Zapis opowieści o dziejach Łopienki

Jak po każdych Spotkaniach Karpackich online, tak i tym razem zamieszczamy link do zapisu ich kolejnej edycji, którą wypełniła niezwykle ciekawa opowieść kustosza łopieńskiego sanktuarium Zbyszka Kaszuby. Usłyszeliśmy w niej o tym kto w Łopience mieszkał przed wojną, o tym jak wieś wyglądała po wojnie i brutalnym wysiedleniu jej mieszkańców, a przede wszystkim o tym jak przebiegała odbudowa zespołu cerkiewnego i przywracanie mu funkcji sanktuarium. Zbyszek pisał w Almanachu karpackich „Płaj” kilkakrotnie o konkretnych etapach i wyzwaniach związanych z odbudowa łopieńskiej cerkwi, ale tym razem – chyba po raz pierwszy – przedstawił swoiste podsumowanie już ponad czterdziestu lat jej odbudowy. Koniecznie tego trzeba posłuchać.
Jednocześnie serdecznie zapraszamy na kolejne Spotkania Karpackie online w czwartek 27 czerwca o godz. 19, na których Vasyl Fitsak opowie o odbudowie historycznych obiektów w Gorganach – schroniska na Połoninie Płyśce i „bramie Szeptyckiego” w rezerwacie limbowym na Jajku Perehińskim.

Łopienka wczoraj i dziś

Serdecznie zapraszamy na już piąte w 2024 roku Spotkania Karpackie online, które odbędą się tradycyjnie w czwartek 23 maja 2024 r., jak zwykle o 19, a które wypełni wyjątkowe spotkanie z inicjatorem i wieloletnim animatorem odbudowy cerkwi w Łopience, kustoszem łopieńskiego sanktuarium Zbyszkiem Kaszubą. Zbyszek już od ponad 40 lat zajmuje się Łopienką obudowując społecznie cerkiew, dbając o zachowanie tradycji sanktuarium, a także o pamięci o czasach minionych i jej przekazywanie nowym pokoleniom. W swojej opowieści podzieli się z uczestnikami Spotkań swoimi wspomnieniami i doświadczeniami z odbudowy łopieńskiej świątyni, opowie o ludziach którzy mieszkali przed wojną w Łopience, a także o ludziach z nią związanych, tych którzy pomagali w odbudowie cerkwi i tych którzy teraz o nią dbają.  Przedstawi aktualną sytuację Łopienki i plany naszych dalszych działań w samej cerkwi i na terenie dawnej wsi. Wspomni też na pewno o istniejących niestety i pojawiających się ciągle nowych, licznych zagrożeniach dla realizowanego przez niego od lat projektu. Czytaj dalej

O umorzeniu śledztwa w sprawie akcji „Wisła”

Stowarzyszenie „Ruska Bursa” w Gorlicach serdecznie zaprasza do swojej siedziby w piątek 24 maja 2024 r. o godzinie 18 na wykład prof. Jana Pisulińskiego pt. „Postanowienie o umorzeniu śledztwa w sprawie akcji «Wisła»  – czemu nie można się zgodzić z jego treścią?”.
Wystąpienie będzie polemiką z fałszywymi treściami zawartymi w postanowieniu prokuratorki oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu w Rzeszowie z 24 listopada 2023 r., dotyczącymi genezy, przebiegu i konsekwencji akcji „Wisła”. Zostało ono oparte na selektywnie wybranych źródłach, zawiera szereg przekłamań, manipulacji i sprzeczności w argumentacji. Z jego treści wynika jednoznacznie, że było ono pisane w celu uzasadnienia z góry przyjętego założenia, że akcja «Wisła» nie tylko nie była zbrodnią komunistyczną, ale wręcz dobrodziejstwem dla objętej nią ludności ukraińskiej i rodzin mieszanych.
Dr hab. Jan Pisuliński, prof. Uniwersytetu Rzeszowskiego jest historykiem specjalizujący się w historii powszechnej po 1918 roku, nauczycielem akademickim, autorem m.in. monografii „Akcja Specjalna «Wisła»” oraz „Przesiedlenie ludności ukraińskiej z Polski do USRR w latach 1944-1947”.

XXXIV Łemkowski Kermesz w Olchowcu

Jak co roku, od trzydziestu czterech lat zapraszamy do Olchowca na Łemkowski Kermesz. W tym roku tydzień później niż zwykle, bo dopiero w sobotę 25 i niedzielę 26 maja. Oczywiście najważniejsze będą modlitwy i nabożeństwa w olchowieckiej cerkwi pod wezwaniem Przeniesienia relikwii św. Mikołaja z Myrny do Barii, ale świeckich atrakcji też nie zabraknie.
I tak w sobotę oprócz rozpoczynających się od godz. 18.30 koncertów, będzie można wziąć udział w warsztatach tworzenia krywulek, obejrzeć wystawę „Olchowiec w fotografiach Stanisława Krycińskiego”, a także najprawdopodobniej nabyć jego wydany niedawno przez Wydawnictwo „Ruthenus” album pt. „Beskid Niski”. Wysłuchać prelekcji Ireny Wielochy o tym, że „Twoje życie należy do ciebie, bez względu na wiek”, posłuchać o „Łemkowskiej genealogii” i obejrzeć wystawę „Łemkowszczyzna – tradycja cyrylicą pisana”. A w niedzielę, po liturgii o godz. 11 i przywitaniu kermeszowych gości, od godz. 13 koncerty i koncerty aż do późnych godzin wieczornych, z przerwą na prezentację nowej, pięknie wydanej przez Wydawnictwo Żyznowski książki Wasyla Bawolaka „Łemkowskie piosenki ze Świątkowej Wielkiej”.

Zapis wykładu o przeszłości Kut

Jak zwykle, tak i tym razem zamieszczamy link do zapisu wykładu prof. Tadeusza M. Trajdosa zatytułowanego „Dawna i niedawna przeszłość Kut – kolejny głos historyka”, który wypełnił kwietniowe Spotkania Karpackie online. Profesor Trajdos przedstawił w nim swoje refleksje na temat losów tej miejscowości od jej założenia i uformowania, aż po budzący grozę kres tej społeczności w 1944 r.
Jednocześnie serdecznie zapraszamy na majowe Spotkania Karpackie online, na których Zbyszek Kaszuba, kustosz łopieńskiego sanktuarium z ramienia naszego Towarzystwa przedstawi opowieść pt. „Łopienka wczoraj i dziś”.

Krzyż Vincenzowski w Bystrzcu – restytucja

Spiesząc z kolejną informacją o stanie prac nad restytucją Krzyża Vincenzowskiego w Bystrzcu z satysfakcją informujemy, iż dzięki wpłatom na rachunek Towarzystwa Karpackiego udało się uzbierać kwotę prawie 7 tys. zł, co umożliwiło zakup czekającego na nas już od jakiegoś czasu najwyższej jakości drewna dębowego (sezonowane i wysuszonego), z którego nowy krzyż zostanie wykonany. Znalezienie pnia dębu, z którego wyciąć można ponad czterometrowej długości belkę o przekroju 30 na 30 cm i kilka krótszych – nie było bynajmniej proste. Ale udało się! Przetarte drewno ułożone i zabezpieczone przed opadami, cierpliwie czeka na podróż pod Czarnohorę do Dzembroni, gdzie majstrowie huculscy wyrzeźbią z niego krzyż wg projektu Włodzimierza Witkowskiego. Na początku maja wybieramy się do Dzembroni, aby przekazać drewno majstrom, a także do Bystrzca, aby uzgodnić szczegóły montażu krzyża z mieszkańcami. Czytaj dalej

Łemkowskie piosenki ze Świątkowej Wielkiej

Nakładem „Wydawnictwa Żyznowski” ukazała się właśnie nowa książka autorstwa Bolesława (Wasyla) Bawolaka zatytułowana „Łemkowskie piosenki ze Świątkowej Wielkiej. Śpiewnik.” Miłośnicy Łemkowszczyzny w książce oprócz ponad 250 piosenek wraz z zapisami nutowymi, które autor zbioru zapisał z własnej lub cudzej pamięci znajdą także wspaniałe ilustracje Krzysztofa Radoszka inspirowane kulturą łemkowską. Każda z piosenek zapisana jest w po łemkowski cyrylicą i w transkrypcji, oraz w tłumaczeniu na język polski. To już trzecia, wydana przez to Wydawnictwo, książka Bawolaka poświęcona kulturze Łemkowszczyzny, która zachowała się we wsi Świątkowa Wielka, po „Łemkowskim weselu…” i „Łemkowskich przysłowiach i powiedzeniach…”. Tym razem autor przybliża nam muzyczną stronę Łemkowszczyzny przedstawiając ponad 250 piosenek i śpiewanek wraz z zapisami nutowymi. Książkę już można zakupić w Wydawnictwie, choć jej uroczysta premiera odbędzie się w trakcie 34 Łemkowskiego Kermeszu w Olchowcu 25-26 maja 2024 roku.

Nowe początki starej Dukli

Muzeum Historyczne – Pałac w Dukli oraz Gmina Dukla serdecznie zapraszają w czwartek 9 maja 2024 r. o godz. 17 na prelekcję prof. dr. hab. Michała Parczewskiego zatytułowaną „Nowe początki starej Dukli”. która odbędzie się w Pałacu w Dukli.
Prof. dr. hab. Michał Parczewski jest archeologiem specjalizującym się w archeologii średniowiecza, początkach kultury słowiańskiej w Polsce, wczesnośredniowiecznym osadnictwie w Karpatach. Jest także członkiem Towarzystwa Karpackiego.
W trakcie prelekcji zaprezentuje najnowsze wyniki badań dotyczące początków Dukli, w tym umiejscowienie nieistniejącego dzisiaj kościoła pw. św. Marcina.

Dawna i niedawna przeszłość Kut

Zapraszamy na czwarte w 2024 roku Spotkanie Karpackie online, które odbędą się tradycyjnie w czwartek 25 kwietnia 2024 r., jak zwykle o 19. Tym razem prof. Tadeusz M. Trajdos przedstawi referat pt. „Dawna i niedawna przeszłość Kut – kolejny głos historyka”. Celem wystąpienia jest, w nawiązaniu do referatu o Kutach, wygłoszonego na grudniowych Spotkaniach Karpackich online przez dr. Franciszka Wasyla, podzielenie się garścią refleksji na temat losów tej miejscowości od jej założenia i uformowania, poprzez relacje i koegzystencję między miejscowymi Ormianami i Polakami, aż po budzący grozę kres tej społeczności w 1944 r. Będzie też mowa o symbolicznej roli Kut we wrześniu 1939 r.
W latach 2009, 2011 i 2017 w trakcie obozów inwentaryzacyjnych na Pokuciu organizowanych przez Fundację Ormiańską dla młodzieży polskiej z rodzin pochodzenia ormiańskiego, których zadaniem była konserwacja oraz inwentaryzacja nagrobków ormiańskich na cmentarzu parafialnym w Kutach, prof. Trajdos prowadził wykłady na temat zabytków i historii tego regionu. Czytaj dalej

Tam idziemy, gdzie nas nie ma

Nakładem Oficyny Wydawniczej „Rewasz” i Zespołu Historii Turystyki Studenckiej Fundacji Ogólnopolskiej Komisji Historycznej Ruchu Studenckiego ukazała się opracowana przez Tomasza Wojciecha Łękawskiego książka zatytułowana „Tam idziemy, gdzie nas nie ma… Warszawskie Akademickie Środowisko Turystyczne w latach 1950-1990”. Licząca 360 stron praca jest pierwszą i jak się wydaje udaną próbą opisania niewątpliwego fenomenu jakim była działalność turystyczna warszawskiego środowiska akademickiego w drugiej połowie XX wieku. Przed jak wielkim wyzwaniem stanął autor tego opracowania wiedzą tylko ci, co mieli możliwość obserwowania tego ruchu od wewnątrz. Jego siłą była spontaniczność i różnorodność, a także nieobliczalność, niefrasobliwość i specyficzna ulotność podejmowanych działań. Wadą zaś niechęć do dokumentowania. Odtworzenie po latach struktur organizacyjnych ZSP i PTTK od szczebla stołecznego, poprzez uczelniane, aż po wydziałowe, przy praktycznie całkowitym braku archiwów, możliwe były jedynie dzięki rozmowom z ludźmi i sięganiu do ich pamięci. I to się Wojtkowi niewątpliwie udało.
Z naszego, karpackiego punktu widzenia znajdziemy w tej książce wiele ważnych informacji, wszak Karpatami, a szczególni ich wschodnimi fragmentami warszawscy akademicy-turyści i nie tylko ci z SKPB, interesowali się w sposób szczególny.
Książka jest bogato ilustrowana i wyposażona w skorowidz nazwisk. Niestety zabrakło w niej bibliografii. I choć wiele opracowań dotyczących tego zagadnienia odnotowano w przypisach, to zbiorcza bibliografia naprawdę bardzo by się przydała. Zainteresowanych nabyciem tego dzieła odsyłamy do Oficyny Wydawniczej „Rewasz”.