Jan Skłodowski
(fragmenty)
Ta bardzo historyczna miejscowość położona u podnóża Gorganów, przed wojną w powiecie nadwórniańskim województwa stanisławowskiego, znajduje się dziś w granicach Ukrainy i nazywa się Bystricia. Jej dawna nazwa związała się nierozerwalnie z walkami 2 i 3 pułków Legionów Polskich na przełomie lat 1914/1915 i od niej wzięła imię tzw. rzeczpospolita rafajłowska. Dzieje wsi są jednak znaczone także wydarzeniami mniejszej wagi, które wyznaczały jedynie bieg spraw codziennych i losy mieszkańców; składają się one na „małą księgę historii”. Skromną i z pozoru mniej ważką niż ta „wielka”, ale stanowiącą dziś przewodnik zapraszający na spotkanie z zachowanymi śladami – ostańcami dawnych czasów.
Na kolejne otwarte spotkanie Towarzystwa Karpackiego zapraszamy w dniu 20 listopada. Będzie ono poświęcone podsumowaniu sesji popularnonaukowej „Rafajłowa – w 95 rocznicę walk II Brygady Legionów Polskich”, która miała miejsce w październiku tego roku oraz wnioskom i inicjatywom jakie pojawiły się w jej wyniku.
W dniach 9-11 października 2009 roku odbyła się organizowana przez Towarzystwo Karpackie sesja popularnonaukowa zatytułowana „Rafajłowa – w 95 rocznicę walk II Brygady Legionów Polskich”. Uczestnicy sesji, których w okresie największej frekwencji było blisko 80 osób w sali Dom Kultury w Bystrycy – Rafajłowej wysłuchali pięciu ilustrowanych przeźroczami referatów:
W sierpniu i wrześniu 2007 roku ekipa konserwatorów pod kierownictwem dr Janusza Smazy przeprowadziła konserwację pomnika stojącego na mogile polskich żołnierzy z II Brygady Legionów Polskich poległych w bitwie pod Kyrlibabą w styczniu 1915 roku. Konserwację przeprowadzoną z inicjatywy Towarzystwa Karpackiego sfinansował Ośrodek d.s. Polskiego Dziedzictwa Kulturowego Poza Granicami Kraju Stowarzyszenia „Wspólnota Polska”. Jak się okazało dzięki kwerendzie przeprowadzonej w archiwach, w zbiorowej mogile pochowano więcej legionistów niż głosi to tabliczka umieszczona w 1932 rok. Udało się także ustalić imiona i nazwiska niektórych poległych żołnierzy. W tej sytuacji na pomniku umieszczono dodatkową tabliczkę z następującym tekstem w języku polskim: