Przybliżanie natury w Magurskim Parku

30 marca 2017 | Wydarzenia | Na temat:

Magurski Park Narodowy serdecznie zaprasza w poniedziałek 10 kwietnia 2017 r. w godz. 11-18 na konferencję pt. „Przybliżyć naturę – dobre praktyki przyrodnicze w codziennym życiu”, która odbędzie się w Ośrodku Edukacyjnym Parku w Krempnej. Konferencja rozpoczyna realizację dużego, trwającego ponad 3 lata projektu edukacyjnego „Przybliżyć naturę” skierowanego do społeczności lokalnej. Będzie miał on miejsce na terenie 7 gmin (Dębowiec, Dukla, Krempna, Nowy Żmigród, Lipinki, Osiek Jasielski, Sękowa), na których położony jest Magurski Park Narodowy wraz z otuliną. Głównym celem projektu jest wzrost świadomości i zaangażowania społeczności lokalnej w działania na rzecz ochrony przyrody. W ramach projektu organizowane będą działania edukacyjne dla poszczególnych grup wiekowych oraz zostanie wydanych szereg publikacji. Celem konferencji, w programie której zostanie wygłoszonych szereg referatów i odbędą się też zajęcia warsztatowe, jest zaprezentowanie głównych założeń projektu i zachęcenie do uczestnictwa w planowanych działaniach. Więcej informacji na stronie Parku.

Arktyczno-alpejskie rośliny Karpat Ukraińskich

21 marca 2017 | Książki, Nowości wydawnicze | Na temat: ,

Pod koniec lutego 2017 r. ukazała się wydana przez Przykarpacki Uniwersytet w Iwano-Frankiwsku książka Romana Czerepanyna pt. Arktyczno-alpejskie gatunki roślin w Karpach Ukraińskich (Роман Миронович Черепанин, Аркто-альпійські види рослин Українських Карпат, Видавництво Прикарпатського національного університету імені Василя Стефаника, Івано-Франківськ 2017), której redaktorem naukowym jest Jurij Nesteruk. Omawia ona dzieje formowania się obszarów występowania arktyczno-alpejskich gatunków roślin w Karpatach Ukraińskich na tle specyficznego charakteru ich wysokogórskiej przyrody, przypomina historię jej badań oraz porusza niezwykle ważną kwestę ochrony rzadkich gatunków. Czytaj dalej →

Rycerstwo Ziemi Sądeckiej w średniowieczu

20 marca 2017 | Książki, Nowości wydawnicze

Pod koniec lutego laureatem Nagrody literackiej ks. Bolesława Kumora w kategorii „Książka o Sądecczyźnie 2016” został Sławomir Wróblewski za książkę pt. Rycerstwo Ziemi Sądeckiej w średniowieczu (Kraków 2016), wydaną przez Societas Vistulana. Publikacja jest pracą doktorską autora obronioną w 2013 r. w Instytucie Historii Uniwersytetu Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie. Licząca ponad 600 stron praca jest monograficznym ujęciem dziejów rycerstwa, którego majątki ziemskie ulokowane były na terenie ziemi sądeckiej od pierwszej połowy XIII w., po koniec XV w.  Autor przedstawia genezę rycerstwa na tym obszarze i jego powiązania genealogiczne, stan majątkowy, udział w kolonizacji, a także działalność publiczną i obsady urzędów. Ustalenia przedstawione zostały w rozdziałach monograficznych kolejnych wspólnot rodowych i poprzedzone osobnym rozdziałem poświęconym najdawniejszemu rycerstwu Sądecczyzny. Całość dopełniają tablice genealogiczne, mapy, zestawienie bibliograficzne, indeks osobowy i geograficzny oraz materiał fotograficzny na wkładce kolorowej.

Vincenz nad Bałtykiem i pod Karkonoszami

16 marca 2017 | Wydarzenia | Na temat: ,

Jeśli pomyśleliście Państwo, że wystawa pt. „Dialog o losie i duszy. Stanisław Vincenz (1888–1971)” wg scenariusza Jana Choroszego przestała wędrować po Polsce, albo, że co gorsza przestaliśmy już ją promować, to oczywiście nic z tych rzeczy. Po prostu tylko przez chwilę trochę się zagapiliśmy, ale już spieszymy z informacją, że od 7 marca do 7 kwietnia 2017 r. można ją oglądać w Bibliotece Uniwersytetu Gdańskiego w Gdańsku przy ulicy Wita Stwosza 53 i równolegle w tym samym mniej więcej czasie w Muzeum Przyrodniczym w Jeleniej Górze przy ulicy Cieplickiej 11A. Serdecznie zapraszamy do jej obejrzenia.

Opóźniony Płaj 52 wreszcie jest!

6 marca 2017 | Wydarzenia

Niestety informację o nowym Płaju znowu musimy zacząć od przeprosin. Z pokorą więc przepraszamy Czytelników za kolejne opóźnienia. Wygląda na to, że tego mankamentu nigdy nie nuda się nam wyeliminować. Obiecujemy jednak, że będziemy się starali.
Tom zaczynamy smutnym akcentem – artykułem pożegnalnym poświęconym pamięci zmarłej niedawno Zofii Szanter, osoby pod każdym względem niezwykłej, wielce zasłużonej na niwie poszerzania naszej wiedzy o cerkwiach i ikonach Łemkowszczyzny, niegdyś członka Wielkiej Rady Karpackiego Płaju.
Tak jak obiecywaliśmy, kontynuujemy rozpoczęte w poprzednim tomie prezentowanie karpackich fotografów. Tym razem przedstawiamy Mikołaja Seńkowskiego – najwierniejszego fotografa Huculszczyzny, który głównie w latach 20. XX w. wykonał dziesiątki unikatowych portretów Hucułów i Hucułek, zdjęć rodzajowych przedstawiających sceny z życia codziennego i obrzędowego, a także widoków i panoram Czarnohory. Jedną z nich – wyjątkową – dołączyliśmy do tego tomu.

Czytaj dalej →

Pożegnanie reżysera

5 marca 2017 | Wydarzenia

Z pewnym opóźnieniem dotarła do nas bardzo smutna wiadomość – 1 marca 2017 roku w Bielsku-Białej zmarł po długiej chorobie Jerzy Kołodziejczyk, reżyser, scenarzysta i operator filmowy, autor wielu karpackich filmów, w tym poświęconych Huculszczyźnie „Ja, Hucuł – opowieść z Karpat Wschodnich” (2004) i „Wesołych Świąt Jura!” (2007), „Od Beskidu do Beskidu, czyli list do przyjaciela Hucuła” (2011), a także „Sanocczyzna Janusza Szubery” czy „W beskidzkich izbach twórczych”. Był człowiekiem o wielkim sercu, pełnym skromności, ciekawości do świata. Całym sercem kochał Karpaty, a Jego filmy opowiadały o wieloletniej fascynacji Huculszczyzną i wpisanej w nią przyjaźni z huculskim muzykiem z Żabiego Romanem Kumłykiem. Całe życie spędził w górach, u stóp Magurki z widokiem z okna na Klimczoka i Szyndzielnię. Studiował na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie (dyplom 1964) oraz Wydziale Reżyserii Filmowej i Telewizyjnej PWSFTviT w Łodzi (dyplom 1978).

O bieszczadzkiej szlachcie w XVIII w.

24 lutego 2017 | Książki, Nowości wydawnicze | Na temat:

W ostatnich dniach nakładem zasłużonego dla tematyki karpackiej krośnieńskiego wydawnictwa Ruthenus ukazała się książka autorstwa Łukasza Bajdy zatytułowana „Szlachta w Bieszczadach i na Pogórzu. Czasy saskie i stanisławowskie”. Autor omawia w niej rodowody i status własnościowy szlachty sanockiej w XVIII w., a także jej rozwarstwienie. Jest w książce mowa o karierach urzędniczych i wojskowych, aktywności politycznej i samorządowej oraz o konfesji i wykształceniu sanockich „panów braci”. Licząca 416+16 stron książka zawiera też 61 tablic genealogicznych rodzin szlacheckich zamieszkujących dawną ziemię sanocką.

Jak dawniej chodzono w góry

23 lutego 2017 | Wydarzenia | Na temat:

We wtorek, 28 lutego o godz. 18.30 w Muzeum Andrzeja Struga w Warszawie przy al. Niepodległości 210 będzie można wysłuchać  wykładu członka Towarzystwa Karpackiego Zbigniewa Muszyńskiego pt. „Jak dawniej chodzono w góry”.
Będzie to historyczna, multimedialna podróż w odległe już czasy, kiedy wyjazd w góry był nie tylko egzotyczną  przygodą, ale także poznawaniem dzikiej, nieokiełznanej i niezdobytej tatrzańskiej krainy. Autor wykładu przypomni również legendarne już dzisiaj postaci tworzące historię i mit Zakopanego, Znajdzie się wśród m. in  Mieczysław Karłowicz, o którym zobaczymy krótki film przygotowany przez Zbyszka. Podczas wykładu również przypomniana zostanie postać Mariusza Zaruskiego, człowieka dwóch żywiołów – morza i gór, poety, prozaika, malarza, wielkiego entuzjasty sportu i wychowawcy młodzieży. W wolnej Polsce generała Wojska Polskiego i adiutanta prezydenta RP. Nie bez znaczenia jest fakt, że 31 stycznia minęła 150 rocznica jego urodzin oraz to, że był on wieloletnim przyjacielem Andrzeja Struga. Serdecznie zapraszamy!

Wschodniokarpackie wiersze Wojciecha Leopolity (Płaj 48)

19 lutego 2017 | Płaj - artykuły | Na temat: ,

Zamieszczamy w tym tomie „Płaju” kilkanaście wschodniokarpackich wierszy Wojciecha Leopolity pochodzących ze zbioru zatytułowanego Żar gasnącej watry, którego pierwszy tom ukazał się w 1986 r. w Londynie nakładem Związku Ziem Kresowych RP i redakcji „Kwartalnika Kresowego”, drugi zaś rok później w Polsce wydany przez przyjaciół autora w bibliofilskim nakładzie 40 egzemplarzy. Pewnie te ujęte w poetycka formę wspomnienia nie są poezją najwyższej próby – trudno tego wymagać, wyszły wszak spod pióra poety amatora – jednak zawarty w nich autentyzm przeżyć górskich wędrówek oraz ogromny ładunek nostalgii i prawdziwej miłości do Karpat Wschodnich nadają im zupełnie wyjątkowy wymiar i charakter. Wędrujemy z autorem do konkretnych miejsc, widzimy jego oczyma przedstawione z malarską czy wręcz fotograficzną precyzją obrazy górskiej przyrody i dnia codziennego żyjących tam ludzi. Wiele w tych wspomnieniach barw, dźwięków i zapachów, aż trudno uwierzyć, że autor pisał je po liczącej pół wieku rozłące z krajobrazami Czarnohory i Gorganów. Jednak najbardziej uderza w tych wierszach dojmująca tęsknota i żal za minionym bezpowrotnie światem, który autor darzył żarliwym uczuciem. I choćby dla tego zawartego w nich żaru wiersze te warte są przypomnienia. Czytaj dalej →

Magury ’15 – a jednak są!

15 lutego 2017 | Nowości wydawnicze, Periodyki | Na temat: ,

Z prawdziwą radością informujemy, że wprawdzie z opóźnieniem, ale jednak (wbrew czarnowidzom i sceptykom) ukazały się „Magury ’15”, rocznik krajoznawczy poświęcony Beskidowi Niskiemu i Pogórzom pod redakcją Sławomira Michalika i Anety Załugi, będący już 185 publikacją SKPB Warszawa. Liczą 120 stron objętości i zawierają co następuje:
Damian Nowak: Szkice do dziejów Radocyny,
Bartłomiej Kielski-Bardanaszwili: Wiersze VI,
Wiesław Żyznowski: Jedność domu i gospodyni: Anna Buriak i jej łemkowska chyża,
Materiały z akcji „Opis”,
Szymon Modrzejewski: Działania Stowarzyszenia Magurycz na rzecz ochrony sztuki sepulkralnej i małej architektury przydrożnej w 2015 roku – sezon XXIX, Czytaj dalej →