„U siebie” wraca w Bieszczady! W tym roku TVP Kraków obchodzi swoje 65-lecie, świętuje także 35 lat telewizyjnego programu „U siebie” – cyklu, w którym przez lata jego twórcy opowiadali o ludziach, kulturze i historii regionów. Od czerwca wracają do miejsc, w których przed laty realizowali reportaże. Do Łemków w Ropkach i do Słowaków w Nowej Białej. Teraz czas na bieszczadzki Baligród! To miejsce jest szczególne. W 2003 r., podczas realizacji kolejnego dokumentu filmowego dla programu „U siebie”, niszczejąca cerkiew stała się świadkiem niezwykłego gestu pojednania. Powstały wówczas film pomógł zwrócić uwagę na jej los. Wkrótce potem zawiązało się Stowarzyszenie Ratowania Cerkwi w Baligrodzie, które doprowadziło do jej ocalenia i odbudowy. W 2024 r. Stowarzyszenie Ratowania Cerkwi przekazało świątynię Fundacji ICONART założonej przez Jarosława Giemzę i Małgorzatę Dawidiuk – osoby zawodowo zajmujące się konserwacją i badaniami sztuki sakralnej, którzy kontynuują ich dzieło. I dlatego w sobotę 5 września 2026 r. właśnie w baligrodzkiej cerkwi odbędzie się „Kermesz”.
A oto jego szczegółowy program:godz. 11 Liturgia w cerkwi (ks. mitrat Jan Pipka, ks. mitrat dr. Bogdan Prach).
godz. 13 Orkiestra św. Mikołaja.
godz. 15 Przywitanie (J. Giemza). Prezentacja wystaw i wydawnictwa „Libra”.
godz. 15:05 Koncert a cappella: zespół „Widymo”.
godz. 15:35 Wprowadzenie w pokazy film. (J. Giemza, K. Krzyżanowski).
godz. 15:40 Film 1: „Kermesz w Łopience” (TV Kr. 2003), rozmowa po filmie: J. Giemza, Z. Kaszuba, A. Bernacka, ks. P. Bartnik.
godz. 16:15 Film 2: „Pojednanie w Baligrodzie” (TV Kr. 2002), rozmowa po filmie: J. Giemza, ks. M. Michaliszyn, prof.J. Pisuliński, W. Janda.
godz. 16:50 Film 3: „Wszystek tu zostanę” (TV Kr. 2003), rozmowa po filmie: J. Giemza, M. Czytajło, K. Krzyżanowski.
godz. 17:20 Film 4: „Imieniny Sołtysa na Jaworniku” (TV Kr. 2002), rozmowa po filmie: J. Giemza, A. Matecka, B. Bracha.
godz. 18 Koncert finałowy: Orkiestra św. Mikołaja.
godz. 19 Zakończenie „Kermeszu, J. Giemza, K. Krzyżanowski.
Program pokazów filmowych „U siebie” autorstwa Krzysztofa Krzyżanowskiego:
„Kermesz w Łopience” (2003 r.) | Czas: 19 min
Dokument przenosi nas do serca bieszczadzkiej doliny – opuszczonej wsi Łopienka, gdzie przed laty tętniło życie, a tamtejsza cerkiew była celem wielkich pielgrzymek. Film przedstawia wieloletnie starania o odbudowę tego bieszczadzkiego sanktuarium, których inicjatorem był Zbyszek Kaszuba. Kamera rejestruje również unikalny moment odradzania się dawnej tradycji łopieńskich kermeszy. To pełna wzruszeń opowieść o powrocie pamięci, bieszczadzkiej tożsamości i wspólnym ratowaniu sakralnego dziedzictwa tych ziem.
„Pojednanie w Baligrodzie” (2004 r.) | Czas: 18 min
Niezwykle ważny dokument, który mierzy się z trudną, powojenną historią bieszczadzkiego pogranicza. Opowiada o dramatycznych losach Baligrodu oraz okolicznych wsi, naznaczonych polsko-ukraińskimi konfliktami i bolesną akcją „Wisła”. Reżyser szuka odpowiedzi na pytanie, czy nad grobami i ruinami dawnego świata możliwy jest szczery, ekumeniczny dialog, wzajemne wybaczenie oraz budowanie trwałego porozumienia między narodami.
„Wszystek tu zostanę” (2003 r.) | Czas: 16 min
Poetycki reportaż dokumentalny dedykowany pamięci Jerzego Harasymowicza – jednego z najważniejszych polskich poetów, którego twórczość nierozerwalnie splotła się z bieszczadzkim krajobrazem, magią cerkwi i dawną kulturą karpacką. Film jest nostalgiczną podróżą śladami poetyckich natchnień oraz hołdem dla człowieka, który bieszczadzkie połoniny i lasy uczynił swoim duchowym domem i – zgodnie ze swoją wolą – pozostał w nich na zawsze.
„Imieniny Sołtysa na Jaworniku” (2002 r.) | Czas: 20 min
Idąc z Komańczy górską drogą, po godzinie dotrzemy do miejsca, gdzie przed półwieczem rozciągała się dawna łemkowska wieś Jawornik – dziś oznaczona już tylko resztkami piwnic i dzikich sadów. Od wielu lat w lipcu przybywają tu miłośnicy Bieszczadów oraz karpackiej kultury Bojków i Łemków. Wszystko po to, by uczestniczyć w warsztatach artystycznych organizowanych przez Orkiestrę św. Mikołaja oraz Studenckie Koło Przewodników Beskidzkich. Zwieńczeniem wydarzenia jest nocny happening, podczas którego pojawia się mistyczna postać dawnego sołtysa Jawornika.
Przyjedźcie do Baligrodu. Koniecznie!