Wszystko na temat: Bojkowszczyzna

Jesienny Płaj 54 w środku zimy

Witamy po raz 54, jak zwykle z pewnym opóźnieniem i – co też już stało się tradycją – zaczynając tematami huculskimi.  Na pierwszy ogień Teatr Huculski, jednak nie ten Hnata Hotkewycza sprzed I wojny światowej, ale ten z okresu międzywojennego, o którym mało kto pamięta, tak w Polsce jak i na Ukrainie. Czy hołubienie tego teatru przez władze RP, wszak jego tournée po Polsce organizował osobiście Komendant Główny Policji Państwowej gen. Józef Kordian Zamorski, było efektem przemyślanej polityki państwa wobec Hucułów, czy może tylko autentyczną fascynacją kilku osób dziwnymi wyrokami historii rzuconych w wir polityki? Najpewniej po trosze jednym i drugim, ale przypomnieć warto, więc artykuł publikujemy po polsku i po ukraińsku dedykując go naszym przyjaciołom na Huculszczyźnie.

Niestrudzony badacz flory czarnohorskiej Jurij Nesteruk wydobył z mroków historii postać Isaaka Mazepy, botanika jak on sam, któremu też trochę przez przypadek przypadła rola premiera Ukraińskiej Republiki Ludowej w latach 1919-20. Jeszcze jeden artykuł związany z Huculszczyzną dotyczy obserwatorium na Pop Iwanie, tematu wielokrotnie już omawianego na naszych łamach. Tym razem powracamy do niego za sprawą niezwykle ciekawych fotografii z czasów budowy obserwatorium wykonanych przez inż. Stefana Jarocińskiego, który jako przedstawiciel brytyjskiej firmy Sir Howard Grubb, Parsons & Co. Ltd. nadzorował montaż astrografu. Czytaj dalej

VI Światowy Festiwal Bojkowski

Uprzejmie informujemy, że od 2 do 6 sierpnie 2017 r. w Turce oraz wielu okolicznych miejscowościach odbędzie się VI Światowy Festiwal Bojkowski, którego program składa się z ponad 80 pozycji, a wśród których nie zabraknie i tańców, i modlitwy, i naukowych spotkań. Już 30 lipca na Pikuju najwyższym szczycie Bieszczadów zapłoną festiwalowe ognie, ale właściwy festiwal rozpocznie się w środę 2 sierpnia w Turce uroczystym pochodem wszystkich uczestników i będzie trwał do niedzieli. Przez ten czas odbędzie się wiele spotkań i paneli na różne temat, w tym np. o historii i dniu dzisiejszym sztuki bojkowskiej, a także jarmarki bojkowskie, wystawy, konkursy i występy zespołów muzycznych z całej Bojkowszczyzny.
Tu więcej szczegółów.

Strój ludowy Bojkowszczyzny Zachodniej

Uprzejmie informujemy, że ukazała się w ostatnim czasie nowa książka ukraińskiej dziennikarki i etnografki z Kijowa Natalii Klasztornej zatytułowana Narodne wbrannia zachidnoji Bojkiwszczyny (Strój ludowy Bojkowszczyzny Zachodniej). Praca liczy 83 strony, a wydana został w Iwano-Frankiwsku oczywiście w języku ukraińskim, ale przedmowa i opisy zdjęć  są także polsku i angielsku. Natalia Klasztorna jest doskonałą znawczynią tematyki bojkowskiej, autorką wielu prac dotyczących szczególnie Bojkowszczyzny Zachodniej. Sama ma zresztą korzenie bojkowskie, jako że jej rodzice urodzili się w Lutowiskach i przesiedleni zostali na środkową Ukrainę w 1951 r. w ramach wymiany terytoriów pomiędzy Polska i Związkiem Radzieckim. Z godnych zaufania źródeł wiemy, że książkę można nabyć w sanockim Centrum Informacji Turystycznej na Rynku pod numerem 14.
Наталя Кляштoрна, Народне вбрання західної Бойківщини.

Bojkowszczyzna Zachodnia – wczoraj, dziś i jutro

Z możliwie najlepiej poinformowanych źródeł, bo od samego redaktora otrzymaliśmy właśnie elektryzującą wiadomość, że w ciągu najbliższych dwu tygodni wyjdzie z drukarni długo oczekiwana monografia pt. „Bojkowszczyzna Zachodnia – wczoraj, dziś i jutro” pod redakcją Jacka Wolskiego. Dzieło wydawane jest przez Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania Polskiej Akademii Nauk, zawiera się w 2 tomach liczących w sumie ponad 1500 stron, a składa się z 49 rozdziałów autorstwa 35 badaczy z 20 ośrodków naukowych i akademickich oraz instytucji zajmujących się środowiskiem geograficznym, kulturą i sztuką. Jak pisze we wstępie redaktor Wolski prace nad publikacją prowadzono (z różną intensywnością) dokładnie 7 lat – od lipca 2009 r. do sierpnia 2016 r. w efekcie powstała „monografia o dawnym życiu ludzi, których zmuszono do opuszczenia swojej małej ojcowizny i o historii ziem, które po kilkuset latach użytkowania najpierw zarosły olszyną, a później przez pół wieku poddawane były społeczno-gospodarczym eksperymentom”. Dla zainteresowanych zawartością dzieła zamieszczamy spis treści w pliku pdf.
Uwaga! Monografię można już kupić bezpośrednio u wydawcy, oraz w niektórych księgarniach, m.in. Libra, Ruthenus, Geograf, Bosz, PWN, Atlas, Książnica, Rewasz, Podróżnika, Odkrywcy, Akademickiej i GKN w Krakowie, antykwariatach Podkarpackim i Górskim „Filar” oraz MBL w Sanoku.  Cena 100 zł za dwa tomy.

Reinfussowy świat Bojków i Łemków

spotkania_reinfuss3Bohaterem grudniowego Spotkania Karpackiego będzie profesor Roman Reinfuss i jego fotografie, dzięki którym możemy oglądać nieistniejący już dziś, fascynujący świat łemkowskich i bojkowskich wiosek z lat trzydziestych XX wieku. W wydanym przez Wydawnictwo „Bosz” albumie pt. Karpacki świat Bojków i Łemków. Roman Reinfuss. Fotografie, znalazło się blisko 250 zdjęć, w większości dotąd nigdzie niepublikowanych, ze znajdującego się w zbiorach sanockiego Muzeum Budownictwa Ludowego archiwum prof. Reinfussa. O archiwum i o twórcy zgromadzonych w nim fotografii, a także o albumie opowie nam jego współautor, kustosz MBL-u, dr Hubert Ossadnik. Czytaj dalej

O dawnej Bojkowszczyźnie

o_dawnej_bojkowszczyznieMiejska Biblioteka Publiczna w Sanoku, Sanocki Oddział Polskiego Towarzystwa Historycznego i Stowarzyszenie „Magurycz” zapraszają na promocję książki pt.  Wybór tekstów etnograficznych o dawnej Bojkowszczyźnie Zachodniej. Jest to publikacja oparta na tłumaczeniach siedemnastu artykułów wydrukowanych w przedwojennych ukraińskich czasopismach o tematyce karpackiej, w szczególności w wydawanym w latach 30. w Samborze periodyku Litopys Bojkiwszczyny. Spotkanie promocyjne odbędzie się 15 grudnia o godz. 17 w Sanockiej Bibliotece, w Galerii „20” przy ul. Lenartowicza 2. Zapraszamy!

Kresowa Atlantyda po raz siódmy

atlantyda_07Jeszcze nie wszyscy przeczytali o Stryju i Kutach w tomie 6, a tu niezmordowany prof. Stanisław Nicieja nie zwalnia tempa i obdarza nas już 7 tomem swojej Kresowej Atlantydy. I tym razem – jak zwykle – wiele w nim tematów karpackich. Najwięcej kart poświęcił autor miastu o fascynującej historii – podkarpackiemu Drohobyczowi, a przede wszystkim jego mieszkańcom – nafciarzom, biznesmenom i artystom. Przy okazji wspomina także sąsiednią Schodnicę i Majdan. Miłośników Bieszczadów (nie Bieszczad!) zainteresują najbardziej dwa kolejne rozdziały poświęcone – jeden położonej w dolinie Stryja – Turce, drugi leżącemu w dolinie Oporu – Sławsku. Obie te bieszczadzkie miejscowości poznajemy także przede wszystkim po przez ciekawe, a niekiedy również bardzo dramatyczne historie ich mieszkańców. Tom wyposażono jak zwykle w indeks nazwisk, bibliografię i mnóstwo ilustracji.

Stanisław Nicieja, Kresowa Atlantyda. Tom 7. Historia i mitologia miast kresowych, Wyd. MS, str. 288

Fotograficzna opowieść o Bojkach

bojkoOd 9 sierpnia do 7 września w Leica Gallery w Warszawie przy ul. Mysiej 3 można obejrzeć wystawę fotografii Jana Brykczyńskiego zatytułowaną „Boiko”. W 2009 roku jej autor trafił do wsi w Ukraiński Karpatach. Wracał tam przez kolejne trzy lata. Powoli zdobywał zaufanie mieszkańców, odizolowanych od świata górami. Kroku po kroku pokazywali mu swoje życie, w którym zdarzenia w pierwszym rzędzie mają przyczyny magiczne, myśli mają moc sprawczą a biała magia zmaga się z czarną. Wystawa jest fotograficzną opowieścią o dawnej wsi w Europie, zdjęcia jednak zrobione są współcześnie. Więcej o wystawie na leica-camera.pl

Festiwal „Rzeka mleka”

30 czerwca 2013 r. na terenie Użańskiego Parku Narodowego we wsi Stużyca odbędzie się IV edycja festiwalu „Rzeka mleka” (“Молочна Ріка”). Będzie można zobaczyć, skosztować i zakupić tradycyjne wyroby mleczarskie wytwarzane od wieków przez tutejszych górali. Będzie  możliwość wzięcia udziału w zajęciach rekreacyjnych, konkursach oraz w wycieczkach po okolicznych szlakach turystycznych. Oczywiście przewidywany jest także program koncertowy, w którym wezmą udział najlepsi artyści ludowi z Zakarpacia.

38 tom Materiałów MBL

Ukazał się właśnie kolejny, już 38 tom Materiałów Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku. Ten najnowszy tom wychodzącego od wielu lat cyklicznego wydawnictwa liczy 258 stron i zawiera jak zwykle cały szereg bardzo ciekawych artykułów dotyczących Beskidu Niskiego i Pogórza. A oto jego zawartość:
Michał Parczewski, Obrazki z życia mieszkańców Karpat w 1800 roku w relacji Stanisława Staszica;
Maciej Augustyn, Możliwości wykorzystania Metryki Józefińskiej dla rekonstrukcji układu przestrzennego i stosunków społecznych w Galicji na przykładzie miasteczka Jaćmierz (powiat Sanok); Czytaj dalej