Wydarzenia

Informacje z Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku po pożarze z 15/16 sierpnia

22 sierpnia 2026 | Wydarzenia

Wszyscy chyba na bieżąco śledziliśmy doniesienia o pożarze w skansenie w Sanoku, który miał miejsce w nocy z 15 na 16 sierpnia. W sektorze Pogórzan wschodnich doszczętnie spłonęły: pochodzący z 1667 r. piękny kościół pw. św. Mikołaja z Bączala Dolnego wraz z całym wyposażeniem (także z organami ze Święcan, które były starsze od samego budynku) oraz stodoła z Jasienicy Rosielnej z 1850 r. Spłonął także słomiany dach chałupy z Niebocka z 1892 r. Na profilu facebooka OSP KSRG Sanok-Olchowce można zobaczyć poruszające zdjęcia z tej tragedii.

W dniu 20.08.2026 r. MBL odwiedziła Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego Marta Cienkowska, która zadeklarowała pełne wsparcie finansowe państwa dla odbudowy kościoła lub pozyskanie nowego obiektu, historycznie odpowiadającego temu miejscu.

Także 20 sierpnia skansen otworzył ponownie swoje podwoje dla turystów (z wyłączeniem sektora Pogórzan wschodnich). Dyrekcja MBL w dniu 21.08.2026 wydała oświadczenie w sprawie pożaru i dalszego funkcjonowania placówki. W oświadczeniu znalazły się podziękowania dla służb biorących udział w akcji gaśniczej oraz wszystkich, którzy okazali pomoc, wsparcie i życzliwość.

Warto przypomnieć, że do jeszcze większej pożogi doszło w MBL w Sanoku w dniu 2 lipca 1994 r., kiedy spłonęło aż 15 obiektów. Pożar rozpoczął się wówczas od budynku olejarni z Baryczy. Na wyjaśnienie przyczyn obecnej tragedii trzeba jeszcze poczekać, jednak nie może nie nasunąć się refleksja, jak w istocie nietrwałe, i tym bardziej godne szczególnej troski i ochrony, są budowle drewniane, stanowiące ważną część spuścizny dawnych wieków w Karpatach i nie tylko. (pj)

Modlitewne czuwanie w Łopience

10 sierpnia 2026 | Wydarzenia | Na temat: ,

Kustosz łopieńskiego sanktuarium Zbyszek Kaszuba, tradycyjnie przed świętem Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, zaprasza serdecznie do Łopienki na czuwanie modlitewne w piątek 14 sierpnia 2026 r. o godz. 18.
Głównym punktem czuwania będzie nabożeństwo ekumeniczne z udziałem księży rzymskokatolickich, greckokatolickich, prawosławnych i polskokatolickich.
W programie czuwania przewidziano także Akatyst, nieszpory, Różaniec, Apel Jasnogórski.

Huculi w olchowieckim sypańcu

1 sierpnia 2026 | Wydarzenia | Na temat: , ,

Jakieś czternaście lat temu śp. Tadeusz Kiełbasiński postanowił wyeksponować swoje niebagatelne zbiory huculianów w stojącym obok jego muzealnej chyży sypańcu. Razem z moją żoną mieliśmy wtedy szczególną okazję uczestniczyć w nieformalnym i bardzo kameralnym otwarciu tej ekspozycji. Później kiedy Tadeusz się poważnie rozchorował, o tym maleńkim huculskim muzeum obok łemkowskiej chyży trochę zapomniano. Dziś syn Tadeusza, Grzegorz Kiełbasiński, opiekujący się obecnie muzealną chyżą w Olchowcu przysłał mi fotografie, które ucieszyły moje serce, bowiem jak z nich wynika, huculskie muzeum w Olchowcu odzyskało blask i zebrane w nim huculiana zostały udostępnione publiczności. Sypaniec został w środku pięknie wyremontowany, ściany elegancko pobielone, a zbierane prze lata przez Tadeusza huculskie artefakty prezentują się naprawdę wspaniale. Czytaj dalej →

Opoka dziedzictwa kulturowego Łemków!

31 lipca 2026 | Wydarzenia | Na temat: ,

Z niewielkim tylko opóźnieniem zamieszczamy na naszym portalu wspaniałą wiadomość. Decyzją Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego ogłoszoną 30 lipca 2026 r. , Krajowa lista niematerialnego dziedzictwa kulturowego wzbogaciła się o 4 kolejne elementy, a wśród nich język łemkowski jako nośnik dziedzictwa kulturowego Łemków.
To decyzja wiekopomna! Dająca doskonałe wsparcie dla dziesiątków łemkowskich działacz, którzy od wielu już lat, nie oglądając się na trudności, na co dzień wkładają ogromny wysiłek w ocalenie tego języka i zaszczepienie miłości do niego wśród młodego pokolenia. Mamy nadzieję, że nie ustaniecie w swoich wysiłkach, a ta decyzja MKiDN będzie dla Was wparciem.
Wszak bez Was była by ona tylko pustym frazesem!

A oto uzasadnienie tej decyzji zamieszczone na stronie MKiDN:
Język łemkowski od wieków stanowi podstawowy nośnik kultury, pamięci i tożsamości Łemków. Przekazywany w rodzinach poprzez rozmowy, pieśni, modlitwy i opowieści, zachowuje wiedzę o tradycjach, historii oraz życiu wspólnoty. Mimo przerwania ciągłości przekazu po II wojnie światowej, dziś jest obecny w edukacji, kulturze, mediach i działalności artystycznej. Ochrona języka oznacza jednocześnie zachowanie bogatego dziedzictwa kulturowego Łemków.

Zapraszamy do Michałowa na 46. Łemkowską Watrę na Obczyźnie

29 lipca 2026 | Wydarzenia | Na temat:

Miło nam poinformować, iż w dniach 31.07-1.08.2026 r., jak zwykle w Michałowie, odbędzie się kolejna, już 46. Łemkowska Watra w Michałowie / Лемківска Ватра в Михалові. Jest to bodajże najstarszy festiwal kultury łemkowskiej w Polsce, organizowany od 1979 roku w Michałowie (gmina Chocianów, Dolny Śląsk). Od 1990 roku organizatorem wydarzenia jest Stowarzyszenie Łemków. Jest to niezmiennie jedno z najważniejszych i najbardziej rozpoznawalnych wydarzeń promujących kulturę, tradycję i tożsamość Łemków.

Tegoroczny Festiwal oferuje bogaty program artystyczny na scenie oraz liczne wydarzenia towarzyszące, takie jak warsztaty, spotkania, panele dyskusyjne, wystawy i premiery.

I tak, w piątek wieczorem (i w nocy) na głównej scenie wystąpią zespoły: Kyczera, Lastiwoczka, Zoria Hudacy, Re-Karpaty, Verbunk i Burian, zaś w sobotę po południu w bloku dziecięcym Kyczerka, Lastiwczata i Lem-Smyky, zaś wieczorem: Lastiwoczka, Kyczera, Kapela Samo Południe, Hrajte!, Wodohraj i Lemkus.

W „Namiocie Dyskusji” w piątek uczestniczyć będzie można w spotkaniach poświęconych m.in. : współczesnemu głosowi młodego pokolenia Łemków (z udziałem twórczyń Łemkowskiej Opery „Hołos” Darią Kuziak i Oksaną Terefenko-Horoszczak) oraz najnowszym publikacjom: „Thalerhof. Obóz internowanych Rusinów” (z udziałem jednego z autorów Damiana Nowaka), „Preselyly nas musowo. Listy Łemków z lat 1947-1948″ (z udziałem autora Jerzego Starzyńskiego).

W sobotę zaś dyskusje dotyczyć będą: matur z języka łemkowskiego (z udziałem maturzystów z poprzednich lat), tłumaczeniom i nauce języka łemkowskiego online (z udziałem Oksany Graban-Lichtańskiej), dialogowi pokoleń w Stowarzyszeniu Łemków (goście: Andrzej Kopcza, prof. Olena Duć-Fajfer, Eugeniusz Habura, Bohdan Kopcza, Seweryn Kosowski ) oraz Słownikowi Kontekstualnemu Języka Łemkowskiego (goście prof. Olena Duć-Fajfer, prof. Paweł Małecki, Natalia Małecka-Nowak, dr Marta Wartal, Seweryn Kosowski).

Dodatkowymi atrakcjami będą w piątek: warsztaty kulinarne z Anną Kajfasz i warsztaty pasiecznictwa z Andrzejem Przybyło, zaś w sobotę: watriane śniadanie, kąpiele leśne warsztaty taneczne z Jerzym Starzyńskim oraz tajemnicze Randki ze swaszkamy Małgorzatą Cichoń i Katarzyną Demaj.

Watrze towarzyszyć będzie „Strefa dzieci” z ciekawymi warsztatami oraz „Strefa sportu”.

Zapraszamy do zapoznania się z pełnymi informacjami na https://www.facebook.com/WatraMichalow.

W imieniu Towarzystwa Karpackiego serdecznie zapraszamy do Michałowa! Już ne możeme sia doczekaty! A może niektórych należy zaprosić – za organizatorami – po łemkowsku: Не глядай любови в інтернеті – найд єй на Ватрі в Михалові!

Leszek Rymarowicz – Prezes Towarzystwa Karpackiego

„Od Rusal do Jana”

20 lipca 2026 | Wydarzenia | Na temat: ,

Muzeum Kultury Łemkowskiej w Zyndranowej (Музей Лемківской Культуры) w sobotę i niedzielę, 25 i 26 lipca 2026 r. zaprasza na kolejną odsłonę Muzealnego Święta Kultury i Tradycji Łemkowskich „Od Rusal do Jana”. W sobotnie popołudnie od godz. 16 organizatorzy zapraszają do zwiedzania Muzeum, a także na promocje książek, wykłady i prelekcje, a od godz. 18 na muzyczne koncerty.
W niedzielę po nabożeństwie w cerkwi pw. św. Mikołaja o godz. 11 i po uroczystym otwarciu Święta także przewidziano wiele atrakcji, pokazy rękodzieła i rzemiosła ludowego, konkursy i oczywiście koncerty wielu zespołów muzycznych z Polski i Słowacji, w tym między innymi „Hudacy”, „Osławiany”, „Kalina” i „Karpatia”, „Makovica” i „Fogaš”.

Dziesiąta Sądecka Watra Archeologiczna

2 lipca 2026 | Wydarzenia | Na temat:

Zapraszamy do udziału w zwiedzaniu stanowisk archeologicznych z prof. Marcinem Przybyłą z Instytutu Archeologii UJ, w ramach 10. edycji Sądeckiej Watry Archeologicznej, która odbędzie się w sobotę i niedzielę, 18-19 lipca 2026 r. na Górze Zyndrama w Maszkowicach, na stanowisku Marcinkowice oraz na Babiej Górze w Zabrzeży. Wydarzenie jest organizowana przez Towarzystwo Karpackie i Instytut Archeologii Uniwersytetu Jagiellońskiego, Dom Sądecki we współpracy z Gminą Łącko oraz Oddziałem Polskiego Towarzystwa Historycznego w Nowy Sączu. Patronat medialny czasopisma i portalu Archeologia Żywa.

Program:
Sobota, 18 lipca:
10-12, Maszkowice, pierwsza tura zwiedzania stanowiska na Górze Zyndrama,
14-16, Maszkowice, druga tura zwiedzania stanowiska na Górze Zyndrama,
Niedziela, 19 lipca:
11-13 Marcinkowice, Grodzisko,
16-17 Zabrzeż, Babia Góra.

Kontakt: Robert Księżopolski, tel. 668840034. Informacja dostępna także pod tym linkiem.

„Towarzystwo Karpackie. Historia”

17 czerwca 2026 | Wydarzenia

Dzięki uprzejmości Oficyny wydawniczej „Rewasz” wydawcy książki Tomasza Wojciecha Łękawskiego „Tam idziemy, gdzie nas nie ma… Warszawskie akademickie środowisko turystyczne. Część druga”, możemy na naszym portalu udostępnić wszystkim zainteresowanym, zamieszczony w niej mój artykuł podsumowujący trzydzieści pięć lat działalności Towarzystwa Karpackiego. Jest to chyba pierwszy tekst rekapitulujący (dość zresztą pobieżnie) naszą dotychczasową działalność. Pdf pod tym linkiem. Mam nadzieję, że powstaną następne, pełniejsze opracowania, ale na razie zapraszam do lektury. Wszystkie uwagi, uzupełnienia i ewentualne sprostowania mile widziane – proszę przesyłać na adres poczta@karpaccy.pl. I od razu pierwsza korekta: na stronie 14 w podpisie pod zdjęciem jest 2001 r., a powinno być 1991 r.

„Czas dla Łopienki” odsłona 13

16 czerwca 2026 | Wydarzenia | Na temat: ,

Zapraszamy serdecznie na trzynastą edycję sesji informacyjno-prelekcyjnej „Czas dla Łopienki” poświęconej wymianie myśli, pomysłów i informacji dotyczących Łopienki i nie tylko, która odbędzie się w Gminnym Centrum Kultury i Edukacji w Cisnej w sobotę 27 czerwca 2026 r.

A oto jej program:

CZĘŚĆ INFORMACYJNA – godz. 10-11.30
Sprawozdanie Towarzystwa Karpackiego z działalności w Łopience w 2025 r. i, remontu cerkwi z funduszy „Polskiego Ładu”.
Łopienka w planach Gminy Cisna, przedstawi wójt Dariusz Wethacz;
Informacja Nadleśnictwa Cisna o planach na najbliższy rok w Łopience;
Informacja Nadleśnictwa Baligród o planach prac w Łopience;
Stowarzyszenie Rozwoju Wetliny i Okolic, informacja o działalności; Czytaj dalej →

Kumotry z Obczyny Wielkiej

14 czerwca 2026 | Wydarzenia | Na temat: ,

„Kumotry”, to film w reżyserii Emilii Śniegoskiej opowiadający o przyjaźni kobiet zamieszkujących wymierającą polską wieś Plesza w rumuńskich Karpatach na Bukowinie. Hanka i Bronka pochowały już mężów, dzieci wyjechały za granicę w poszukiwaniu lepszych perspektyw. Samodzielne i niezależne bohaterki imponują pogodą ducha, choć ich rzeczywistość nieubłaganie odchodzi w przeszłość. Pozostają wspomnienia o czasach, które już nie wrócą i wspólne stawianie czoła wyzwaniom codzienności. Nostalgiczny obraz niknącego świata skrzy się bezpretensjonalnym humorem i zachwyca zdjęciami, oddającymi urok Obciny Mare. To wzruszający film o pamięci, przyjaźni i przemijaniu. Od 12 czerwca 2026 film można obejrzeć w kinach repertuarowych.