Olchowiec

Jest taka wieś w Beskidzie Niskim

Wszystkich gości odwiedzających naszą stronę pragniemy serdecznie zaprosić z wirtualną (i nie tylko) wizytą do Olchowca, niewielkiej wsi położonej w Beskidzie Niskim na południe od Dukli.

Zamieściliśmy tu informację o prywatnym muzeum „Zabytkowej chyży łemkowskiej”, której właścicielem jest Tadeusz Kiełbasiński, oraz o powstałym w Olchowcu dziecięcym zespole folklorystycznym „Terki”.

Olchowiec ma już 500 lat

Do niedawna sądzono, że pierwsza pisemna wzmianka o Olchowcu pochodzi z 1581 r., kiedy wymieniany jest on jako licząca 5 gospodarstw (dworzyszcz) wieś należąca do Stadnickich. Dziś już wiadomo, że datę tę należy przesunąć o prawie 40 lat wstecz, ponieważ znaleziono zapis z 1543 r. W tym to bowiem roku Dobek Ciekliński, podstarości biecki w aktach grodzkich Biecza zapisał, że w sporze o dzierżawę czwartej części miasteczka Żmigród i przynależnych jej wsi, toczącym się pomiędzy Jędrzejem Stadnickim kasztelanem sanockim, a Janem Myszkowskim przesłuchał światków, wśród których znajdował się między innymi sołtys wsi Olchowiec o imieniu Ilicz. W oryginalnym zapisie brzmi to tak: „ze wssy Olchowcza Ylycza scholtyssa”. Jeżeli więc w 1543 r. sołtys Ilicz (zapewne syn jakiegoś Ili, czyli Eliasza) zeznawał w Żmigrodzie jako świadek Jędrzeja Stadnickiego, wieś musiała już istnieć od dłuższego czasu. Z innych zapisów dotyczących tego sądowego sporu wiemy też, że owa czwarta część Żmigrodu z należącym do niego wsiami w 1534 r. była własnością Przecława Wojszyka. Można więc przyjąć, z pewną dozą prawdopodobieństwa, że Olchowiec został założony nie później niż w pierwszym dwudziestoleciu XVI w., a jego pięćsetne urodziny właśnie mijają lub miną w ciągu kilku najbliższych lat. Jak w tym czasie wyglądała wieś niestety nie wiemy. Wiadomo natomiast, że istniały już też sąsiednie Polany, Krempna, Świątkowa i Grab. Olchowiec nie miał własnej świątyni, parafia i cerkiew znajdowały się w starszej o sto lat Myscowej.

AW