Wydarzenia

Pamięci Hugona Zapałowicza

4 września 2026 | Wydarzenia | Na temat: ,

Towarzystwo Przyjaciół Zawoi i Skawicy zaprasza 12 i 13 września 2026 r. na dwudniowe uroczystości związane z osobą jednego z najwybitniejszych mieszkańców Zawoi, Hugona Zapałowicza, który zmarł w roku 1917 w rosyjskiej niewoli w Perowsku (obecnie Kyzyłorda w Kazachstanie). Od niemal 110 lat miejsce spoczynku Jego szczątków pozostaje nieznane. O godzinie 11 w parafii Matki Bożej Nieustającej Pomocy w Zawoi Górnej odprawiona zostanie uroczysta Msza Święta w intencji Hugona Zapałowicza, po której na cmentarzu odbędzie się odsłonięcie i poświęcenie jego symbolicznego grobu. W obelisk wmurowana zostanie ziemia z cmentarza w Perowsku, oraz ziemia z grobu żony i jedynego syna Hugona Zapałowicza.
O 13.30 w szkole podstawowej w Zawoi Centrum odbędzie się wernisaż wystawy poświęconej Zapałowiczowi, a o godzinie 14 w sali Babiogórskiego Centrum Kultury rozpocznie się konferencja naukowa poświęcona jego osobie i dorobkowi. Podczas konferencji, którą poprowadzi dr hab. Zygmunt Kruczek rektor WSTIE w Suchej Beskidzkiej, przedstawionych zostanie 9 referatów:  Czytaj dalej →

2026 – rokiem Andego Warhola?

3 września 2026 | Wydarzenia | Na temat:

Tak się jakoś złożyło, że  w sierpniu  i wrześniu mają miejsce dwa bardzo ważne wydarzenia związane z twórcą Pop-Artu – Andym Warholem.  4 września po ponad trzech latach przerwy zostanie ponownie otwarte Múzeum moderného umenia Andyho Warhola w Medzilaborcach – jedno z dwu najważniejszych muzeów poświęconych temu artyście.  Bieżące informacje dotyczące działalności placówki oraz program uroczystości można znaleźć na tej stronie,  a także na stronie Muzeum. Muzeum zostało nie tyle wyremontowane, co zrekonstruowane – nowa jest bryła budynku, dokonano też generalnego przeglądu ekspozycji i archiwum, szeroko wprowadzono współczesne techniki multimedialne. Tak więc, miejsce to jest godne odwiedzin, niezależnie od tego, czy ktoś już kiedyś je zwiedzał.  Także we wrześniu można odwiedzić dużą wystawę „Andy Warhol. Od linii do legendy”, prezentowaną w Pałacu Sztuki w Krakowie. Pokazuje ona Warhola nie jako gotową ikonę pop-artu, lecz jako artystę, który konsekwentnie stworzył własny język, wizerunek i legendę. Opowieść rozpoczyna się od wrażliwego rysownika i ilustratora pracującego dla magazynów, wydawnictw, świata reklamy, mody i muzyki — a prowadzi do jednego z najbardziej rozpoznawalnych twórców XX w. Ekspozycja obejmuje ponad 50 oryginalnych rysunków, sitodruków, polaroidów, filmów i plakatów, a także pierwsze numery magazynu „Interview”, dziesiątki projektowanych przez Warhola okładek, pełną kolekcję związanych z nim płyt winylowych, książki, druki oraz unikalne tkaniny i stroje z lat 50. Wystawa zorganizowana została we współpracy z  The Andy Warhol Museum w Pittsburghu i The Andy Warhol Foundation for the Visual Arts,  i czynna jest w okresie od 7 sierpnia do 27 września 2026 r.  A tu więcej informacji o wydarzeniu.  Czytaj dalej →

Zapraszamy na „Kermesz” w Baligrodzie!

1 września 2026 | Wydarzenia | Na temat: , ,

„U siebie” wraca w Bieszczady! W tym roku TVP Kraków obchodzi swoje 65-lecie, świętuje także 35 lat telewizyjnego programu „U siebie” – cyklu, w którym przez lata jego twórcy opowiadali o ludziach, kulturze i historii regionów. Od czerwca wracają do miejsc, w których przed laty realizowali reportaże. Do Łemków w Ropkach i do Słowaków w Nowej Białej. Teraz czas na bieszczadzki Baligród! To miejsce jest szczególne. W 2003 r., podczas realizacji kolejnego dokumentu filmowego dla programu „U siebie”, niszczejąca cerkiew stała się świadkiem niezwykłego gestu pojednania. Powstały wówczas film pomógł zwrócić uwagę na jej los. Wkrótce potem zawiązało się Stowarzyszenie Ratowania Cerkwi w Baligrodzie, które doprowadziło do jej ocalenia i odbudowy. W 2024 r. Stowarzyszenie Ratowania Cerkwi przekazało świątynię Fundacji ICONART założonej przez Jarosława Giemzę i Małgorzatę Dawidiuk – osoby zawodowo zajmujące się konserwacją i badaniami sztuki sakralnej, którzy kontynuują ich dzieło. I dlatego w sobotę 5 września 2026 r. właśnie w baligrodzkiej cerkwi odbędzie się „Kermesz”.  Czytaj dalej →

Spod Vincenzowskiego Krzyża w Bystrzcu

24 sierpnia 2026 | Ogólne, Wydarzenia | Na temat: , ,

Mamy przyjemność poinformować, iż przy Vincenzowskim Krzyżu w Bystrzcu pojawiły się dwie piękne ławeczki, na których strudzony wędrowiec może odpocząć, poczytać „Połoninę”, czy pokontemplować widok na majestatyczną Czarnohorę.
Ekipa Towarzystwa Karpackiego (w składzie 18-osobowym) tradycyjnie, na zakończenie corocznej wędrówki po ukraińskich Karpatach
Wschodnich, 14 sierpnia zgromadziła się wokół tego ważnego dla nas symbolu. Było i wspominanie trudów wędrówki do źródeł Czarnego Czeremoszu, od Masnego Prysłupu przez Dukonię, Czemirny, Bałasynów, Pirie, Łostuń, Czywczyn aż do Burkutu, i wspólne czytanie dzieł Stanisława Vincenza, i oczywiście tradycyjna huculska kułesza przygotowana na watrze.
Ogólnie stan techniczny krzyża i ogrodzenia ocenić należy jako dobry, podobnie jak skuteczność systemu drenażowego wykonanego przy okazji rekonstrukcji krzyża. Pozostałości starego krzyża zostały z należytym szacunkiem spalone.
Stwierdzono jednak zaistnienie okoliczności nie do końca przewidzianej w projektowaniu i budowie przepięknego i stylowego ogrodzenia (które jest podobno już kopiowane w innych miejscach Huculszczyzny) – a mianowicie korzystania z ogrodzenia przez okoliczne krowy jako idealnego miejsca do czochrania się i tym podobnych zbytków. Czytaj dalej →

Informacje z Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku po pożarze z 15/16 sierpnia

22 sierpnia 2026 | Wydarzenia

Wszyscy chyba na bieżąco śledziliśmy doniesienia o pożarze w skansenie w Sanoku, który miał miejsce w nocy z 15 na 16 sierpnia. W sektorze Pogórzan wschodnich doszczętnie spłonęły: pochodzący z 1667 r. piękny kościół pw. św. Mikołaja z Bączala Dolnego wraz z całym wyposażeniem (także z organami ze Święcan, które były starsze od samego budynku) oraz stodoła z Jasienicy Rosielnej z 1850 r. Spłonął także słomiany dach chałupy z Niebocka z 1892 r. Na profilu facebooka OSP KSRG Sanok-Olchowce można zobaczyć poruszające zdjęcia z tej tragedii.

W dniu 20.08.2026 r. MBL odwiedziła Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego Marta Cienkowska, która zadeklarowała pełne wsparcie finansowe państwa dla odbudowy kościoła lub pozyskanie nowego obiektu, historycznie odpowiadającego temu miejscu.

Także 20 sierpnia skansen otworzył ponownie swoje podwoje dla turystów (z wyłączeniem sektora Pogórzan wschodnich). Dyrekcja MBL w dniu 21.08.2026 wydała oświadczenie w sprawie pożaru i dalszego funkcjonowania placówki. W oświadczeniu znalazły się podziękowania dla służb biorących udział w akcji gaśniczej oraz wszystkich, którzy okazali pomoc, wsparcie i życzliwość.

Warto przypomnieć, że do jeszcze większej pożogi doszło w MBL w Sanoku w dniu 2 lipca 1994 r., kiedy spłonęło aż 15 obiektów. Pożar rozpoczął się wówczas od budynku olejarni z Baryczy. Na wyjaśnienie przyczyn obecnej tragedii trzeba jeszcze poczekać, jednak nie może nie nasunąć się refleksja, jak w istocie nietrwałe, i tym bardziej godne szczególnej troski i ochrony, są budowle drewniane, stanowiące ważną część spuścizny dawnych wieków w Karpatach i nie tylko. (pj)

Modlitewne czuwanie w Łopience

10 sierpnia 2026 | Wydarzenia | Na temat: ,

Kustosz łopieńskiego sanktuarium Zbyszek Kaszuba, tradycyjnie przed świętem Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, zaprasza serdecznie do Łopienki na czuwanie modlitewne w piątek 14 sierpnia 2026 r. o godz. 18.
Głównym punktem czuwania będzie nabożeństwo ekumeniczne z udziałem księży rzymskokatolickich, greckokatolickich, prawosławnych i polskokatolickich.
W programie czuwania przewidziano także Akatyst, nieszpory, Różaniec, Apel Jasnogórski.

Huculi w olchowieckim sypańcu

1 sierpnia 2026 | Wydarzenia | Na temat: , ,

Jakieś czternaście lat temu śp. Tadeusz Kiełbasiński postanowił wyeksponować swoje niebagatelne zbiory huculianów w stojącym obok jego muzealnej chyży sypańcu. Razem z moją żoną mieliśmy wtedy szczególną okazję uczestniczyć w nieformalnym i bardzo kameralnym otwarciu tej ekspozycji. Później kiedy Tadeusz się poważnie rozchorował, o tym maleńkim huculskim muzeum obok łemkowskiej chyży trochę zapomniano. Dziś syn Tadeusza, Grzegorz Kiełbasiński, opiekujący się obecnie muzealną chyżą w Olchowcu przysłał mi fotografie, które ucieszyły moje serce, bowiem jak z nich wynika, huculskie muzeum w Olchowcu odzyskało blask i zebrane w nim huculiana zostały udostępnione publiczności. Sypaniec został w środku pięknie wyremontowany, ściany elegancko pobielone, a zbierane prze lata przez Tadeusza huculskie artefakty prezentują się naprawdę wspaniale. Czytaj dalej →

Opoka dziedzictwa kulturowego Łemków!

31 lipca 2026 | Wydarzenia | Na temat: ,

Z niewielkim tylko opóźnieniem zamieszczamy na naszym portalu wspaniałą wiadomość. Decyzją Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego ogłoszoną 30 lipca 2026 r. , Krajowa lista niematerialnego dziedzictwa kulturowego wzbogaciła się o 4 kolejne elementy, a wśród nich język łemkowski jako nośnik dziedzictwa kulturowego Łemków.
To decyzja wiekopomna! Dająca doskonałe wsparcie dla dziesiątków łemkowskich działacz, którzy od wielu już lat, nie oglądając się na trudności, na co dzień wkładają ogromny wysiłek w ocalenie tego języka i zaszczepienie miłości do niego wśród młodego pokolenia. Mamy nadzieję, że nie ustaniecie w swoich wysiłkach, a ta decyzja MKiDN będzie dla Was wparciem.
Wszak bez Was była by ona tylko pustym frazesem!

A oto uzasadnienie tej decyzji zamieszczone na stronie MKiDN:
Język łemkowski od wieków stanowi podstawowy nośnik kultury, pamięci i tożsamości Łemków. Przekazywany w rodzinach poprzez rozmowy, pieśni, modlitwy i opowieści, zachowuje wiedzę o tradycjach, historii oraz życiu wspólnoty. Mimo przerwania ciągłości przekazu po II wojnie światowej, dziś jest obecny w edukacji, kulturze, mediach i działalności artystycznej. Ochrona języka oznacza jednocześnie zachowanie bogatego dziedzictwa kulturowego Łemków.

Zapraszamy do Michałowa na 46. Łemkowską Watrę na Obczyźnie

29 lipca 2026 | Wydarzenia | Na temat:

Miło nam poinformować, iż w dniach 31.07-1.08.2026 r., jak zwykle w Michałowie, odbędzie się kolejna, już 46. Łemkowska Watra w Michałowie / Лемківска Ватра в Михалові. Jest to bodajże najstarszy festiwal kultury łemkowskiej w Polsce, organizowany od 1979 roku w Michałowie (gmina Chocianów, Dolny Śląsk). Od 1990 roku organizatorem wydarzenia jest Stowarzyszenie Łemków. Jest to niezmiennie jedno z najważniejszych i najbardziej rozpoznawalnych wydarzeń promujących kulturę, tradycję i tożsamość Łemków.

Tegoroczny Festiwal oferuje bogaty program artystyczny na scenie oraz liczne wydarzenia towarzyszące, takie jak warsztaty, spotkania, panele dyskusyjne, wystawy i premiery.

I tak, w piątek wieczorem (i w nocy) na głównej scenie wystąpią zespoły: Kyczera, Lastiwoczka, Zoria Hudacy, Re-Karpaty, Verbunk i Burian, zaś w sobotę po południu w bloku dziecięcym Kyczerka, Lastiwczata i Lem-Smyky, zaś wieczorem: Lastiwoczka, Kyczera, Kapela Samo Południe, Hrajte!, Wodohraj i Lemkus.

W „Namiocie Dyskusji” w piątek uczestniczyć będzie można w spotkaniach poświęconych m.in. : współczesnemu głosowi młodego pokolenia Łemków (z udziałem twórczyń Łemkowskiej Opery „Hołos” Darią Kuziak i Oksaną Terefenko-Horoszczak) oraz najnowszym publikacjom: „Thalerhof. Obóz internowanych Rusinów” (z udziałem jednego z autorów Damiana Nowaka), „Preselyly nas musowo. Listy Łemków z lat 1947-1948″ (z udziałem autora Jerzego Starzyńskiego).

W sobotę zaś dyskusje dotyczyć będą: matur z języka łemkowskiego (z udziałem maturzystów z poprzednich lat), tłumaczeniom i nauce języka łemkowskiego online (z udziałem Oksany Graban-Lichtańskiej), dialogowi pokoleń w Stowarzyszeniu Łemków (goście: Andrzej Kopcza, prof. Olena Duć-Fajfer, Eugeniusz Habura, Bohdan Kopcza, Seweryn Kosowski ) oraz Słownikowi Kontekstualnemu Języka Łemkowskiego (goście prof. Olena Duć-Fajfer, prof. Paweł Małecki, Natalia Małecka-Nowak, dr Marta Wartal, Seweryn Kosowski).

Dodatkowymi atrakcjami będą w piątek: warsztaty kulinarne z Anną Kajfasz i warsztaty pasiecznictwa z Andrzejem Przybyło, zaś w sobotę: watriane śniadanie, kąpiele leśne warsztaty taneczne z Jerzym Starzyńskim oraz tajemnicze Randki ze swaszkamy Małgorzatą Cichoń i Katarzyną Demaj.

Watrze towarzyszyć będzie „Strefa dzieci” z ciekawymi warsztatami oraz „Strefa sportu”.

Zapraszamy do zapoznania się z pełnymi informacjami na https://www.facebook.com/WatraMichalow.

W imieniu Towarzystwa Karpackiego serdecznie zapraszamy do Michałowa! Już ne możeme sia doczekaty! A może niektórych należy zaprosić – za organizatorami – po łemkowsku: Не глядай любови в інтернеті – найд єй на Ватрі в Михалові!

Leszek Rymarowicz – Prezes Towarzystwa Karpackiego

„Od Rusal do Jana”

20 lipca 2026 | Wydarzenia | Na temat: ,

Muzeum Kultury Łemkowskiej w Zyndranowej (Музей Лемківской Культуры) w sobotę i niedzielę, 25 i 26 lipca 2026 r. zaprasza na kolejną odsłonę Muzealnego Święta Kultury i Tradycji Łemkowskich „Od Rusal do Jana”. W sobotnie popołudnie od godz. 16 organizatorzy zapraszają do zwiedzania Muzeum, a także na promocje książek, wykłady i prelekcje, a od godz. 18 na muzyczne koncerty.
W niedzielę po nabożeństwie w cerkwi pw. św. Mikołaja o godz. 11 i po uroczystym otwarciu Święta także przewidziano wiele atrakcji, pokazy rękodzieła i rzemiosła ludowego, konkursy i oczywiście koncerty wielu zespołów muzycznych z Polski i Słowacji, w tym między innymi „Hudacy”, „Osławiany”, „Kalina” i „Karpatia”, „Makovica” i „Fogaš”.