Wszystko na temat: Bieszczady

Nowa książka Grzegorza Motyki

W Oficynie Wydawniczej „Rytm” ukazała się nowa książka Grzegorza Motyki zatytułowana: W kręgu „Łun w Bieszczadach”. Autor weryfikuje krok po kroku rzekomą autentyczność „faktów” opisanych w „Łunach w Bieszczadach”, próbuje rozwikłać zagadki śmierci generała Karola Świerczewskiego oraz redaktora Jana Gerharda. Omawia też działalność ukraińskiej partyzantki w Bieszczadach i dzieje zgrupowania NSZ Antoniego Żubryda. Pokazuje manipulacje propagandy PRL próbującej wykreować stereotypowy obraz „Ukraińca – rezuna i nacjonalisty”. Ten zbiór szkiców to kolejny, ważny krok w kierunku poznania najnowszej historii Bieszczadów i dramatycznych stosunków polsko-ukraińskich. Książka liczy 200 stron formatu A5, twarda oprawa. Czytaj dalej

Wincentego Pola bieszczadzkie ścieżki

Biblioteka Publiczna w Lesku wydała w pierwszej połowie 2009 roku książkę zatytułowaną Wincentego Pola bieszczadzkie ścieżki. Książka liczy 224 strony i zawiera materiały z sesji  popularnonaukowej poświęconej Wincentemu Polowi, która odbyła się w maju 2007 roku w Lesku.
A oto co w niej znajdziemy:
Krzysztof Prajzner, Kalendarium – ważniejsze daty z biografii W. Pola
Wincenty Pol, Pieśń o ziemi naszej.
Adam Pol, Chorąży sanocki. Regionalne związki, pamiątki, tropy i poszlaki po Wincentym Polu. Czytaj dalej

Gdzie jest główne źródło Sanu? (Płaj 36)

Wojciech Krukar
[fragmenty] [pominięto przypisy i większość ilustracji]

(…)
Dzisiaj mówimy więc o dwóch źródłach Sanu. Najbardziej znane jest źródło Studnik, położone na granicy polsko-ukraińskiej. Przed ostatnią wojną poniżej niego były żłoby do pojenia bydła, które lato spędzało w sezonowych stajniach w pobliżu. Za główny wyciek Sanu źródło to uznane zostało przez geografów z Uniwersytetu Lwowskiego w 1996 r. Wtedy odnowiono znajdujący się tu pomnik oraz ustawiono krzyż. 24 sierpnia, w piątą rocznicę proklamowania niepodległości Ukrainy, odprawiono uroczystą mszę świętą z udziałem ludności miejscowej. Prawosławny kapłan poświęcił wodę i źródło. Do ściany pomnika przymocowano tablicę. Podana tu wysokość – 950 m jest zdecydowanie zawyżona. Podstawa słupa granicznego nr 224 (a także pomnika) ma wysokość 888,6 m. Wyciek znajduje się około 1 m niżej. Ponadto w podane na pomniku współrzędne geograficzne wkradł się „czeski” błąd, tj. mamy pomyloną długość z szerokością geograficzną: 22o 52` 30„ пн ш i 49o 00` 10„сх д. Dokładne wartości koordynat geograficznych źródła Studnik wynoszą: i 22o 52` 43,2„E i 49o 00` 19,3„N.
Drugie ze źródeł położone jest w lesie Rubań, na południowy wschód od szczytu Piniaszkowego. Za główny wyciek Sanu uznane zostało przez kartografów WIG, a później, zapewne za polskimi mapami przedwojennymi, przez komisję niemiecko-sowiecką. To źródło leży najwyżej: 923 m i najbliżej głównego grzbietu karpackiego. Na źródło to, jako główny wyciek Sanu, wskazywał Z. Sikora w Płaju 32. Współrzędne źródła: 49o 00` 12,8„N i 22o 52` 24,8„E. Czytaj dalej

Przekształcenia krajobrazu Bieszczadów Wysokich

Jacek Wolski, Przekształcenia krajobrazu wiejskiego Bieszczadów Wysokich w ciągu ostatnich 150 lat, Prace Geograficzne IGiPZ PAN, 214, 2007, 228 s.
Książka jest pokłosiem pracy doktorskiej oraz 5 lat badań terenowych autora. Ma wprawdzie charakter naukowy, jednakże napisana jest językiem stosunkowo przystępnym. Znajdziemy w niej próbę odpowiedzi na jakże dzisiaj ważne pytania – czy naturalne dążenie przyrody do eliminacji efektów działalności człowieka może doprowadzić do zatarcia wszelkich pozostałości po formowanych przez kilka wieków układach antropogenicznych i jaka jest zdolność krajobrazu do powrotu do stanu sprzed zaburzeń? Praca jest bogato ilustrowana zawiera, bowiem ponad 30 rycin i z górą 30 fotografii, a także dwie mapy załącznikowe.
Więcej szczegółów na:www.igipz.pan.pl/geoekoklimat/abstrakty/monografie/przeksztalcenia_2007.htm

Cerkiew w dolinie Łopienki

Serdecznie zapraszamy na wystawę zatytułowaną: „Cerkiew w dolinie Łopienki, zniszczenie – odbudowa – sacrum” autorstwa Zbyszka Kaszuby,  która eksponowana jest w Ermitażu w Łazienkach Królewskich przy ul. Myśliwieckiej 1a w Warszawie. Wystawa zorganizowana pod patronatem Zarządu Głównego TOnZ i Dyrekcji Muzeum Łazienki Królewskie, otwarta 17 grudnia 2007 roku, będzie czynna do 31 stycznia 2008 roku codziennie oprócz niedziel w godz. 10-16.

Mapa Bieszczady Wschodnie

Dzięki uprzejmości autora staliśmy się posiadaczami mapy zatytułowanej „Bieszczady Wschodnie” opracowanej przez Wojciecha Krukara, a wydanej przez krośnieńskie Wydawnictwo ”Ruthenus” Rafała Barskiego.
Mapa w skali 1:100000 o wymiarach 680/960 mm jest dwustronna. Na jednej stronie znajduje się wersja polska na drugiej wersja ukraińska – różniące się między sobą nie tylko językiem, ale też m.in. zastosowana nomenklaturą geograficzną. Zasięg mapy jest następujący: na północy Chyrów i Sambor, na wschodzie Drohobycz i Skole, na południu Połonina Równa, przełęcz Beskid nad Ławocznem i Nowosolica na Zakarpaciu, na zachodzie zaś Ustrzyki Górne. Jak wszystkie mapy Krukara i ta nasycona jest nazewnictwem i bardzo czytelna. Mapa wydana została w tym roku w ramach projektu „Dla obłoków nie ma granic” realizowanego przez Stowarzyszenie Inicjatyw Społecznych i Oświatowych „Cumulus” i nie jest niestety dostępna w wolnej sprzedaży. Wydawca obiecuje jednak w przyszłym roku jej wersję komercyjną.

Bieszczad nr 12

bieszczad nr 12Z przyjemnością informujemy, że w Ustrzykach Dolnych ukazał się nowy tom „Bieszczadu”, rocznika wydawanego przez Oddział Bieszczadzki Towarzystwa Opieki nad Zabytkami, a poświęconego głównie problematyce bieszczadzkiej na pograniczu polsko-ukraińskim.

Ten posiadający wysoką i uzasadnioną renomę rocznik i tym razem nie zawiedzie czytelników.

Czytaj dalej

Pod Czorną Repą (Płaj 16)

O domach Bojków z Rożanki Wyżnej
Katarzyna Łebkowska, Olga Linkiewicz

(fragment)

…Jak już wspomniano, Tucholcy różnili się od innych grup Bojków głównie pod względem budownictwa. Ten specyficzny typ architektury wciąż można zaobserwować na terenie wsi Różanka Wyżną – jest tu sporo obiektów, które zachowały swoją tradycyjną formę. Jest również wiele takich, które nie uniknęły przebudowy, ale łatwo można się domyślić ich pierwotnego kształtu. Na tej podstawie możemy wnioskować o dawnym wyglądzie wiejskiej zabudowy, jak również kierunkach dokonujących się zmian. Czytaj dalej

Źródło Sanu – gdzie jest naprawdę? (Płaj 32)

Zbigniew Sikora

(fragment)

Czy to rzeczywiście jest jednak źródło Sanu?
Oczywistym jest fakt, iż początkiem każdej rzeki, potoku itp. jest obszar źródliskowy z którego wypływają mniej lub bardziej liczne drobne strużki, łącząc się w coraz szerszy ciek wodny. Jednak w celu formalnego określenia jego początku uwzględnia się najwyżej położony odcinek, niosący największą ilość wody i  mający największą długość. W XIX w. austriaccy kartografowie za początek Sanu uznali dzisiejszy potok Niedźwiedzi spływający z przełęczy Żydowski Beskid i północnych stoków Opołonka. Dopiero na początku XX w. ostatecznie ustalono, iż San wypływa w pobliżu przełęczy Użockiej. Czytaj dalej

Spłonęła cerkiew w Komańczy

W dniu dzisiejszym (13.09.2006), w godzinach wieczornych spłonęła prawosławna (dawniej greckokatolicka) cerkiew parafialna  w Komańczy pod wezwaniem Opieki Matki Bożej, pochodząca z 1802 roku. Jedna z trzech cerkwi łemkowskich tzw. grupy osławskiej.

Do tej hiobowej wieści komentarza nie będzie. Brak nam po prostu słów!