Wszystko na temat: etnos

Zamieszańcy

19 czerwca 2007 | Nowości wydawnicze | Na temat:

Nakładem Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku ukazała się właśnie książka Henryka Olszańskiego zatytułowana Zamieszańcy. Studium etnograficzne. Zmarły dwa lata temu autor był wieloletnim pracownikiem MBL-u, doskonałym znawcą ludowego budownictwa przemysłowego. Badania nad kulturą Zamieszańców prowadził od lat 80 ubiegłego wieku. Niestety wydania drukiem swojej wieloletniej pracy nie doczekał, prawie gotowy do wydania materiał podał do druku jego syn Michał.
Książka jest swoistą monografią tej niewielkiej, ruskiej grupy etnograficznej zamieszkującej niegdyś 11 miejscowości położonych na północ od Krosna, w zakolu Wisłoka. Autor omawia w niej szczegółowo gospodarkę i budownictwo (w tym wnętrza mieszkalne i gospodarcze), pożywienie, ubiór oraz zwyczaje doroczne i rodzinne.
Książka jest wyposażona w liczne, często archiwalne ilustracje czarno-białe i kolorowe, mapę zasięgu grupy, oraz streszczenia po angielsku i ukraińsku.

Henryk Olszański, Zamieszańcy. Studium etnograficzne, Muzeum Budownictwa Ludowego, Sanok 2007, format 155/230, 204 str.

Niemcy w Karpatach – Wprowadzenie (Płaj 19)

15 maja 2006 | Płaj - artykuły | Na temat:

Andrzej Wielocha

W deklaracji Towarzystwa Karpackiego znajduje się następujący fragment:

Karpaty są rdzeniem Europy Środkowej, swoistym fenomenem kulturowo-historycznym, pewną całością geograficzną, historyczną i społeczną, wznoszącą się ponad przecinające je granice państwowe. Są nierozerwalnym splotem kultur, miejscem ścierania się i nakładania wpływów polskich, ruskich, ukraińskich, rumuńskich, słowackich i węgierskich, a także niemieckich, żydowskich i wielu, wielu innych. Tak postrzegane Karpaty chcemy poznawać, badać i ochraniać. Będziemy upowszechniać i popularyzować wiedzę o nich oraz starać się o zachowanie ich kulturowej złożoności i bogactwa. Zamierzamy działać na rzecz wzajemnego poznawania współzamieszkujących je narodów i grup etnicznych, a także zachowania ich tożsamości.
Szczególną wagę przywiązujemy do przełamywania narosłych uprzedzeń narodowościowych. Mogą tego dokonać tylko rzetelne badania i popularyzowanie wkładu poszczególnych grup etnograficznych i narodowościowych w kształtowanie obrazu kulturowego Karpat. Czytaj dalej →

Czangowie (Płaj 29)

26 marca 2006 | Płaj - artykuły | Na temat:

Mikołaj Wielocha

(fragment)

Razem z rosnącą w Polsce popularnością węgierskich domów tańca – tancházów, karierę robią Czangowie. A że temat to ze wszech miar karpacki, warto więc może poświęcić mu chwilę uwagi. O Czangach w Płaju wprawdzie już raz było, ale niezbyt wiele. Wspomniała o nich w swoim artykule o Szeklarach pani Lia Gongolea (Lia Gongolea, Szeklerzy, Płaj 14, wiosna 1997). Z jej tekstu wynika, że Czangowie to niewielka, zagadkowa społeczność siedmiogrodzka mówiąca w większości po węgiersku, spotykana także na terenie Mołdawii. Jednak z opublikowanego w maju 2001 roku raportu na temat mniejszości kulturowych Rumunii, opracowanego dla Rady Europy, można wyczytać, że Czangami oficjalnie określa się jedynie rzymskokatolicką mniejszość węgierskiego pochodzenia zamieszkałą w Mołdawii. Natknąłem się też na taką informację: „Csángó to grupa etniczna o węgierskim rodowodzie, żyjąca na pograniczu rumuńsko-mołdawskim (sic!). No więc, gdzie ci Czangowie tak naprawdę mieszkają i kim są? Postanowiłem dowiedzieć się czegoś więcej o Czangach, czego efektem jest poniższy artykuł.

Czytaj dalej →