Niezależnie od trwających wakacji, niezmiennie w ostatni czwartek miesiąca zapraszamy na kolejne Spotkania Karpackie online, które odbędą się 30 lipca 2026 r. o godz. 19. Znów będzie to spotkanie – i takie lubimy najbardziej – o całych Karpatach. Tym razem w aspekcie sztuki. Tematem będzie głośna wystawa „Gotyk w Karpatach”, którą obejrzeć można jeszcze przez kilka dni w Muzeum Narodowym w Krakowie. Gościem będzie autor scenariusza wystawy i jej kurator dr Wojciech Marcinkowski.
Wystawa „Gotyk w Karpatach” jest pierwszą próbą łącznego przedstawienia sztuki schyłku średniowiecza we wszystkich krajach karpackich. Poprzez zestawienie około stu obrazów i rzeźb, przewiezionych z dziewięciu krajów, które uzupełnia wykonana specjalnie na potrzeby wystawy dokumentacja fotograficzna tego, co nieprzenośne (malowidła ścienne, rzeźba architektoniczna), wystawa pokazuje Karpaty jako obszar artystyczny, o utrzymanej ciągłości rozwoju, gdzie jedne dzieła sztuki dawały początek kolejnym. Po obu stronach gór działały bowiem te same warsztaty, obrazy i rzeźby przesyłane były w obu kierunkach, podobnie jak przenikały się tu tendencje w sztuce.
Rozpad powiązań kulturowych regionu Karpat spowodowała dokładnie pięć wieków temu inwazja osmańska, a potem, w wiekach XIX i XX niegdysiejszą wspólnotę zdominowała narracja historyczna prowadzona z pozycji narodowych. Jak piszą organizatorzy, wystawa „Gotyk w Karpatach” otwiera powtórnie perspektywę, którą chciałoby się określić – za Zbigniewem Herbertem – jako „poszukiwanie znaków utraconej wspólnoty”.
Wystawa została otwarta 10 kwietnia 2026 r. i czynna będzie tylko do 9 sierpnia 2026 r. O samej wystawie informowaliśmy jeszcze przed jej rozpoczęciem na naszym portalu, a przedstawiciele naszego Towarzystwa mieli też zaszczyt uczestniczyć w jej wernisażu. Pierwsze dni sierpnia to więc ostatni moment na stanięcie oko w oko ze średniowieczną sztuką całych Karpat. A jeżeli ktoś nie ma takiej możliwości, to nasze spotkanie będzie niepowtarzalną okazją, aby chociażby wirtualnie „Gotyk w Karpatach” odwiedzić i to w towarzystwie kuratora wystawy dr Wojciecha Marcinkowskiego.
Dr Wojciech Marcinkowski, Krakowianin, historyk sztuki średniowiecznej, pracownik Muzeum Narodowego w Krakowie, od 2006 r. kustosz zbioru sztuki dawnej w Pałacu Biskupa Erazma Ciołka na ulicy Kanoniczej, współautor aranżacji dwóch tamtejszych galerii stałych „Sztuka dawnej Polski” oraz lapidarium i zbioru odlewów gipsowych. W tej roli znany jest jako autor i współautor wielu katalogów, przewodników i wydawnictw albumowych. Mówi o sobie, że interesują go relacje między formą, przekazem treściowym oraz funkcją dzieł sztuki średniowiecznej. Temu poświęcone były jego książki – o przedstawieniach dewocyjnych i o gotyckich nastawach ołtarzowych. Uczestnik wielu międzynarodowych projektów badawczych i wystawowych, odnoszących się do Górnej Austrii, Wschodnich Czech, Środkowych Czech, oddziaływania Niderlandów na sztukę środkowoeuropejską, kulturotwórczej roli instytucji prawnych i szlaków komunikacyjnych na przełomie średniowiecza i nowożytności. Karpaty, a także inne góry zna z własnych wędrówek. Odbył kilkadziesiąt podróży studialnych po Karpatach, głównie po północnej Słowacji oraz do miast saskich i szeklerskich w Siedmiogrodzie. Spośród publikacji będących rezultatem tych podróży najwyżej ceni, wydaną w bratysławskim czasopiśmie „Ars”, pracę o spiskich powiązaniach sławnej rzeźby „Opłakiwanie” w Brzezinach na Podkarpaciu. Podkreślić wypada, że wśród swoich karpackich lektur wymienia także nasz Almanach Karpacki „Płaj”.
Spotkania Karpackie online odbywają się na platformie Zoom w trybie webinarium z równoległą transmisją na kanale YouTube Towarzystwa Karpackiego, a nagrania z nich udostępnione będą także na portalu karpaccy.pl.
Osoby pragnące aktywnie uczestniczyć w webinarium (możliwość uczestniczenia w dyskusji) prosimy o przesłanie zgłoszenia na adres: radatk2017@gmail.com do dnia 29.07.2026 r. Zaproszenie z linkiem do zalogowania prześlemy na podane adresy mailowe. Aby uczestniczyć w spotkaniu jedynie w charakterze widza wystarczy włączyć na YouTube kanał Towarzystwa Karpackiego (w wyszukiwarce YouTube wystarczy wpisać: „Towarzystwo Karpackie”). Osoby zainteresowane regularnym otrzymywaniem informacji o Spotkaniach Karpackich proszone są o przesłanie zgłoszenia na adres: radatk2017@gmail.com z następującą adnotacją „Zaproszenia na Spotkania TK. Wyrażam zgodę na wykorzystywanie mojego adresu e-mail tylko przez Towarzystwo Karpackie do wzajemnych kontaktów.”