezusa i Panienki. W tym roku odbędzie się ono w sobotę 2 lutego 2019 r. w Święto Matki Boskiej Gromnicznej. Rozpoczniemy około godziny 10, a zakończymy jak w latach poprzednich Mszą Świętą o godzinie 15. Oprócz ochoty do śpiewania i grania oraz instrumentów wszelakich prosimy o zabranie ze sobą koców i ciepłego ubrania, bo mimo gwarantowanej gorącej atmosfery, będzie chłodno. Dla uczestników ku pokrzepieniu ciała i dla jego rozgrzania tradycyjnie będzie serwowana gorąca herbata oraz pierniczki.

Koncert dla Urszuli

Serdecznie zapraszamy w piątek 25 stycznia 2019 r. do Zawoi na spotkanie w czwartą rocznicę śmierci naszej niezapomnianej koleżanki Urszuli Janickiej-Krzywdy. W programie spotkania o godz. 16.40 przewidziano złożenie kwiatów na grobie Urszuli, o godz. 17 Mszę Świętą za Jej duszę w kościele pw. św. Klemensa w Zawoi Centrum, a o godz. 17.45 koncert pt. „Rozsypała się tęcza” w Babiogórskim Centrum Kultury, które nosi imię Urszuli Janickiej-Krzywdy. Zagrają w nim „Browar Żywiec”, Stanisław Figiel z córką Natalią oraz Andrzej Mróz.

Huculszczyzna 2018 Гуцульщина

W imieniu Koła Naukowego Studentów Architektury Politechniki Łódzkiej „IX piętro” serdecznie zapraszamy na wernisaż retrospektywnej wystawy fotografii, rysunków i dokumentacji architektonicznej po XX Wyprawie Naukowej w Karpaty Wschodnie – Huculszczyzna 2018, który odbędzie się w czwartek 17 stycznia 2019 r. o godzinie 18 w budynku B16 – Kampus „B” PŁ (wejście od Alei Politechniki 6 lub Wólczańskiej 211/213). Wystawę będzie można oglądać od 21 stycznia do 20 lutego 2019 r. w Instytucie Architektury i Urbanistyki Politechniki Łódzkiej (parter) przy Alei Politechniki 6 od poniedziałku do piątku w godz. 8-21.

Na kolędę do Krzyworówni

Siódmego stycznia, na Різдво – Boże Narodzenie w obrządku wschodnim Huculi zapraszają do Krzyworówni na jedyną w swoim rodzaju kolędę. Wokół krzyworównieńskiej cerkwi Narodzenia Bogurodzicy Maryi kolędnicy tworzą kręgi i obchodzą świątynię siedem razy, by po otrzymaniu błogosławieństwa od ojca Rybaruka wyruszyć do swojej pracy niosąc od zagrody, do zagrody dobrą nowinę: Христос ся рождає! — Славімо його!