Podsumowanie projektu „Trójsztafeta Kapracka”

12 września 2026 | Wydarzenia

W weekend 5-6 września miało miejsce zakończenie projektu „Trójsztafeta Karpacka”, której patronem było Towarzystwo Karpackie. Miał on na celu upamiętnienie polsko-czechosłowackiej konwencji turystycznej, która weszła w życie 12 czerwca 1926 roku. Realizacja projektu trwała od 23 maja do 6 września 2026 roku. „Trójsztafeta” składała się z cyklu 24 wyjazdów, których łączny dystans wyniósł 1600 km. Na trasach pojawiło się w sumie 140 uczestników. Naszych wędrowców można było spotkać w górach Czech, Polski, Słowacji i Ukrainy. W sumie w 30 pasmach, miedzy innymi na szlakach Beskidu Morawsko-Śląskiego, Beskidu Żywieckiego, Małej Fatry, Beskidu Niskiego, Rudaw Słowackich, Pasma Pikuja, Gór Hryniawskich i Czywczyńskich. Trasę można prześledzić poniżej. Akcja była oddolną inicjatywą akademickiego środowiska przewodnickiego. Trasy zorganizowali wspólnie członkowie następujących organizacji: AKT PTTK „Czwórka” z Warszawy, Towarzystwo Karpackie, AKT Watra, SKPG Harnasie, SKPT Gdańsk, SKPB Katowice, SKPB Łódź, SKPB Rzeszów, SKPB Warszawa, SKG Warszawa, SKPG Kraków. Dzięki tej współpracy udało się dotrzeć we wszystkie trzy obszary objęte wspomnianą wyżej umową oraz odwiedzić dwa karpackie trójstyki: polsko-słowacko-ukraiński oraz polsko-słowacko-czeski. Czytaj dalej →

O jaskiniach Beskidu Niskiego

10 września 2026 | Spotkania Karpackie | Na temat: ,

Zapraszamy na dziewiąte w 2026 r. Spotkania Karpackie online, które odbędą wyjątkowo w przedostatni czwartek miesiąca, a więc 17 września, jak zwykle o godz. 19. Gościem będzie Rafał Suski, geomorfolog i grotołaz, osoba z pewnością najbardziej zorientowana w zawiłościach i tajemnicach jaskiń Beskidu Niskiego. Zauważyć należy, że środowisko naturalne Beskidu Niskiego najczęściej kojarzone jest z przyrodą ożywioną, a więc ze światem roślin i zwierząt, obszar ten identyfikowany jest powszechnie także przez jego krajobraz kulturowy. Rzadziej zaś Beskid Niski kojarzony jest z elementami przyrody nieożywionej – a więc z tzw. czynnikami abiotycznymi, a już najrzadziej chyba z jaskiniami. Tymczasem w Beskidzie Niskim zinwentaryzowano setki obiektów jaskiniowych, w tym kilka o długości powyżej 100 m. Nasz gość odegrał niebagatelną rolę zarówno w dziele inwentaryzacji jaskiń, jak i w ich eksploracji. Ma więc wszelkie podstawy, aby w oparciu o swoją unikalną wiedzę i osobiste doświadczenia opowiedzieć o tym, jak te beskidzkie jaskinie powstają, jak wyglądają, co można w nich znaleźć, skąd się wzięły ich nazwy, ale także jak zostać ich odkrywcą oraz – co jest szczególnie ważne – czy i jak bezpiecznie można się po nich poruszać. Beskid Niski wciąż jeszcze skrywa nieznane dotąd jaskinie, które cierpliwie czekają na swoich odkrywców. Czytaj dalej →

XXVII odpust w Łopience

9 września 2026 | Wydarzenia | Na temat: ,

Kustosz Łopieńskiego Sanktuarium Zbyszek Kaszuba wraz z parafią Wniebowstąpienia Pana Jezusa w Górzance zapraszają wszystkich chętnych na dwudziesty siódmy powojenny odpust w Łopience, który odbędzie się w niedzielę 4 października 2026 r. Msza odpustowa w Łopieńskiej cerkwi pw. św. Paraskewy rozpocznie się wyjątkowo o godz. 12, a przewodniczyć jej będzie ks. bp Piotr Przyborek. Wcześniej, bo już o godz. 11 rozpocznie się odmawianie różańca.
Jednocześnie informujemy wszystkich sprzedawców pamiątek i odpustowych kramarzy, którzy chcieliby rozstawić swoje stoisko na czas trwania odpustu, że bez zgody Towarzystwa nie będzie to możliwe. W celu uzyskania odpowiedniej zgody należy do dnia 30.09.2026 r. wystąpić do Towarzystwa z wnioskiem o postawienie stoiska wysyłając maila na następujący adres: z.kaszuba2@poczta.fm. Uwaga! W rejonie cerkwi nie przewidujemy ustawiania stoisk spożywczych i gastronomicznych.

Pamięci Hugona Zapałowicza

4 września 2026 | Wydarzenia | Na temat: ,

Towarzystwo Przyjaciół Zawoi i Skawicy zaprasza 12 i 13 września 2026 r. na dwudniowe uroczystości związane z osobą jednego z najwybitniejszych mieszkańców Zawoi, Hugona Zapałowicza, który zmarł w roku 1917 w rosyjskiej niewoli w Perowsku (obecnie Kyzyłorda w Kazachstanie). Od niemal 110 lat miejsce spoczynku Jego szczątków pozostaje nieznane. O godzinie 11 w parafii Matki Bożej Nieustającej Pomocy w Zawoi Górnej odprawiona zostanie uroczysta Msza Święta w intencji Hugona Zapałowicza, po której na cmentarzu odbędzie się odsłonięcie i poświęcenie jego symbolicznego grobu. W obelisk wmurowana zostanie ziemia z cmentarza w Perowsku, oraz ziemia z grobu żony i jedynego syna Hugona Zapałowicza.
O 13.30 w szkole podstawowej w Zawoi Centrum odbędzie się wernisaż wystawy poświęconej Zapałowiczowi, a o godzinie 14 w sali Babiogórskiego Centrum Kultury rozpocznie się konferencja naukowa poświęcona jego osobie i dorobkowi. Podczas konferencji, którą poprowadzi dr hab. Zygmunt Kruczek rektor WSTIE w Suchej Beskidzkiej, przedstawionych zostanie 9 referatów:  Czytaj dalej →

2026 – rokiem Andego Warhola?

3 września 2026 | Wydarzenia | Na temat:

Tak się jakoś złożyło, że  w sierpniu  i wrześniu mają miejsce dwa bardzo ważne wydarzenia związane z twórcą Pop-Artu – Andym Warholem.  4 września po ponad trzech latach przerwy zostanie ponownie otwarte Múzeum moderného umenia Andyho Warhola w Medzilaborcach – jedno z dwu najważniejszych muzeów poświęconych temu artyście.  Bieżące informacje dotyczące działalności placówki oraz program uroczystości można znaleźć na tej stronie,  a także na stronie Muzeum. Muzeum zostało nie tyle wyremontowane, co zrekonstruowane – nowa jest bryła budynku, dokonano też generalnego przeglądu ekspozycji i archiwum, szeroko wprowadzono współczesne techniki multimedialne. Tak więc, miejsce to jest godne odwiedzin, niezależnie od tego, czy ktoś już kiedyś je zwiedzał.  Także we wrześniu można odwiedzić dużą wystawę „Andy Warhol. Od linii do legendy”, prezentowaną w Pałacu Sztuki w Krakowie. Pokazuje ona Warhola nie jako gotową ikonę pop-artu, lecz jako artystę, który konsekwentnie stworzył własny język, wizerunek i legendę. Opowieść rozpoczyna się od wrażliwego rysownika i ilustratora pracującego dla magazynów, wydawnictw, świata reklamy, mody i muzyki — a prowadzi do jednego z najbardziej rozpoznawalnych twórców XX w. Ekspozycja obejmuje ponad 50 oryginalnych rysunków, sitodruków, polaroidów, filmów i plakatów, a także pierwsze numery magazynu „Interview”, dziesiątki projektowanych przez Warhola okładek, pełną kolekcję związanych z nim płyt winylowych, książki, druki oraz unikalne tkaniny i stroje z lat 50. Wystawa zorganizowana została we współpracy z  The Andy Warhol Museum w Pittsburghu i The Andy Warhol Foundation for the Visual Arts,  i czynna jest w okresie od 7 sierpnia do 27 września 2026 r.  A tu więcej informacji o wydarzeniu.  Czytaj dalej →

Zapraszamy na „Kermesz” w Baligrodzie!

1 września 2026 | Wydarzenia | Na temat: , ,

„U siebie” wraca w Bieszczady! W tym roku TVP Kraków obchodzi swoje 65-lecie, świętuje także 35 lat telewizyjnego programu „U siebie” – cyklu, w którym przez lata jego twórcy opowiadali o ludziach, kulturze i historii regionów. Od czerwca wracają do miejsc, w których przed laty realizowali reportaże. Do Łemków w Ropkach i do Słowaków w Nowej Białej. Teraz czas na bieszczadzki Baligród! To miejsce jest szczególne. W 2003 r., podczas realizacji kolejnego dokumentu filmowego dla programu „U siebie”, niszczejąca cerkiew stała się świadkiem niezwykłego gestu pojednania. Powstały wówczas film pomógł zwrócić uwagę na jej los. Wkrótce potem zawiązało się Stowarzyszenie Ratowania Cerkwi w Baligrodzie, które doprowadziło do jej ocalenia i odbudowy. W 2024 r. Stowarzyszenie Ratowania Cerkwi przekazało świątynię Fundacji ICONART założonej przez Jarosława Giemzę i Małgorzatę Dawidiuk – osoby zawodowo zajmujące się konserwacją i badaniami sztuki sakralnej, którzy kontynuują ich dzieło. I dlatego w sobotę 5 września 2026 r. właśnie w baligrodzkiej cerkwi odbędzie się „Kermesz”.  Czytaj dalej →

Modernizm we wschodniokarpackich uzdrowiskach

28 sierpnia 2026 | Spotkania Karpackie | Na temat:

Pod tym linkiem można od dziś obejrzeć zapis wykładu o modernistycznej architekturze wschodniokarpackich uzdrowisk dr Weroniki Grzesiak, połączonego z prezentacją licznych fotografii i dokumentów, a zaprezentowanego na ostatnich Spotkaniach Karpackich online. Oczywiście, jak zwykle wykład można obejrzeć także na naszym profilu na YouTube
A w czwartek 17 września o godz. 19 na Spotkaniach Karpackich online Rafał Suski, speleolog, opowie o jaskiniach w Beskidzie Niskim. Już dziś serdecznie zapraszamy.

Spod Vincenzowskiego Krzyża w Bystrzcu

24 sierpnia 2026 | Ogólne, Wydarzenia | Na temat: , ,

Mamy przyjemność poinformować, iż przy Vincenzowskim Krzyżu w Bystrzcu pojawiły się dwie piękne ławeczki, na których strudzony wędrowiec może odpocząć, poczytać „Połoninę”, czy pokontemplować widok na majestatyczną Czarnohorę.
Ekipa Towarzystwa Karpackiego (w składzie 18-osobowym) tradycyjnie, na zakończenie corocznej wędrówki po ukraińskich Karpatach
Wschodnich, 14 sierpnia zgromadziła się wokół tego ważnego dla nas symbolu. Było i wspominanie trudów wędrówki do źródeł Czarnego Czeremoszu, od Masnego Prysłupu przez Dukonię, Czemirny, Bałasynów, Pirie, Łostuń, Czywczyn aż do Burkutu, i wspólne czytanie dzieł Stanisława Vincenza, i oczywiście tradycyjna huculska kułesza przygotowana na watrze.
Ogólnie stan techniczny krzyża i ogrodzenia ocenić należy jako dobry, podobnie jak skuteczność systemu drenażowego wykonanego przy okazji rekonstrukcji krzyża. Pozostałości starego krzyża zostały z należytym szacunkiem spalone.
Stwierdzono jednak zaistnienie okoliczności nie do końca przewidzianej w projektowaniu i budowie przepięknego i stylowego ogrodzenia (które jest podobno już kopiowane w innych miejscach Huculszczyzny) – a mianowicie korzystania z ogrodzenia przez okoliczne krowy jako idealnego miejsca do czochrania się i tym podobnych zbytków. Czytaj dalej →

Informacje z Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku po pożarze z 15/16 sierpnia

22 sierpnia 2026 | Wydarzenia

Wszyscy chyba na bieżąco śledziliśmy doniesienia o pożarze w skansenie w Sanoku, który miał miejsce w nocy z 15 na 16 sierpnia. W sektorze Pogórzan wschodnich doszczętnie spłonęły: pochodzący z 1667 r. piękny kościół pw. św. Mikołaja z Bączala Dolnego wraz z całym wyposażeniem (także z organami ze Święcan, które były starsze od samego budynku) oraz stodoła z Jasienicy Rosielnej z 1850 r. Spłonął także słomiany dach chałupy z Niebocka z 1892 r. Na profilu facebooka OSP KSRG Sanok-Olchowce można zobaczyć poruszające zdjęcia z tej tragedii.

W dniu 20.08.2026 r. MBL odwiedziła Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego Marta Cienkowska, która zadeklarowała pełne wsparcie finansowe państwa dla odbudowy kościoła lub pozyskanie nowego obiektu, historycznie odpowiadającego temu miejscu.

Także 20 sierpnia skansen otworzył ponownie swoje podwoje dla turystów (z wyłączeniem sektora Pogórzan wschodnich). Dyrekcja MBL w dniu 21.08.2026 wydała oświadczenie w sprawie pożaru i dalszego funkcjonowania placówki. W oświadczeniu znalazły się podziękowania dla służb biorących udział w akcji gaśniczej oraz wszystkich, którzy okazali pomoc, wsparcie i życzliwość.

Warto przypomnieć, że do jeszcze większej pożogi doszło w MBL w Sanoku w dniu 2 lipca 1994 r., kiedy spłonęło aż 15 obiektów. Pożar rozpoczął się wówczas od budynku olejarni z Baryczy. Na wyjaśnienie przyczyn obecnej tragedii trzeba jeszcze poczekać, jednak nie może nie nasunąć się refleksja, jak w istocie nietrwałe, i tym bardziej godne szczególnej troski i ochrony, są budowle drewniane, stanowiące ważną część spuścizny dawnych wieków w Karpatach i nie tylko. (pj)

O modernistycznej architekturze wschodniokarpackich uzdrowisk w opowieści dr Weroniki Grzesiak

20 sierpnia 2026 | Spotkania Karpackie | Na temat:

Ciągle jeszcze wakacyjnie, ale niezmiennie w ostatni czwartek miesiąca, zapraszamy na kolejne Spotkanie Karpackie online, które odbędzie 27 sierpnia 2026 r. o godz. 19. Tym razem naszym gościem będzie historyk sztuki, dr Weronika Grzesiak, która opowie o nie zawsze dostrzeganej i docenianej modernistycznej architekturze wschodniokarpackich terenów międzywojennej Polski.

Opowieść obejmie uzdrowiska mieszczące się w obrębie dwóch ówczesnych województw – lwowskiego i stanisławowskiego. Odwiedzimy kurorty mineralne (m.in. Truskawiec i Morszyn) i tzw. klimatyczne (Jaremcze, Worochta i in.). Porozmawiamy o wyjątkowych cechach tego typu miejsc leczenia i wypoczynku oraz ich podobieństwach i różnicach względem siebie i innych ośrodków. Spróbujemy określić specyfikę uzdrowisk wschodniokarpackich, a przede wszystkim unikatowość ich architektury.

W okresie międzwojennym południowo-wschodni kraniec państwa polskiego był obszarem stosunkowo licznych inwestycji turystycznych, które prowadzone były z inicjatywy zarówno prywatnej jaki i państwowej. Karpackie uzdrowiska i letniska otrzymywały wówczas interesującą oprawę architektoniczną. Popularne od przełomu wieków różne odmiany stylów wypracowanych w oparciu o ludowe budownictwo regionów górskich (szwajcarski, zakopiański, huculski, karpacki), a także bardziej uniwersalny dla całego terytorium Polski styl dworkowy – w latach trzydziestych XX wieku zaczęły ustępować międzynarodowym formom nowoczesnego nurtu modernistycznego.

Nasze spotkanie będzie okazją przyjrzeć się, jak stosowanie tradycyjnej, lokalnej formy w budownictwie spierało się z nowymi tendencjami oraz jak poszukiwano kompromisowych dróg w kształtowaniu architektonicznego oblicza uzdrowisk.

Na koniec dr Weronika Grzesiak opowie o współczesnym stanie przedwojennej spuścizny, także w aspekcie działań konserwatorskich.

Weronika Grzesiak – absolwentka historii sztuki i slawistyki na Uniwersytecie Jagiellońskim, dr nauk humanistycznych, adiunkt w Instytucie Historii Sztuki UJ. Związana z Międzynarodowym Instytutem Badań nad Sztuką IRSA, członkini zarządu Fundacji Wspierania Kultury IRSA. Stypendystka Fundacji Lanckorońskich z Brzezia (2025). Współkuratorka wystawy stałej Przekroje. Galeria Architektury Polskiej XX i XXI wieku w Muzeum Narodowym w Krakowie (2021). Autorka książki Modernistyczna architektura wschodniokarpackich uzdrowisk: dawne województwa lwowskie i stanisławowskie (2025). Czytaj dalej →