Krempniańska Parada Historyczna

8 lipca 2024 | Wydarzenia | Na temat: ,

W najbliższą niedzielę 14 lipca o godz.13 w Świątkowej Wielkiej rozpocznie się XXI Krempniańska Parada Historyczna, niestety – jak piszą organizatorzy – już po raz ostatni. Jej największą atrakcją będzie widowisko zatytułowane „Hej, konfederaci, za wiarę i wolność!”. Oprócz tego zobaczymy plenerowe pokazy, posłuchamy dobrej muzyki, wysłuchamy opowieści o przeszłości regionu, obejrzymy ciekawe zwierzęta. Nie zabraknie też jadła wszelakiego.
Z dobrze poinformowanych źródeł dowiedzieliśmy się, że na Paradzie swoje stoisko uruchomi też Wydawnictwo Żyznowski, a na nim Bolesław Wasyl Bawolak będzie promował swoją najnowszą książkę, a właściwie śpiewnik pt. „Łemkowskie piosenki ze Świątkowej Wielkiej.”
Organizatorzy serdecznie zapraszają!

Nagranie z gorgańskich Spotkań

1 lipca 2024 | Spotkania Karpackie | Na temat: ,

Tak jak nagrania wszystkich poprzednich Spotkań Karpackich online, tak i to z czerwcowej opowieści Wasyla Ficaka udostępniamy na naszym portalu pod tym linkiem, ku – mamy nadzieję – radości wszystkich tych, którzy nie mogli jej wysłuchać na żywo. Wasyl z niewielką pomocą Leszka Rymarowicza (konieczną ze względu na wojenne wyłączenia prądu w Osmołodzie) opowiedział o prowadzonych współcześnie w Gorganach społecznych inicjatywach odbudowy i utrzymywania elementów infrastruktury turystycznej, a także obiektów będących pamiątkami historycznymi. W 2008 r., odbudowano schron na Połoninie Płyśce, w miejscu schroniska Ukraińskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego „Płaj”. Regularnie odnawiane są gorgańskie szlaki turystyczne, remontowane schrony, odbudowano także ozdobną bramę do rezerwatu limbowego na Jajku Perehińskim.
Jednocześnie zapraszamy serdecznie 25 lipca na wakacyjne Spotkania Karpackie online, na których z okazji obchodzonego właśnie 600-lecia pierwszej pisemnej wzmianki o Żabiu, o najstarszych fotografiach tej huculskich stolicy opowie Andrzej Wielocha.

8. Sądecka Watra Archeologiczna

28 czerwca 2024 | Wydarzenia | Na temat:

W dniach 13-14 lipca 2024 r. odbędzie się 8. Sądecka Watra Archeologiczna, w ramach której serdecznie zapraszamy do zwiedzenia stanowiska archeologicznego na Górze Zyndrama w Maszkowicach. W tym roku planujemy zwiedzanie pod fachową opieką archeologów, z udziałem dr hab. Marcina Przybyły, prof. UJ, z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Jagiellońskiego, a także wycieczkę terenową na wzgórze Koziarnia (603 m n.p.m.), przy zbiegu granic Tylmanowej, Ochotnicy Dolnej i Zabrzeży, gdzie we wrześniu 1939 roku znajdował się punkt oporu „Wietrznica” i fortyfikacje polskiego oddziału KOP, który do nocy z 4 na 5 września 1939 roku, zatrzymywał niemiecką 2. Dywizję Górską Wehrmachtu, nacierającą doliną Dunajca. Po archeologicznych pozostałościach walk o Wietrznice oprowadzi nas dr Dawid Golik z Instytutu Historii Uniwersytetu Jagiellońskiego, autor książki Wrzesień 1939 w dolinie Dunajca.

Organizatorami 8. Watry są Towarzystwo Karpackie, Instytut Archeologii Uniwersytetu Jagiellońskiego, Wójt Gminy Łącko, Oddział Nowosądecki Polskiego Towarzystwa Historycznego i Dom Sądecki w Zarzeczu. Czytaj dalej →

O gorgańskich szlakach, chatkach i limbach

24 czerwca 2024 | Spotkania Karpackie | Na temat: ,

Zapraszamy na szóste w 2024 roku, już wakacyjne Spotkanie Karpackie online, które odbędą się w czwartek 27 czerwca 2024 r., jak zwykle o 19. Tym razem naszym gościem będzie Wasyl Ficak z Kałusza, który opowie o prowadzonych współcześnie w Gorganach społecznych inicjatywach odbudowy i utrzymywania elementów infrastruktury turystycznej, a także obiektów będących pamiątkami historycznymi. Kilkanaście już lat temu, bo w 2008 r., odbudowano schron na Połoninie Płyśce, w miejscu gdzie przed wojną funkcjonowało schronisko Ukraińskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego „Płaj”. Regularnie odnawiane są gorgańskie szlaki turystyczne, remontowane schrony turystyczne, a w zeszłym roku odbudowano ozdobną bramę wejściowej do rezerwatu limbowego na Jajku Perehińskim. Rezerwat ten powstał w okresie międzywojennym dzięki wspólnym wysiłkom uczonych polskich i ukraińskich, a ustanowił go dekretem z dnia 15.04.1935 r. metropolita Andrzej Szeptycki, stąd też nadano rezerwatowi właśnie jego imię. Podkreślić należy, że wszystkie te działania wykonywane są społecznie, siłami wolontariuszy, także w tych trudnych czasach wojny w Ukrainie.

Wasyl Ficak jest ratownikiem górskim, przez wiele lat dyżurował na posterunku w obserwatorium na Pop Iwanie, działaczem turystycznym i regionalistą. Jest także autorem publikacji i znakomitym fotografem. Jego fotografie eksponowane były już na kilku indywidualnych wystawach na Ukrainie. Jest także autorem artykułu w Almanachu Karpackim „Płaj”. Czytaj dalej →

Warsztaty kamieniarskie w Łopience

21 czerwca 2024 | Wydarzenia | Na temat: ,

Towarzystwo Karpackie w ramach drugiej edycji projektu „Etnowarsztaty w Łopience” zaprasza osoby pełnoletnie na warsztaty kamieniarskie „Dawna sztuka budowania bez zaprawy”. Ich uczestnicy zapoznają się z:
– rodzajami surowców kamiennych występujących w Bieszczadach,
– tradycyjnymi sposobami pozyskiwania kamieni,
– podstawowymi zasadami obróbki-podziału różnych rodzajów kamieni,
– przykładami zachowanych w Łopience różnych reliktów kamiennych dawnej sztuki kamieniarskiej,
– zasadami łączenia kamieni w wątku kamiennym,
oraz wykonają pod nadzorem instruktora fragment kamiennego muru bez zaprawy lub brukowanego chodnika. Warsztaty będą trwały 6 godzin i odbywać się będą w dniach 28-30 czerwca w godzinach 10-16. Może w nich uczestniczyć maksymalnie 5-7 osób.
Na warsztaty należy zapisać się wysyłając do 26 czerwca swój akces na adres: z.kaszuba2@poczta.fm. Pod tym adresem można tez uzyskać dodatkowe informacje.
Uczestnictwo w warsztatach jest bezpłatne, a o zakwalifikowaniu się będzie decydowała kolejność zgłoszeń. Preferowane będą osoby z województwa podkarpackiego. Czytaj dalej →

„Czas dla Łopienki” odsłona jedenasta

21 czerwca 2024 | Wydarzenia | Na temat: ,

Towarzystwo Karpackie oraz Gminne Centrum Kultury i Ekologii serdecznie zapraszają do Cisnej na kolejną sesję „Czas dla Łopienki”, jak zwykle poświęconą wymianie myśli, pomysłów i informacji dotyczących Łopienki i nie tylko. Sesja odbędzie się w sobotę 29 czerwca w siedzibie Gminnego Centrum Kultury i Ekologii. Początek o godzinie 10, a w programie informacje o planowanych działaniach w Łopience z perspektywy Gminy Cisna, Nadleśnictwa Cisna, Nadleśnictwa Baligród i Towarzystwa Karpackiego. Będzie można także wysłuchać wspomnienia Edwarda Marszałka o Władku Karabinie, historii powstania Muzeum w Myczkowie, którą przedstawi Stanisław Drozd, oraz opowieści Piotra Wawrzkiewicza o tradycji gry na lirze korbowej na Kresach Wschodnich.

150 lat Tunelu Łupkowskiego

19 czerwca 2024 | Wydarzenia | Na temat: ,

Stowarzyszenie Opiekunowie Bieszczadzkiej Historii, Gmina Komańcza i Obec Palota zapraszają na uroczyste obchody Jubileuszu 150-lecia „Tunelu Łupkowskiego” 1874-2024, w sobotę 29 czerwca w godzinach od 10:30 do 16:30 na plac przy Dworcu Kolejowym w Starym Łupkowie.
W programie jubileuszu między innymi opowieść o powstaniu i burzliwych dziejach tunelu, przejście przez tunel na poczęstunek na Słowacji i z powrotem, oraz wiele innych atrakcji. Tu warto przypomnieć, że budowa strategicznego tunelu na linii pierwszej Węgiersko-Galicyjskiej Kolei (Erste Ungarisch-Galizische Eisenbahn) łączącej Węgry z Galicją, a dokładnie Budapeszt z twierdzą w Przemyślu i stolicą Galicji we Lwowie – została uwieńczona oddaniem go do użytku 30 maja 1874 roku. Łupkowski tunel ma 416 m długości (z czego 234 m na terenie Słowacji). W latach 70. XIX wieku był to obiekt ważny i stanowiący powód do dumy, znalazł się więc – jak widać – na obrazie Tadeusza Rybkowskiego.

Krzyż Vincenzowski – kolejny komunikat

11 czerwca 2024 | Wydarzenia | Na temat: ,

Jak widać na powyższym obrazku prezentującym gotową już pierwszą poprzeczną belkę nowego Krzyża Vincenzowskiego prace nad nim  toczące się w warsztacie ciesielskim w Dzemobroni postępują w szybkim tempie.
Niestety do sfinalizowania wszystkich prac związanych z restytucją Krzyża Vinceznowskiego w Bystrzcu brakuje nam jeszcze trochę środków, dlatego gorąco prosimy o dalsze wspieranie materialne naszej akcji. Każda wpłata jest na wagę złota. Prosimy o wpłaty na rachunek bankowy Towarzystwa Karpackiego: PKO BP XVIII O/W-wa (kod SWIFT: BPKOPLPW) 75 1020 1185 0000 4602 0074 3104 (z dopiskiem „Krzyż Vincenzowski”) nr IBAN: PL75102011850000460200743104. Zbiórka środków przebiega równolegle w Ukrainie. Środki można więc przekazywać także na rachunek: 5375 4112 1158 4953 (w Ukrainie); IBAN UA413220010000026209342945351 (dla wpłat z zagranicy). O dalszym przebiegu akcji będziemy oczywiście informować.

„Rys historyczny o Hucułach” po ukraińsku

7 czerwca 2024 | Książki, Nowości wydawnicze | Na temat: ,

Kołomyjskie Muzeum Sztuki Ludowej Huculszczyzny i Pokucia im. Josafata Kobryńskiego z okazji 205. rocznicy urodzin ks. Sofrona Witwickiego (1819-1879) wydało w tych dniach pełne tłumaczenie na język ukraiński jego największego dzieła, mianowicie „Rysu historycznego o Hucułach”. Okładkę tej książki ozdobiono piękną reprodukcją obrazu Józefa Jaroszyńskiego, który zapewne zdążył poznać osobiście ks. Witwickiego, bo bywał w Żabiu przed jego śmiercią w październiku 1879 roku. Godne podkreślenia jest zawarte w informacji o tym wydarzeniu sformułowanie „pełne tłumaczenie”, ponieważ w 1993 r. ukazał się już przekład „Rysu historycznego o Hucułach” na język ukraiński dokonany przez tego samego autora Mykołę Wasylczuka, wydany także przez kołomyjskie Muzeum Sztuki Ludowej Huculszczyzny i Pokucia. Niestety usunięto wówczas z niego wszystkie fragmenty zawierające tak dla Sofrona Witwickiego ważne apele o porozumienie polsko-ukraińskie, a także m.in. obszerne akapity poświęcone Fundacji Skarbkowskiej czy Agenorowi Gołuchowskiemu. Jeżeli obecne wydanie jest rzeczywiście pełne, to myślę, że ksiądz Sofron może mieć na niebieskich połoninach prawdziwą satysfakcję i powód do dumy. Wszystkim, którzy o  prekursorze badań nad Huculszczyzną, delegacie Towarzystwa Tatrzańskiego pod Czarnohorą, wyjątkowo ciekawej i także trochę jednak tragicznej postaci chcieliby dowiedzieć się czegoś więcej, polecamy trzy artykuły zamieszczone w 57 tomie Almanachu karpackiego „Płaj” dostępne pod tym linkiem.

O prywatnej ojczyźnie Vincenza

5 czerwca 2024 | Wydarzenia | Na temat: ,

W dziewiętnastym seminarium vincenzologicznym Zakładu Edytorstwa Instytutu Filologii Polskiej UWr, którego zapis udostępniony został właśnie pod tym linkiem wysłuchaliśmy odczytu prof. Krzysztofa Zajasa z Uniwersytetu Jagiellońskiego, badacza pograniczy kulturowych, autora monografii o wielokulturowości dawnych północno-wschodnich ziem Rzeczypospolitej. W swoim wystąpieniu autor wskazał na to, że Stanisław Vincenz ojczyznę pojmował bardziej jako zakorzeniony w krajobrazie, zrośnięty z przyrodą dom, niż jako abstrakcyjne państwo. I że w swojej huculskiej epopei podjął on próbę przywrócenia pamięci o zapomnianych źródłach naszej kultury, ustanawiając niejako nową przestrzeń patriotyzmu i nadając mu nowy wymiar. W dyskusji, która nastąpiła po odczycie podkreślano m.in. znaczenie tradycji Homeryckiej i Dantejskiej dla twórczości Vincenza.