Wydarzenia

Czas dla Łopienki – po raz piąty

Towarzystwo Karpackie i Gminne Centrum Kultury i Ekologii w Cisnej zapraszają w sobotę 22 kwietnia 2017 r. od godziny 10 na piątą już edycję sesji informacyjno-prelekcyjnej „CZAS DLA ŁOPIENKI”, która tradycyjnie odbędzie się w Gminnym Centrum Kultury i Ekologii w Cisnej. Sesja jak zwykle podzielona będzie na dwa bloki. W pierwszym zostaną przedstawione informacje o Łopience i o działaniach planowanych przez Towarzystwo Karpackie na rok 2017. Informacje o swoich planach przedstawią także Nadleśnictwo Cisna, Nadleśnictwo Baligród, Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego, Stowarzyszenie Rozwoju Wetliny i Okolic, Stowarzyszenie Ratowania Cerkwi w Baligrodzie,  a także Gminne Centrum Kultury i Ekologii w Cisnej. W drugim bloku – referatowym będziemy mogli posłuchać wystąpień: Czytaj dalej

Nowe władze Towarzystwa Karpackiego

Z wielką radością i dużą dozą optymizmu na przyszłość pragniemy poinformować, że w dniu 1 kwietnia 2017 r. na Nadzwyczajnym Walnym Zjeździe Towarzystwa Karpackiego w Warszawie wybrane zostały nasze nowe władze w postaci prezesa Juliusza Marszałka, wiceprezesów Roberta Księżopolskiego, Leszka Rymarowicza i Ireny Wielochy, sekretarza Bogdana Mościckiego, skarbnika Edmunda Kuny i pełnomocnika d/s Łopienki Zbigniewa Kaszuby. Wybrano także Komisję Rewizyjną w składzie Stanisław Kryciński (przewodniczący), Jerzy Montusiewicz oraz Andrzej Nędzyński, a także Sąd Koleżeński, w którym w twarzowych togach zasiedli Adam Zamojski (przewodniczący), Stanisław Flakiewicz i Andrzej Ruszczak. Nowym władzom życzymy satysfakcji z dobrze wykonywanych obowiązków, a pozostałym członkom Towarzystwa satysfakcji z nowych władz.

Przesiedlenie ludności ukraińskiej 1944-1947

Koło Przewodników PTTK w Sanoku oraz Wydawnictwo Libra.pl serdecznie zapraszają w czwartek 6 kwietnia 2017 r. o godz. 17 do Sali Gobelinowej sanockiego Muzeum Historycznego, na spotkanie autorskie z prof. Janem Pisulińskim z okazji wydania przez wydawnictwo Libra.pl jego książki zatytułowanej „Przesiedlenia ludności ukraińskiej z Polski do USRR w latach 1944-1947” (wydanej wcześniej w 2009 r. przez Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego). Publikacja omawia szczegółowo realizację podpisanej 9 września 1944 r. przez Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego z rządem Ukraińskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej umowy o wymianie ludności. W wyniku tej z założenia dobrowolnej, a faktycznie realizowanej w niezwykle brutalny sposób tzw. wymiany trwającej do 7 maja 1947 r. z 22 powiatów południowo-wschodniej Polski wyjechało prawie pół miliona osób narodowości ukraińskiej, z tego ćwierć miliona deportowano siłą. Książka jest naukową monografią tego przesiedlenia, przedstawia także losy przesiedlonych w pierwszych latach życia na sowieckiej Ukrainie.

Przybliżanie natury w Magurskim Parku

Magurski Park Narodowy serdecznie zaprasza w poniedziałek 10 kwietnia 2017 r. w godz. 11-18 na konferencję pt. „Przybliżyć naturę – dobre praktyki przyrodnicze w codziennym życiu”, która odbędzie się w Ośrodku Edukacyjnym Parku w Krempnej. Konferencja rozpoczyna realizację dużego, trwającego ponad 3 lata projektu edukacyjnego „Przybliżyć naturę” skierowanego do społeczności lokalnej. Będzie miał on miejsce na terenie 7 gmin (Dębowiec, Dukla, Krempna, Nowy Żmigród, Lipinki, Osiek Jasielski, Sękowa), na których położony jest Magurski Park Narodowy wraz z otuliną. Głównym celem projektu jest wzrost świadomości i zaangażowania społeczności lokalnej w działania na rzecz ochrony przyrody. W ramach projektu organizowane będą działania edukacyjne dla poszczególnych grup wiekowych oraz zostanie wydanych szereg publikacji. Celem konferencji, w programie której zostanie wygłoszonych szereg referatów i odbędą się też zajęcia warsztatowe, jest zaprezentowanie głównych założeń projektu i zachęcenie do uczestnictwa w planowanych działaniach. Więcej informacji na stronie Parku.

Vincenz nad Bałtykiem i pod Karkonoszami

Jeśli pomyśleliście Państwo, że wystawa pt. „Dialog o losie i duszy. Stanisław Vincenz (1888–1971)” wg scenariusza Jana Choroszego przestała wędrować po Polsce, albo, że co gorsza przestaliśmy już ją promować, to oczywiście nic z tych rzeczy. Po prostu tylko przez chwilę trochę się zagapiliśmy, ale już spieszymy z informacją, że od 7 marca do 7 kwietnia 2017 r. można ją oglądać w Bibliotece Uniwersytetu Gdańskiego w Gdańsku przy ulicy Wita Stwosza 53 i równolegle w tym samym mniej więcej czasie w Muzeum Przyrodniczym w Jeleniej Górze przy ulicy Cieplickiej 11A. Serdecznie zapraszamy do jej obejrzenia.

Opóźniony Płaj 52 wreszcie jest!

Niestety informację o nowym Płaju znowu musimy zacząć od przeprosin. Z pokorą więc przepraszamy Czytelników za kolejne opóźnienia. Wygląda na to, że tego mankamentu nigdy nie nuda się nam wyeliminować. Obiecujemy jednak, że będziemy się starali.
Tom zaczynamy smutnym akcentem – artykułem pożegnalnym poświęconym pamięci zmarłej niedawno Zofii Szanter, osoby pod każdym względem niezwykłej, wielce zasłużonej na niwie poszerzania naszej wiedzy o cerkwiach i ikonach Łemkowszczyzny, niegdyś członka Wielkiej Rady Karpackiego Płaju.
Tak jak obiecywaliśmy, kontynuujemy rozpoczęte w poprzednim tomie prezentowanie karpackich fotografów. Tym razem przedstawiamy Mikołaja Seńkowskiego – najwierniejszego fotografa Huculszczyzny, który głównie w latach 20. XX w. wykonał dziesiątki unikatowych portretów Hucułów i Hucułek, zdjęć rodzajowych przedstawiających sceny z życia codziennego i obrzędowego, a także widoków i panoram Czarnohory. Jedną z nich – wyjątkową – dołączyliśmy do tego tomu.

Czytaj dalej

Pożegnanie reżysera

Z pewnym opóźnieniem dotarła do nas bardzo smutna wiadomość – 1 marca 2017 roku w Bielsku-Białej zmarł po długiej chorobie Jerzy Kołodziejczyk, reżyser, scenarzysta i operator filmowy, autor wielu karpackich filmów, w tym poświęconych Huculszczyźnie „Ja, Hucuł – opowieść z Karpat Wschodnich” (2004) i „Wesołych Świąt Jura!” (2007), „Od Beskidu do Beskidu, czyli list do przyjaciela Hucuła” (2011), a także „Sanocczyzna Janusza Szubery” czy „W beskidzkich izbach twórczych”. Był człowiekiem o wielkim sercu, pełnym skromności, ciekawości do świata. Całym sercem kochał Karpaty, a Jego filmy opowiadały o wieloletniej fascynacji Huculszczyzną i wpisanej w nią przyjaźni z huculskim muzykiem z Żabiego Romanem Kumłykiem. Całe życie spędził w górach, u stóp Magurki z widokiem z okna na Klimczoka i Szyndzielnię. Studiował na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie (dyplom 1964) oraz Wydziale Reżyserii Filmowej i Telewizyjnej PWSFTviT w Łodzi (dyplom 1978).

Jak dawniej chodzono w góry

We wtorek, 28 lutego o godz. 18.30 w Muzeum Andrzeja Struga w Warszawie przy al. Niepodległości 210 będzie można wysłuchać  wykładu członka Towarzystwa Karpackiego Zbigniewa Muszyńskiego pt. „Jak dawniej chodzono w góry”.
Będzie to historyczna, multimedialna podróż w odległe już czasy, kiedy wyjazd w góry był nie tylko egzotyczną  przygodą, ale także poznawaniem dzikiej, nieokiełznanej i niezdobytej tatrzańskiej krainy. Autor wykładu przypomni również legendarne już dzisiaj postaci tworzące historię i mit Zakopanego, Znajdzie się wśród m. in  Mieczysław Karłowicz, o którym zobaczymy krótki film przygotowany przez Zbyszka. Podczas wykładu również przypomniana zostanie postać Mariusza Zaruskiego, człowieka dwóch żywiołów – morza i gór, poety, prozaika, malarza, wielkiego entuzjasty sportu i wychowawcy młodzieży. W wolnej Polsce generała Wojska Polskiego i adiutanta prezydenta RP. Nie bez znaczenia jest fakt, że 31 stycznia minęła 150 rocznica jego urodzin oraz to, że był on wieloletnim przyjacielem Andrzeja Struga. Serdecznie zapraszamy!

Świdnica gości Vincenza

Miło nam poinformować, że wystawę pt. „Dialog o losie i duszy. Stanisław Vincenz (1888–1971)” wg scenariusza Jana Choroszego można obecnie obejrzeć w Miejskiej Bibliotece Publicznej im. Norwida w Świdnicy przy ulicy Franciszkańskiej 18, gdzie będzie eksponowana do 7 marca 2017 r. Warto podkreślić, że jest to już dwudziesta piąta  lokalizacja tej wędrującej po Polsce wystawy. Także przy okazji tej prezentacji w poniedziałek 27 lutego o godz. 16 odbędzie się „Wieczór z Vincenzem” na którego program złożą się wykład dr Jana A. Choroszego pt. O pisarstwie Stanisława Vincenza oraz projekcja filmu dokumentalnego Śladami Vincenza w reż. Waldemara Czechowskiego. Serdecznie zapraszamy.

Huculskie cerkwie pod gontem – czy na pewno?

Od zaprzyjaźnionego z nami karpackiego krajoznawcy z Ukrainy dostaliśmy informację, która wprawia w osłupienie. Otóż od jakiegoś czasu drewnianym cerkwiom na Huculszczyźnie przywracane jest gontowe pokrycie dachów i ścian, co wszyscy miłośnicy Karpat przywitali z radością. Krycie cerkwi drewnianych blachą było powszechnym zjawiskiem i zaczęło się jeszcze przed wojną. Pod koniec XX w. obijano cerkiewne dachy blachą na potęgę, w efekcie zostały na Huculszczyźnie jedynie trzy cerkwie pod gontem: w Kołomyji, w Worochcie (stara) i w Jasini (Strukowska). Blachę przybijano na gont nie przejmując się, jakie to może mieć konsekwencje dla drewna. Teraz pokrycia gontowe są przywracane, ale… jak się okazuje gonty przybijane są na blachę! W ten sposób powstaje przedziwny przekładaniec – gont – blacha – gont.
I znowu nikt się nie przejmuje konsekwencjami, jakie takie krycie cerkwi może mieć dla zachowania ich unikatowych drewnianych konstrukcji. Podobno niektóre zabytkowe cerkwie mogłyby nie przetrwać zrywania blaszanych pancerzy i dlatego przyjmuje się takie karkołomne rozwiązania.  Tak, czy inaczej, pewnie warto by zapytać, co o tych zdumiewających praktykach sądzą fachowcy od konserwacji zabytkowego drewna.
Więcej na ten temat można przeczytać tu.