Wszystko na temat: Huculszczyzna

Ostatni molfar Huculszczyzny

Wieczorem w dniu 14 lipca 2011 r. w swoim domu w Jaseniowie Górnym został zamordowany ostatni molfar Huculszczyzny, 88 letni Mychajło Neczaj. Prawdopodobnie morderca był psychicznie chory. Ujęty został na drugi dzień w lesie w pobliżu Bukowca. Podobno twierdził, że zabił Neczaja, bo ten propagował pogaństwo. Pojawiają się też wieści, że morderca reprezentuje „czarnych magów”, którzy nie mogli ścierpieć działalności „białego maga” w Karpatach i kazali wykonać na nim wyrok (sic!).
Mychajło Neczaj, mimo że nie był Hucułem, był uważany za ostatniego prawdziwego molfara huculskiego, a jego umiejętności znane były na całej Ukrainie. Napisano o nim szereg książek i nakręcono filmy. Oprócz leczenia, odpędzania złych mocy i uroków, oraz przepowiadania przyszłości, Neczaj doskonale grał na drumli (drymbie).

 

Czarnohora z lotu ptaka

[yframe url=’http://www.youtube.com/watch?v=jXdL8Rf0_u8′]

Czarnohora z lotu ptaka: Bystrec – Kosaryszcze – Somtrec – Pop Iwan – Kizie Ułohy – Szpyci – Breskuł – Howerla, film z 2008 r. udostępniony nam przez Muzeum Huculszczyzny z Werchowyny (Żabiego) z muzyką Kapeli „Czeremosz” Romana Kumłyka.

Ciąg dalszy wędrówki śladami Stanisława Vincenza

Uczestnicy przejścia na grzbiecie Szpyci.

W daniach 18-26 czerwca 2011 r. członkowie i sympatycy Towarzystwa Karpackiego wzięli udział w przejściu Czarnohory śladami Stanisława Vincenza na trasie Łuh – Szpyci – Bystrec. W ten sposób powtórzono trasę powrotu autora „Na wysokiej połoninie” z Węgier do Bystrca w październiku 1939 r. Było to dokończenie podjętego w ubiegłym roku i niezrealizowanego do końca z powodu złej pogody przedsięwzięcia, kiedy to udało się przejść trasę Bystrec – Brebenieskuł – Klauza Howerla. W tego rocznym przejściu wzięło udział 18 osób, a kierownictwo organizacyjne nad całością sprawowali Andrzej Ruszak i Stanisław Janocha, grupę w górach prowadzili Wojciech Włoskowicz i Andrzej Wielocha. Czytaj dalej

Płaj 40

PŁAJ 40 (wiosna 2010) 208+16

zawartość tomu:

Stanisława Vincenza powrót na Wierchowinę;

Stanisław Vincenz – Iwan Prokopiw. Listy 1960-1971;

Obraz Huculszczyzny w liście Stanisława Vincenza do gen. Tadeusza Kasprzyckiego;

Tadeusz M. Trajdos, Gimnazjum kołomyjskie w latach szkolnych Stanisława Vincenza;

Andrzej Wielocha, Tajemnicza nazwa „Beskid” – jej desygnaty, konteksty i znaczenia (część II);

Leszek Rymarowicz, Ocalony świat. Gertnerzy z Żabiego;

Jan Skłodowski, Andrzej Klakurka i pomnik legionistów w Rafajłowej; Czytaj dalej

Kulminacja Festiwalu Huculskiego

W dniach 21 i 22  maja 2011 roku zgodnie z hasłem „Kraków miastem Stanisława Vincenza” w Krakowie miały miejsce kulminacyjne wydarzenia Międzynarodowego Festiwalu Huculskiego „Słowiańska Atlantyda”. A były to:

– nabożeństwo odprawione w intencji Stanisława i Ireny Vincenzów w kościele Najświętszego Salwatora;

– sygnał trembit i złożenie kwiatów na mogile na Stanisława i Ireny Vincenzów na Salwatorze w 20. rocznicę przeniesienia ich prochów ze Szwajcarii do Krakowa; Czytaj dalej

Badania nad pasterstwem w Ukraińskich Karpatach

Pierwsze interdyscyplinarne badania nad gospodarką pasterską w Ukraińskich Karpatach miały miejsce w 1999 r., a prowadzono je w paśmie Świdowca oraz w Czarnohorze, na połoninach Kukula i w paśmie Kostrzycy. Wyniki prac zostały opublikowane w monografii Pasterstwo na Huculszczyźnie. Gospodarka – kultura – obyczaj, Warszawa 2001.
Latem 2009 r. po upływie dziesięciu lat przeprowadzono terenową kwerendę mającą na celu ustalenie zmian, jakie nastąpiły w gospodarce pasterskiej w ciągu minionej dekady. Jej efektem jest książka Przekształcenia gospodarki pasterskiej w Ukraińskich Karpatach.
Janusz Gudowski, Jacek Hucuł-Stróżewski, Jurij Nesteruk, Andrzej Ruszczak, Włodzimierz Witkowski, Maciej Ząbek, Przekształcenia gospodarki pasterskiej w Ukraińskich Karpatach, Warszawa 2011, Wydawnictwo Akademickie „Dialog” s. 120. format B5.
Czytaj dalej

Katalog wystawy huculskiej

Z okazji wystawy „Na wysokiej połoninie. Sztuka Huculszczyzny – Huculszczyzna w sztuce” Muzeum Narodowe w Krakowie wydało imponujący katalog, a właściwie album. Książka bardzo staranie wydana w twardej oprawie liczy 204 strony formatu 245/310 mm i zawiera, oprócz obszernego wstępu autorstwa komisarza wystawy Mirosława P. Kruka, skróconą biografię Stanisława Vincenza, artykuł Jerzego Kapłona o poznaniu i zagospodarowaniu polskich Karpat Wschodnich oraz wiele wspaniałych reprodukcji malarstwa (Wyczółkowski, Axentowicz, Obst, Pautsch, Sichulski i in.), grafiki i fotografii o tematyce huculskiej, a także zdjęć wybranych eksponatów – wyrobów ludowego rzemiosła. Jak przystało na katalog znajdziemy w nim także pełny liczący aż 923 pozycje!, spis prezentowanych na wystawie obiektów. Serdecznie polecamy.

Ocalony świat. Gertnerzy z Żabiego (Płaj 40)

Leszek Rymarowicz

Co to znaczy, kiedy ludzie mówią, że prawda idzie przez świat?
To znaczy, że zewsząd ją wyrzucają, i że musi wędrować dalej.
Baalszem

Kiedy zasiadałem nad opracowaniem dla „Płaju” krótkiego artykułu dotyczącego Gertnerów z Żabiego, wydawało mi się, że to zadanie stosunkowo proste. Restauracja i hotel lub inaczej zajazd Gertnera stojący tuż nad brzegiem Czeremoszu w Słupejce w czasach międzywojennej prosperity gościł wielu turystów, letników, naukowców oraz przedstawicieli najwyższych władz Rzeczypospolitej odwiedzających tę modną wówczas miejscowość. Zarówno obiekty, jak i ich gospodarz przewijają się więc w wielu wspomnieniach turystycznych, przewodnikach, artykułach prasowych, a także w utworach literackich. Znaczna część wątków żydowskich w Na wysokiej połoninie zbudowana jest wokół postaci powszechnie znanego i szanowanego arendarza Etyka, którego pierwowzorem – jak wiadomo – był właśnie Elizar (Lejzor) Gertner, dobry znajomy Stanisława Vincenza. Jego też pamięci zadedykował Stanisław Vincenz swoje wydane w Londynie w 1977 r. Tematy żydowskie. Czytaj dalej

Huculi w Warszawie

W ramach Międzynarodowego Festiwalu Huculskiego „Słowiańska Atlantyda” w 40. rocznicę śmierci Stanisława Vincenza Centrum Promocji Kultury w Dzielnicy Praga Południe m. st. Warszawy przy ul. Podskarbińskiej 2 zaprasza na następujące imprezy:
7 maja o godz. 1500 na pokazy filmów o Huculszczyźnie i Stanisławie Vincenzie. W programie „Śladami Vincenza”, reż. W. Czechowskiego, „Od Krakowa do Bystrca”, reż. K. Krzyżanowskiego, „Uśmiech na ustach, a w oczach łzy”, reż. J. Sosińskiego, „Cienie zapomnianych przodków”, reż. S. Paradżanowa.
8 maja o godz.1700 na wykład „Huculszczyzna w grafice” Jana Skłodowskiego (Towarzystwo Karpackie). Zarówno 14 kwietnia, jak i 7 i 8 maja imprezom będzie towarzyszyć prezentacja i sprzedaż publikacji Oficyny Wydawniczej „Rewasz”, w tym Płaju. Więcej informacji oraz szczegółowy plan imprez festiwalowych na stronie: www.karpatywschodnie.pttk.pl

Cztery dni w Górach Hryniawskich

Kolejne „Spotkanie Karpackie” w Muzeum Ziemi w Warszawie wypełni prezentacja zdjęć i opowieść o wędrówce w sierpniu ubiegłego roku przez połoniny Gór Hryniawskich przedstawiona przez Irenę Wielochę. Warto zaznaczyć, że autorka prezentacji za jedno ze zdjęć, które pokaże na naszym spotkaniu otrzymała wyróżnienie na rozstrzygniętym w styczniu konkursie fotograficznym p.t. „Dawne Kresy we współczesnym obiektywie” zorganizowanym przez Muzeum Niepodległości. Serdecznie zapraszamy 18 lutego 2011 r. o godz. 18 jak zwykle w Muzeum Ziemi PAN (Willa Pniewskiego) przy Alei Na Skarpie 27.