Wydarzenia

Hołd Panom Barskim w Beskidzie Niskim

Miło nam poinformować, że w 250. rocznicę zawiązania Konfederacji Barskiej w dniach 12-13 oraz 19 maja 2018 roku odbędą się jej obchody w Beskidzie Niskim, których organizatorami są Towarzystwo Miłośników Nowego Żmigrodu i Muzeum im. Leona Karcińskiego w Nowym Żmigrodzie oraz Muzeum Historyczne – Pałac w Dukli. 12 maja w dukielskim Muzeum będzie miała miejsce międzynarodowa konferencja naukowa pt. „Dla wolności ginę” – kontekst historyczny i kulturowy Konfederacji Barskiej w 250 rocznicę jej zawiązania, w trakcie której wygłoszonych zostanie szereg ciekawych referatów. Główne uroczystości rocznicowe, w ramach których nastąpi m.in. odsłonięcie pomnika Kazimierza Pułaskiego na placu przed Muzeum w Nowym Żmigrodzie odbędą się 13 maja. Szczegółowy program konferencji i całych obchodów można przeczytać tu.

Zmarł Jacek Kałuszko

Z prawdziwym smutkiem informujemy, że 2 maja 2018 roku zmarł w wieku 64 lat Jacek Kałuszko członek Towarzystwa Karpackiego, przewodnik beskidzki, dziennikarz, podróżnik i krajoznawca, autor szeregu publikacji o Ziemi Otwockiej.
Msza żałobna odbędzie się 9 maja o godz. 11 w kościele pw. Zesłania Ducha Świętego w Otwocku przy ul. Stefana Żeromskiego 6, po czym nastąpi złożenie Jego prochów na otwockim cmentarzu.
Rodzinie Jacka i wszystkim jego przyjaciołom składamy wyrazy głębokiego współczucia.

Żegnaj Jacku i niech wiatr skłania Ci trawy na błękitnych połoninach.

Pamiętajmy o Łopience

Przypominamy, że w Muzeum Ziemi PAN w Warszawie przy al. Na Skarpie 27 prezentowana jest obecnie wystawa pt. „Za górą – historia cerkwi w Łopience”. Opowiada ona o ostatnich 90 latach istnienia Łopienki – zagubionej wśród gór małej bieszczadzkiej wioski, o miejscu szczególnym, które pomimo wielokrotnego skazywania na zagładę i zapomnienie nie tylko przetrwało, ale także odżyło. I jak przed wojną do cudownego obrazu Matki Boskiej Łopieńskiej pielgrzymowały tysiące wiernych, tak i teraz rzesze turystów i pielgrzymów przychodzą zobaczyć odbudowaną cerkiew i pomodlić się przed kopią cudownego obrazu. I chociaż na fotografiach dominuje cerkiew pw. św. Paraskewi, to jest to także historia ludzi, tych, którzy mieszkali tu kiedyś i tych wszystkich, którzy ratując cerkiew pozostawili tutaj cząstkę samego siebie. Jak każda historia, ta też nie kończy się, ale dzieje się dalej i każdy może dopisać w niej kolejny rozdział. Serdecznie zapraszamy – wystawa będzie eksponowana do końca sierpnia 2018 r. od poniedziałku do piątku w godz. 9 – 16, zaś w niedzielę 10 – 16 (w niedzielę wstęp wolny!).

Bieszczady po raz siedemnasty

Całkiem po cichu i bez fanfar ujrzało właśnie światło dzienne siedemnaste wydanie Rewaszowego przewodnika „Bieszczady. Przewodnik dla prawdziwego turysty” pod redakcją Pawła Lubońskiego. Dodajmy wydanie znacznie poprawione i oczywiście uaktualnione. Jak by nie patrzeć jest to naprawdę imponujący wynik: siedemnaście wydań w ciągu dwudziestu pięciu lat i łączny nakład sięgający astronomicznej wprost (jak na współczesny rynek księgarski w Polsce) cyfry 114 tysięcy egzemplarzy. Lepszym wynikiem może pochwalić się chyba jedynie legendarny już dzisiaj przewodnik Józefa Nyki „Tatry”.
Czy się to komu podoba, czy nie, bieszczadzki przewodnik „Rewaszu” przez ostatnie ćwierć wieku kształtował postrzeganie tego fragmentu polskich gór i ich historii przez kolejne pokolenia turystów. Oczywiście tych „prawdziwych”, którzy chcą o górach, po których wędrują dowiedzieć się prawie wszystkiego. I dobrze, bo jest to naprawdę dobry, rzetelny i profesjonalnie opracowany przewodnik.
Składamy w tym miejscu Oficynie Wydawniczej „Rewasz” i wszystkim współautorom przewodnika serdeczne gratulacje. Panowie! – tak trzymać.

Łemkowszczyzna nieutracona

Z prawdziwą przyjemnością pragniemy poinformować, że Wydawnictwo Libra.pl zapowiada na 27 kwietnia 2018 r. premierę trzeciej i ostatniej część opowieści członka Towarzystwa Karpackiego Stanisława Krycińskiego o Łemkowszczyźnie. Jest to kontynuacja książek „Łemkowszczyzna po obu stronach Karpat” i „Łemkowszczyzna. Czas wojny i pokoju”. Opisano w niej najdramatyczniejszy okres historii, który zaważył na łemkowskim „być, albo nie być”. Kampania wrześniowa 1939 r. i operacja dukielsko-preszowska były tylko przerażającą uwerturą do wydarzeń mających nastąpić w latach 1945-1947, a więc przymusowych wysiedleń na Ukrainę sowiecką i akcji „Wisła’, podczas której niemal wszystkich Łemków wywieziono z ich ojczyzny. Czasy PRL-u to okres inwigilacji i życia w strachu. Dopiero po 1989 r. mogły i zaczęły powstawać łemkowskie organizacje podtrzymujące odrębność tej wyjątkowej pod każdym względem grupy etnograficznej, a w jakimś sensie także tworzącego się narodu. Czytaj dalej

„Góral z Szaflar” na znaczku

Poczta Polska w ramach emisji Historia polskiej fotografii 24 kwietnia 2018 roku wprowadzi do obiegu cztery znaczki, na trzech z nich przedstawiono fotografie Ignacego Kriegera, na czwartym samego fotografa.
Na znaczku o wartości 2,60 zł przedstawiony jest „Góral z Szaflar” sfotografowany – wszystko na to wskazuje – w atelier Ignacego Kriegera w latach 70. XIX w.  Warto przypomnieć, że Krieger prowadzący swój zakład od 1860 r. w Krakowie fotografował nie tylko swoje miasto i jego zabytki oraz mieszkańców, ale także chłopów z okolic Krakowa, górali z Podhala, Łemków, Żydów i Cyganów przybywających do miasta. Jest więc zatem jednym z pierwszych fotografów karpackich.

Baligród przed 1939 rokiem

Serdecznie zapraszamy na prelekcję pt. „Baligród przed 1939 rokiem”, którą w sali Gminnego Ośrodka Kultury w Baligrodzie, w czwartek 26 kwietnia 2018 r. o godz. 18 wygłosi Łukasz Bajda. Spotkanie organizowane jest przez Wójta Gminy Baligród w ramach cyklu Baligrodzkich Wieczorów Historycznych.
Koniecznie trzeba dodać, że prelegent jest m.in. sekretarzem redakcji czasopisma „Bieszczady odnalezione” oraz autorem wydanej w ubiegłym roku książki zatytułowanej „Szlachta w Bieszczadach i na Pogórzu. Czasy saskie i stanisławowskie”.

O prehistorii Karpat

W imieniu Komisji Prehistorii Karpat Polskiej Akademii Umiejętności serdecznie zapraszamy na posiedzenie naukowe, które odbędzie się we wtorek 24 kwietnia 2018 roku o godz. 11.15 w Małej Auli PAU przy ul. Sławkowskiej 17 w Krakowie.
W programie posiedzenia:
– mgr Joanna Jędrysik (Uniwersytet Jagielloński), Wczesna epoka żelaza w dolinie górnego Dunajca na przykładzie osady obronnej na Babiej Górze w Zabrzeży;
– dr hab. Marcin S. Przybyła (Uniwersytet Jagielloński), Epoka brązu w dolinie górnego Dunajca w świetle rezultatów badań osiedla obronnego w Maszkowicach.

Przy okazji zapraszamy także na „Watrę Archeo” organizowaną przez Towarzystwo Karpackie w Domu Sądeckim w dniach 27-29 lipca 2018 r., oraz do obejrzenia filmu o wykopaliskach na „Górze Zyndrama” w Maszkowicach.

Pamięci Szczęsnego Morawskiego

W roku 2018 przypadają trzy ważne rocznice związane z losami wielce zasłużonego dla badań dziejów Sądecczyzny polskiego historyka, pisarza, malarza i etnografa – pierwszego piewcy Ziemi Sądeckiej – Feliksa Jana Szczęsnego Morawskiego, a mianowicie 200. rocznica jego urodzin w Rzeszowie, 120. rocznica śmierci w Starym Sączu oraz 155. rocznica wydania fundamentalnego dzieła „Sądecczyzna”. W rocznicę śmierci historyka 10 kwietnia o g. 18 odprawione zostanie nabożeństwo żałobne w kaplicy św. Rocha na starym cmentarzu w Starym Sączu. Na odnowionym staraniem Towarzystwa Miłośników Starego Sącza nagrobku złożone zostaną kwiaty.

O Łopience w stulecie niepodległości

Serdecznie zapraszamy 14 kwietnia 2018 r. na godz. 10 do Gminnego Centrum Kultury i Ekologii w Cisnej na kolejną Sesję Informacyjno-Prelekcyjną „Czas dla Łopienki”. Poza tradycyjnymi informacjami o działalności Towarzystwa Karpackiego w Łopience, planach na najbliższy rok oraz informacjami Nadleśnictwa Baligród, Nadleśnictwa Cisna, Stowarzyszenia Ratowania Cerkwi w Baligrodzie i Stowarzyszenia Rozwoju Wetliny i Okolic będziemy mieli okazję wysłuchania referatów nawiązujących do 100. rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości. Zaproszeni zostali znawcy tematu.
Robert Lipelt – prof. PWSZ, historyk, redaktor Rocznika Sanockiego, członek Rady Muzeum Historycznego w Sanoku opowie o zmianach społecznych i gospodarczych na Ziemi Sanockiej, które miały znaczący wpływ na proces odzyskiwania niepodległości. Czytaj dalej