O polsko-czechosłowackiej konwencji turystycznej

9 kwietnia 2026 | Spotkania Karpackie | Na temat: ,

Zapraszamy na czwarte w tym roku Spotkanie Karpackie online, które odbędą się 23 kwietnia, tym razem w przedostatni czwartek miesiąca, ale jak zwykle o godz. 19. Gościem będzie Grzegorz Kaczmarek z SKPB Warszawa, a tematem wykładu międzywojenna polsko-czechosłowacka konwencja turystyczna. A okazja jest szczególna, bowiem w 2025 r. przypadało okrągłe 100-lecie jej podpisania. Konwencja, w czasach kiedy pilnie strzeżono granic państwowych, a ich przekroczenie odbywało się na podstawie paszportu, była ewenementem na skalę europejską. Taka umowa między – delikatnie rzecz ujmując – nieufnie nastawionymi do siebie państwami, zaistniała wyłącznie dzięki dialogowi zainicjowanemu przez polskich, czeskich i słowackich działaczy turystycznych oraz naukowców. Z naszej strony szczególnie istotne było zaangażowanie takich autorytetów i działaczy jak Walery Goetel i Mieczysław Orłowicz. To między innymi dzięki ich staraniom udało się zrealizować pomysł, który w mocno niesprzyjających realiach pierwszych lat międzywojnia wydawał się wielu osobom wyłącznie „czystą fantazją”. Warto przy tym wiedzieć, iż w tym samym czasie powołana została, pomyślana jeszcze bardziej ambitnie Asocjacja Słowiańskich Towarzystw Turystycznych. Nasz gość opowie o okolicznościach towarzyszących powstaniu konwencji, o jej zasięgu i funkcjonowaniu. Tłem opowieści będą, ogólnie bardzo złożone relacje polsko-czechosłowackie w okresie międzywojennym. W opowieści pojawi się również wątek „Trójsztafety Karpackiej” czyli projektu będącego współczesnym odniesieniem się do tej historycznej idei. Pokrótce: jedenaście organizacji zrzeszających przewodników i organizatorów turystyki z różnych ośrodków w Polsce (w tym praktycznie wszystkie studenckie koła przewodnickie) oraz partnerzy z Czech i Słowacji przejdą podzielony na 19 odcinków fragment Karpat od trójstyku PL/SK/UA do trójstyku PL/SK/CZ. Trasy te będą się uzupełniać i przecinać, umożliwiając międzynarodowemu towarzystwu poznanie się i integrację. Układ tras ustalono na zasadzie puzzli. Cała akcja przeprowadzona zostanie w okresie maj-wrzesień 2026 r. Czytaj dalej →

Stryjeńska – Chitry – Rekucki

7 kwietnia 2026 | Aukcyjne karpatiana | Na temat: , ,

Na  326 Aukcji Sztuki Dawnej Domu Aukcyjnego „Rempex” w środę 8 kwietnia 2026 r. o godz. 18 oferowane jest osiem kolorowych rotograwiur z 1927 r. z teki „Tańce Polskie” autorstwa Zofii Stryjeńskiej. Trzy spośród nich są inspirowane tańcami karpackimi: „Zbójnicki”, „Góralski” i „Kołomyjka” (nr kat. 24-26). Karpacka jest tu zatem jedynie inspiracja, ale co Stryjeńska, to Stryjeńska!
Z kolei nr kat. 103 to akwarela Antoniego Ferdynanda Chitry de Freyselsfeld pt. „Droga do Jaremcza” z 1936 r. Autor to malarz akwarelista, urodzony 19 stycznia 1873 r. w rodzinie pułkownika armii austro-węgierskiej. W 1892 roku ukończył gimnazjum w Rzeszowie. Był nie tylko malarzem, ale jak ojciec, również zawodowym żołnierzem. Służył w armii austro-węgierskiej, a od 1918 r. do przejścia na emeryturę w 1936 r., w armii polskiej. Podpułkownik tytularny WP. Mieszkał w Kołomyi. Najbardziej znany jest z akwareli  przedstawiających typy huculskie oraz pejzaże okolic Kołomyi. Niektóre jego prace były reprodukowane w okresie międzywojennym na pocztówkach.
Mamy na aukcji też dwa zestawy niewielkich obrazów olejnych na tekturze autorstwa Michała Maksymiliana Rekuckiego, na które składają się pejzaże górskie: „Pejzaż z chatami i strumykiem”, „Pejzaż z chatą”, „Pejzaż z kozami” (poz. kat. 68) oraz „Pejzaż z ruinami zamku – Czorsztyn” i „Widok na dolinę”  (poz. kat. 94). Rekucki to ciekawa postać. Ten portrecista i pejzażysta urodził się w 1884 r. w Nowym Targ i tam jest pochowany. Ukończył gimnazjum w Nowym Sączu. Po maturze odbył roczną służbę w armii austriackiej, a następnie przez rok studiował na Wydziale Budownictwa Politechniki Lwowskiej. W 1907 r. po przenosinach do Krakowa, podjął studia na UJ oraz na Akademii Sztuk Pięknych w pracowniach Józefa Mehoffera i Wojciecha Weissa (1907–1912). W czasie I wojny światowej walczył w armii austro-węgierskiej na froncie wschodnim, gdzie dostał się do niewoli rosyjskiej. Siedem lat spędził w obozach jenieckich na Syberii, a następnie w Krasnojarsku. Czytaj dalej →

Radosnych Świąt Wielkiej Nocy

3 kwietnia 2026 | Wydarzenia

Z nadzieją na spotkania na karpackich płajach i na zwycięstwo Ukrainy.
Z wiosennymi życzeniami od Karpackich

Gotyk w Karpatach

2 kwietnia 2026 | Wydarzenia

Od 10 kwietnia 2026 r. w Muzeum Narodowym w Krakowie będzie można oglądać wystawę „Gotyk w Karpatach”. Ma ona być pierwszą próbą łącznego przedstawienia sztuki schyłku średniowiecza we wszystkich krajach regionu. Poprzez zestawienie około stu obrazów i rzeźb, przewiezionych z dziewięciu krajów, które uzupełnia wykonana specjalnie na potrzeby wystawy dokumentacja fotograficzna tego, co nieprzenośne, pokazane będą Karpaty jako obszar artystyczny o utrzymanej ciągłości rozwoju, gdzie jedne dzieła sztuki dawały początek kolejnym. Po obu stronach gór działały bowiem te same warsztaty, obrazy i rzeźby przesyłane były w obu kierunkach, podobnie także przenikały się tu tendencje w sztuce. Wystawa będzie też wyjątkową okazję zobaczenia z bliska obrazów i rzeźb na co dzień trudno dostępnych lub wręcz nigdy niepokazywanych publicznie. Zaprezentuje ona zarówno nowe odkrycia, będące rezultatem bieżących prac konserwatorskich bądź badań terenowych, jak i stanie się okazją do naocznego zweryfikowania atrybucji postawionych dawno temu. Wykorzystane zostaną też możliwości scalania – choćby chwilowego – dzieł sztuki, których elementy zostały niegdyś rozproszone. Kuratorem wystawy jest dr Wojciech Marcinkowski.

Konferencja o Karpatach Wschodnich

31 marca 2026 | Wydarzenia | Na temat:

W piątek, 10 kwietnia 2026 r. od godziny 9:30 w Sali Baltazara Fontany w Klubie Dziennikarzy „Pod Gruszką”, w Krakowie przy ul. Szczepańskiej 1 odbędzie się konferencja naukowa pt. „Przyroda i kultura Karpat Wschodnich jako przedmiot zainteresowań badawczych polskiego środowiska naukowego do 1939 roku”. Organizatorami konferencji są Oddział Krakowski Towarzystwa Miłośników Lwowa i Kresów Południowo-Wschodnich, Biblioteka Kraków, Centralny Ośrodek Turystyki Górskiej PTTK oraz Komisja Historii Nauki PAU.

W imieniu organizatorów zapraszamy wszystkich chętnych.
Wstęp wolny.

Pogrzeb Andrija w Czortkowie

28 marca 2026 | Wydarzenia | Na temat: ,

Mieliśmy zaszczyt, w swoim i Waszym imieniu, uczestniczyć w uroczystościach pogrzebowych śp. Andrija Stepanenki – towarzysza naszych karpackich wędrówek, który 11 marca zginął w walce w obronie ojczyzny przed rosyjską agresją (o czym wcześniej informowaliśmy). Przed grekokatolickim soborem śś. Piotra i Pawła, 16 marca, przy licznym udziale duchowieństwa i społeczeństwa Czortkowa odbyło się przywitanie ciała Andrija. Po nabożeństwach trumnę złożono w kościele pw. Św. Stanisława (oo. Dominikanów), gdzie 17 marca, pod przewodnictwem rzymsko-katolickiego metropolity lwowskiego abp. Mieczysława Mokrzyckiego odprawiona została koncelebrowana Msza Św., w której uczestniczyli mieszkańcy Czortkowa, towarzysze broni Andrija i goście przybyli z różnych stron Ukrainy i Polski. Kazanie wygłosił abp. Mokrzycki, który w asyście duchowieństwa katolickiego obu obrządków, duchowieństwa prawosławnego i asyście wojskowej poprowadził kondukt pogrzebowy na stary cmentarz katolicki i celebrował nabożeństwo nad grobem. Trumnę złożono w mogile przy dźwiękach ukraińskiego hymnu i salwie honorowej. Andrija żegnał cały Czortków, poprzez asystę wzdłuż trasy konduktu – wszyscy klęczeli przed swoimi domami, sklepami, aptekami, szkołami. Na tę chwilę całe normalne życie miasteczka się zatrzymało, słychać było tylko wojskową muzykę, a w przerwach syreny i samochodowe klaksony oddające cześć poległemu.

Czytaj dalej →

Nagranie z karpackich „Spotkań karpackich”

27 marca 2026 | Spotkania Karpackie | Na temat: ,

Mamy dobrą wiadomość dla tych, którzy przegapili wczorajsze Spotkania Karpackie online, na których prof. Maciej Janowski opowiadał o swojej książce „Karpaty. Opowieść o pewnych górach”. Mówił o okolicznościach jej powstania, a także o wątpliwościach i dylematach, które musiał rozstrzygnąć podejmując tak obszerny i wielowątkowy temat. Dziś zapis tej opowieści można obejrzeć pod tym linkiem. Serdecznie zapraszamy!
W kwietniu zapraszamy na Spotkania karpackiego online na temat „Międzywojennej Polsko – Czechosłowackiej konwencji turystycznej”.

Przełęcz profesora Leszczyckiego

25 marca 2026 | Wydarzenia | Na temat:

Dzięki staraniom grupy osób, a przede wszystkim wójta Gminy Lutowiska Janusza Krupy, przełęcz pomiędzy Haliczem i Rozsypańcem w Bieszczadach od 1 stycznia 2026 r. nosi imię profesora Stanisława Leszczyckiego (rozporządzenie MSWiA z 18 grudnia 2025 r.). Na tę okoliczność w sali kina w budynku Urzędu Gminy Lutowiska 8 maja 2026 r. o godz. 11 rozpocznie się konferencja popularnonaukowa prezentująca sylwetkę naukową i dokonania profesora Leszczyckiego. Natomiast 20 czerwca na przełęczy pod Haliczem zostanie odsłonięty słupek drogowskazowy z nową jej nazwą. Z tej okazji grono członków i sympatyków Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego będzie wędrować ścieżkami wokół Tarnicy upamiętniając postać profesora Stanisława Leszczyckiego.

Korespondencja Vincenza z Biberowiczem

24 marca 2026 | Wydarzenia | Na temat:

Podczas 35 seminarium vincenzologicznego Zakładu Edytorstwa Instytutu Filologii Polskiej UWr Iga Bortnik zaprezentowała wyniki badań nad korespondencją Stanisława Vincenza z Władysławem Biberowiczem – ukraińskim publicystą, działaczem politycznym i emigracyjnym. Skoncentrowała się na analizie listów znajdujących się w Archiwum Stanisława Vincenza w Dziale Rękopisów Ossolineum, a także na próbie rekonstrukcji relacji łączącej obu korespondentów. Szczegółowo przedstawiła biografię Biberowicza, osadzając ją w kontekście ukraińskiego życia kulturalnego i politycznego przełomu XIX i XX w., oraz omówiła okoliczności jego znajomości z Vincenzem – od wspólnego środowiska szkolnego w Kołomyi po studia w Wiedniu. Nagranie dostępne pod tym linkiem.

Architektura drewniana na Huculszczyźnie

23 marca 2026 | Wydarzenia | Na temat: ,

W najbliższą sobotę, 28 marca 2026 r. w godz. 17–18.30 w Domu Spotkań z Historią przy ul. Karowej 20 w Warszawie Krzysztof Grzybowski porozmawia z prof. Małgorzatą Rozbicką i dr. Wojciechem Wółkowskim, a tematem rozmowy będzie drewniana architektura Pokucia i Huculszczyzny, którą w latach 1924–1939 badali, inwentaryzowali, opisywali i fotografowali studenci Politechniki Warszawskiej.
Zapraszamy!