Wszystko na temat: Łemkowszczyzna

Nowa strzecha nad chyżą w Olchowcu

Nowy szczyt łemkowskiej chyży w OlchowcuIle to kosztowało zabiegów, starań i pracy, ile siwych włosów, to tylko Tadeusz Kiełbasiński wie, ale w końcu dopiął swego – udało się – nad zabytkową chyżą łemkowską w Olchowcu jest nowa, piękna strzecha! A czas był już najwyższy, bo położona jeszcze przed wojną (sic!) strzecha na północnej połaci dachu przy silniejszym deszczu ciekła jak dziurawe sito. Tadeusz Kiełbasiński, sierpień 2014Kiedyś ze strzechą nie było problemu. W każdej łemkowskiej wsi znalazł się co najmniej jeden fachowiec, który potrafił ukręcić dobre kiczki i pokryć nimi dach. Dziś położenie nowej strzechy nie jest prostą sprawą – zacząć trzeba od zasiania żyta, potem należy je ręcznie zebrać i ręcznie wymłócić, a fachowca, który z tej słomy żytniej skręci dobrą kiczkę ze świecą dziś szukać. Dość powiedzieć, że kiczki na strzechę w Olchowcu przywożone były aż spod Rzeszowa. Ale w końcu udało się, jedna z ostatnich łemkowskich chyż in situ w Beskidzie Niskim pyszni się nowa strzechą, a przy okazji i nowym szczytem (tzw. facyjatem). Serdeczne gratulacje dla Tadeusza i gorące podziękowania wszystkim, którzy się do tego dzieła przyczynili. Czytaj dalej

Reinfuss 2014 dla Antoniego Kroha

antek_kroh_xZarząd Województwa Małopolskiego na podstawie rekomendacji Kapituły postanowił przyznać Nagrodę Województwa Małopolskiego im. Romana Reinfussa za wybitne i szczególne osiągnięcia w dziedzinie zachowania lokalnej tożsamości kulturowej w Małopolsce w 2014 r. Antoniemu Krohowi za realizację projektów na rzecz upowszechniania wiedzy o historii i kulturze Łemków oraz organizację konkursów współczesnej rzeźby ludowej Karpat. Nasze serdeczne gratulacje!
Oczywiście nie możemy w tym miejscu nie przypomnieć, że Antoni Kroh jest członkiem Wielkiej Rady Karpackiego Płaju.

Magury’13

Magury_13Ukazały się Magury’13 rocznik krajoznawczy poświęcony Beskidowi Niskiemu i Pogórzom pod redakcją Sławomira Michalika i Anety Załugi. Jest to 183 publikacja SKPB Warszawa.  A oto zawartość numeru liczącego 184 str.:
Damian Nowak, Terytorium strachu – cmentarze epidemiczne w Polsce południowej;
Damian Nowak, Odrzechowa szlachecka – zarys dziejów majątków szlacheckich w Odrzechowej i Pastwiskach;
Adam Baniak, Tajemnicza mogiła – post scriptum;
Andrzej Olejko, Pamiętna karpacka Wielkanoc 1915 roku – rzecz o zapomnianej bitwie wielkanocnej;
Bogusław Głód, Podporucznik Wilhelm von François pod Gorlicami; Czytaj dalej

XXIV Łemkowski Kermesz w Olchowcu

olchowiecW dniach 17 i 18 maja 2014 roku w Olchowcu odbędzie się kolejny, już XXIV Kermesz, czyli święto wezwania parafii, na które w imieniu mieszkańców tej wyjątkowej, jedynej w swoim rodzaju łemkowskiej i beskidzkoniskiej wsi serdecznie zapraszamy. W programie Kermeszu, oprócz uroczystości cerkiewnych, przewidziano także występy zespołów ludowych, wystawy i kiermasz rękodzieła.

Wiosenny Beskid Niski po raz 50-ty!

bnWarszawskie Studenckie Koło Przewodników Beskidzkich na przełomie kwietnia i maja organizuje jubileuszową, 50. edycję Rajdu „Beskid Niski”. Co roku na wiosnę przewodnicy SKPB przygotowują kilkanaście tras po Beskidzie Niskim i zapraszają na nie wszystkich chętnych. Poszczególne trasy różnią się intensywnością i długością, a także charakterem noclegu. Większość z nich omija utarte szlaki i miejsca, do których dotarła masowa turystyka. Wyjazd jest otwarty dla wszystkich miłośników gór, bez względu na turystyczne doświadczenie. Ześrodkowanie rajdu odbędzie się 3 maja 2014 r. w Ropiance koło Dukli. Szczegóły na www.bn.skpb.waw.pl

Wystawa starej łemkowskiej fotografii

byla_lemkowynaWydawnictwo Czarne i Stacja Muranów serdecznie zapraszają w piątek 7 lutego o godz. 19 na niepowtarzalne wydarzenie pt. Była Łemkowyna: śladami nieobecnych, w ramach którego odbędzie się m. in. wernisaż wystawy starej łemkowskiej fotografii wg pomysłu Anny Dobrowolskiej oraz rozmowa, w której wezmą udział: Anna Dobrowolska, Leon Tarasewicz, Wojciech Nowicki i Andrzej Stasiuk. Całość poprowadzi gospodyni Stacji Muranów Beata Chomątowska. Warszawa, Skwer Tekli Bądarzewskiej, ul. Andersa 13.

Nowa książka o Łemkach

lemkowieNakładem Wydawnictwa Sejmowego ukazała się książka pt. Łemkowie. Jest to czwarty tom serii „Mniejszości narodowe i etniczne w Polsce”. Publikacja pod red. Beaty Machul-Telus licząca 236 str. formatu B5 podzielona jest na trzy części: Tożsamość – poświęconą problemowi samoidentyfikacji etnicznej Łemków oraz procesowi tworzenia ich tożsamości narodowej i kulturowej; Historia – grupująca teksty nawiązujące do przeszłości łemkowskiej; Kultura i nauka – w której autorzy prezentują współczesne kwestie oświatowe i kulturowe mniejszości łemkowskiej, a także obecność Łemków w kulturze i nauce polskiej. Czytaj dalej

Digitalizacja cerkwi w Hańczowej i Pielgrzymce

Katolicka Agencja Informacyjna i Polskie Bractwo Kawalerów Gutenberga zapraszają 9 października (środa) o godz. 10 do Muzeum Ikon w Warszawie (ul. Lelechowska 5) na wernisaż fotografii oraz prezentację podsumowującą realizację projektu digitalizacji cerkwi prawosławnych w Hańczowej i Pielgrzymce. W prezentacji udział wezmą: Jacek Kuśmierczyk, kanclerz Polskiego Bractwa Kawalerów Gutenberga, Paweł Myszka, kierownik projektu, Jarosław Giemza, kierownik Działu Sztuki Cerkiewnej Muzeum w Łańcucie, Michał Bogucki, dyrektor Muzeum Ikon.
Organizatorzy  przenieśli wernisaż na 23 października o godz. 12, o czym niestety nie poinformowali z odpowiednim wyprzedzeniem.
Gorąco przepraszamy!

Sytuacja Łemków w III RP

Na rynku księgarskim ukazała się właśnie warta odnotowania książka autorstwa Leszka Filipiaka zatytułowana „Społeczno-polityczna sytuacja Łemków w III RP”. Obszerne dzieło powstało na podstawie pracy doktorskiej autora obronionej na Uniwersytecie Wrocławskim. W poszczególnych rozdziałach omówiono m.in. historyczne uwarunkowania dualizmu narodowego Łemków, stosunek władz polskich do Łemków, podziały wśród społeczności łemkowskiej, sytuacje religijną, oraz organizacje działające w środowiskach łemkowskich. Książkę wyposażono w obszerną liczącą 60 stron bibliografię, ale niestety zapomniano zupełnie o indeksach.
Leszek Filipiak, Społeczno-polityczna sytuacja Łemków w III RP, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2013, format 155/225, s. 576.

Łemkowszczyzna wyśniona

W połowie tego roku ukazała się książka zatytułowana „Łemkowszczyzna zapamiętana. Opowieści o przeszłości i przestrzeni” wydana przez Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego. Jej autorka, Patrycja Trzeszczyńska, członkini Towarzystwa Karpackiego, przeprowadza analizę łemkowskiej literatury wspomnieniowej próbując na jej podstawie uchwycić proces budowania jednostkowej i zbiorowej pamięci Łemków oraz tworzenia wizji ich wspólnej przeszłości. Kanwę książki stanowi praca doktorka obroniona przez autorkę w 2011 r. w Instytucie Etnologii i Antropologii Kulturowej UJ. Napisana jest więc ona trudnym językiem współczesnej antropologii kulturowej, przez który warto się jednak przebić, Czytaj dalej