Wszystko na temat: Huculszczyzna

„Cerkiew huculska” – czy tak można powiedzieć?

Po przydługiej przerwie wakacyjno-jesiennej w czwartek 13 grudnia 2018 r. zapraszamy do Muzeum Ziemi PAN w Warszawie (Willa Pniewskiego) przy alei Na Skarpie 27 na pierwsze „Spotkanie Karpackie” w sezonie 2018-2019. Jego wyjątkowym gościem będzie dr Włodzimierz Witkowski – człowiek, który wraz ze swoimi studentami w trakcie 20 wypraw naukowych w latach 1995-2018 zinwentaryzował i zmierzył praktycznie wszystkie cerkwie z terenu Huculszczyzny tworząc przy tym unikalną w skali całych Karpat dokumentację. Przedmiotem jego obficie ilustrowanej multimedialnie prelekcji będzie próba odpowiedzi na ważkie dla każdego wschodniokarpackiego krajoznawcy pytanie – czy obiektywnie istniej coś takiego jak „cerkiew huculska”?
Czytaj dalej

Sichul pod choinkę

Wigilia zbliża się wielkimi krokami wypadałoby zatem rozejrzeć się za jakimiś karpackimi prezentami. I tu przychodzą nam z pomocą aukcyjne karpatiana. Otóż na Aukcji Dzieł Sztuki Domu Aukcyjnego Polswiss Art w Warszawie przy ul. Wiejskiej 20, we wtorek 11 grudnia 2018 r. o godz. 19 będzie można zakupić przecudnej urody tryptyk Kazimierza Sichulskiego zatytułowany „W Szopce Bożonarodzeniowej” namalowany w 1938 r. (nr kat. 21). Wiele wskazuje na to, że szopkowi pastuszkowie to Huculi, mamy więc huculską szopkę na prezent jak znalazł. Kłopot jedynie w tym, że przewidywana cena sprzedaży wyniesie coś między 200 a 300 tys. zł.
Na tej samej aukcji warto także zwrócić uwagę na olej Wojciecha Kossaka z 1915 r. pt. „Żołnierska gwiazdka” (nr kat. 22). W tytule obrazu autor tego nie zaznaczył, ale wygląda to – wypisz wymaluj – na gwiazdkę w Rafajłowej z sylwetą Maksymca na tle grudniowego nieba. Cena, no cóż równie ciekawa jak poprzednia, tak między 90  a 150 tys. zł. Życzymy udanych zakupów.

W urodziny Stanisława Vincenza

Zakład Edytorstwa Instytutu Filologii Polskiej Uniwersytetu Wrocławskiego serdecznie zaprasza na Wieczór Literacki w 130 urodziny Stanisława Vincenza. Odbędzie się on oczywiście 30 listopada o godz. 18.30 w Oratorium Marianum w Gmachu Głównym Uniwersytetu Wrocławskiego przy pl. Uniwersyteckim 1. W wieczorze, który poprowadzi Jan A. Choroszy wezmą udział Renata Kościelniak i Irena Rybicka. Wstęp wolny.
Korzystając z okazji uprzejmie informujemy, że wystawę „Dialog o losie i duszy. Stanisław Vincenz (1888-1971)” wg scenariusza dr Jana A. Choroszego można obecnie oglądać w Bibliotece Uniwersyteckiej Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach przy ul. Świętokrzyskiej 21E, gdzie będzie eksponowana do 17 stycznia 2019 r.

Zanurzeni w Vincenzie

W sobotę 24 listopada późnym wieczorem zakończyła się w Krakowie międzynarodowa konferencja „Vincenz. Dialog – Karpaty – Europa Wschodnia” zorganizowana z okazji 130. rocznicy urodzin Stanisława Vincenza. Jej organizatorami było Towarzystwo Karpackie, Stowarzyszenie Pisarzy Polskich Oddział Kraków, Międzynarodowe Centrum Kultury w Krakowie i Centralny Ośrodek Turystyki Górskiej PTTK. Konferencja zgromadziła vincenzologów z Ukrainy, Austrii, Rumunii, Izraela i oczywiście z Polski, a prelekcje, których tematyka była wyjątkowo szeroka trwały w sumie blisko 13 godzin. Wszystkich wystąpień oczywiście nie zdołamy tu omówić – organizatorzy zapewniają, że zostaną one opublikowane w pokonferencyjnej publikacji, która ujrzy światło dzienne najpóźniej w połowie przyszłego roku.

Pragniemy jednak zwrócić uwagę na ważne wydarzenie, które miało miejsce na początku sesji sobotniej, a mianowicie na wystąpienie Mykoły Kniażyckiego, przewodniczącego Komisji ds. Kultury i Duchowości Rady Najwyższej Ukrainy, który przedstawił projekty vincenzowskie realizowane w tym roku na Ukrainie, a także zrelacjonował zaawansowanie prac nad stworzeniem Centrum dialogu międzykulturowego im. Stanisława Vincenza w Krzyworówni. W pracach międzynarodowego zespołu przygotowującego merytoryczną koncepcję Centrum pracują między innymi obecni na Konferencji prof. Mirosława Ołdakowska-Kuflowa i dr Jan A. Choroszy. Mykoła Kniażycki zaprezentował nawet wizualizację projektu architektonicznego Centrum, wszystko więc wskazuje na to, że już wkrótce na kolejnej konferencji vincenzowskiej spotkamy się w Krzyworowni nad Czarnym Czeremoszem. Czytaj dalej

Pałahna – niania Stanisława Vincenza

Na okoliczność nadchodzących szybkimi krokami krakowskich uroczystości upamiętniających 130. rocznicę urodzin Stanisława Vincenza i towarzyszących im ważnych wydarzeń w postaci Sesji Krajoznawczej poświęconej autorowi tetralogii Na wysokiej połoninie oraz Międzynarodowej Konferencji pt. „Vincenz. Dialog – Karpaty – Europa Środkowa”, o których pisaliśmy już w poprzednich postach, przypominamy dziś artykuł o Połahnie Słypeńczuk-Rybeńczuk opublikowany w 52 tomie Płaju. Opowiada on o huculskiej niani Stanisława Vincenza, której wkładu w postrzeganie Huculszczyzny przez autora „Wysokiej połoniny” wprost nie sposób przecenić.  To ona w krzyworównieńskim dworze wprowadzała małego Siunę w świat huculskich mitów i huculskiej gwary, co po latach zaowocowało jedynym w swoim rodzaju dziełem. To dzięki niej Stanisław Vincenz zakochał się w Huculszczyźnie i potrafił ją zrozumieć jak nikt przed nim, ani nikt po nim.
Płaj 52, str. 47, Leszek Rymarowicz, Iwan Zełenczuk, Jarosław Zełenczuk, Pałahna. Stanisława Vincenza przewodniczka po huculskiej duszy (plik pdf).

Hierotej Pihulak powrócił nad Czeremosz

Miło nam poinformować, iż postać Hieroteja Pihulaka, do której ponownego odkrycia dla kultury huculskiej znacząco przyczyniło się Towarzystwo Karpackie, została na dobre przywrócona pamięci zbiorowej na Huculszczyźnie. Otóż w tych dniach wydawnictwo „Pysanyj Kamiń” z Kosowa wydało obydwa tomy
Werchowyńskich Zhadok
, czyli autobiograficznej opowieści Hieroteja Pihulaka, zawierającej przepiękne opisy Huculszczyzny z pierwszych lat XX w. Postać tego nieco ekscentrycznego profesora z Czerniowiec, wieloletniego posła do wiedeńskiego parlamentu, wybitnego działacza rusińskiego na Bukowinie, do ostatnich lat była na Huculszczyźnie absolutnie nieznana. Przypomniała ją dopiero obszerna publikacja w jubileuszowym „Płaju” nr 50 autorstwa Leszka Rymarowicza pt. W Jaworniku nad Czeremoszem na przełomie XIX i XX w. Opowieść o Hieroteju i Adolfinie Pihulak, z dołączonym tłumaczeniem jednego z rozdziałów zatytułowanego „Po sezonie”, zawierającego kapitalne opisy Burkutu z czasów jego świetności. Czytaj dalej

Uroczystości Vincenzowskie

Jak już wcześniej informowaliśmy w dniach 23-24 listopada 2018 r. odbędą się w Krakowie uroczyste obchody 130 rocznicy urodzin Stanisława Vincenza, na które serdecznie wszystkich zapraszają ich organizatorzy Towarzystwo Karpackie, Stowarzyszenie Pisarzy Polskich Oddział Kraków, Międzynarodowe Centrum Kultury w Krakowie, Centralny Ośrodek Turystyki Górskiej PTTK.
Rozpoczną się one w piątek 23 listopada 2018 roku, o godz. 14 uroczystym złożeniem kwiatów na grobie Stanisława Vincenza na Cmentarzu Salwatorskim. Tego samego dnia o godz. 16 w Centralnym Ośrodku Turystyki Górskiej PTTK przy ul. Jagiellońskiej 6 rozpocznie się Sesja Krajoznawcza (tu jej program) poświęcona autorowi tetralogii Na wysokiej połoninie.
W sobotę 24 listopada o godz.10 w Międzynarodowym Centrum Kultury przy Rynku Głównym 25 otwarta zostanie międzynarodowa konferencja zatytułowana „Vincenz. Dialog – Karpaty – Europa Środkowa”, w której zapowiedzieli swój udział prelegenci z Ukrainy, Austrii, Węgier, Rumunii, Izraela i oczywiście z Polski. Szczegółowy program konferencji i promujący ją plakat dostępne są na stronie MCK. Konferencja ma przypomnieć ponadczasowy wymiar jego twórczości, jej głęboki związek z krajobrazem kulturowym Karpat i Europy Środkowej oraz przenikającą ją humanistyczną ideę dialogu kultur.

O Stanisławie Vincenzie w Parlamencie Ukrainy

Tak, jak zapowiadaliśmy, dziś, to znaczy 6 listopada 2018 r. w samo południe odbyło się w gmachu Rady Najwyższej Ukrainy uroczyste otwarcie dobrze nam znanej  –  tyle, że pod trochę inaczej brzmiącym tytułem – wystawy Діалог про долю і душу. Станіслав Вінценз (1888-1971) przygotowanej przez dr. Jana Choroszego. Mykoła Kniażycki, przewodniczący Komisji ds. Kultury i Duchowości Rady Najwyższej Ukrainy w trakcie otwarcie powiedział, że wystawa ma ukraińskiemu audytorium odkryć postać Stanisława Vincenza wielkiego polskiego pisarza i filozofa urodzonego na Huculszczyźnie, autora dzieła „Na wysokiej połoninie” nazywanego „Iliadą i Odyseją Hucułów”. Po prezentacji w Parlamencie Ukrainy, wystawa wyruszy w podróż po Ukrainie, którą zakończy w Krzyworówni nad Czeremoszem, gdzie pozostanie już na stałe. Obszerną relację z otwarcia wystawy można przeczytać tu, a tu można ją obejrzeć.

Vincenz w Kaliszu i Strzelinie

Premiera ukraińskiej wersji wystawy „Dialog o losie i duszy. Stanisław Vincenz (1888-1971)” wg scenariusza dr Jana Andrzeja Choroszego, o której pisaliśmy w jednym z poprzednich postów odbędzie się już 6 listopada 2018 r. w siedzibie Rady Najwyższej Ukrainy w Kijowie (tu oficjalna ulotka), ale obydwie jej polskie wersje nadal niestrudzenie peregrynują po Polsce. I tak od połowy października jedna jest prezentowana na Wydziale Artystyczno-Pedagogicznym Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Kaliszu przy ul. Nowy Świat 28-30 (będzie tam do 22 listopada), natomiast od 2 do 30 listopada można będzie drugą wystawę oglądać w Strzelińskim Ośrodku Kultury przy ul. Mickiewicza 2. Serdecznie zapraszamy.

Stanisław Vincenz w Kijowie!

Wszystko wskazuje na to, że w najbliższych dniach staniemy się świadkami wyjątkowego wydarzenia, które z całą pewnością przejdzie do historii.
Otóż 6 listopada 2018 r. w siedzibie Rady Najwyższej Ukrainy (Верховна Рада України) w Kijowie odbędzie się wernisaż, a zarazem premiera ukraińskiej wersji wystawy „Dialog o losie i duszy. Stanisław Vincenz (1888-1971)”, której scenariusz przygotował dr Jan Andrzej Choroszy opierając go o dokumenty
i materiały ikonograficzne z archiwów rodzinnych Vincenzów, ze spuścizny fotograficznej Lidia Ciprianiego oraz zbiorów Zakładu Narodowego im. Ossolińskich, Muzeum Etnograficznego w Krakowie, Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie, Muzeum Polskiego w Rapperswilu, Stowarzyszenia Instytut Literacki „Kultura” w Le Mesnil-le-Roi i Biblioteki Polskiej w Londynie. Wystawie tej w jej wędrówce po Polsce kibicujemy od ponad 4 lat, jako że jej krajowa premiera miała miejsce w październiku 2014 r. we Wrocławiu. Jest nadzieja, że teraz vincenzowska wystawa rozpocznie wędrówkę po Ukrainie i w końcu trafi nad Czeremosz – oczywiście będziemy o tym informować. Czytaj dalej