Płaj 51 – rozpoczynamy nową 50.

1 lipca 2016 | Nowości wydawnicze | Na temat: , ,

P51_okl_xNiniejszym rozpoczynamy nową pięćdziesiątkę Płajów. Sądząc po wieku redakcji dociągnięcie do setki jest wprawdzie mało prawdopodobne, ale – jak mówią Rosjanie – starać się trzeba. Niewątpliwym sukcesem i dobrą wróżbą na nowy początek jest to, że tom 51 oddajemy do Waszych rąk bez opóźnienia, a w nim jak zwykle mnóstwo czytania, a wszystko o Karpatach. Zaczynamy, tak jak w tomie poprzednim, artykułem Antoniego Kroha, który tym razem pisze o zorganizowanej przez siebie w nowosądeckiej galerii „Stara Synagoga” w 1984 roku wystawie Łemkowie – Лемкы. A była to wystawa zupełnie wyjątkowa, wydarzenie bezprecedensowe, którego wagi w nowożytnej historii Łemków, w ich otwarciu się i wyjściu z cienia, nie sposób przecenić. Artykuł ilustrujemy fotografiami prof. Stanisława Leszczyckiego pochodzącymi z archiwum autora, które prezentowane były na wystawie i zmieszczone w jej katalogu. Czytaj dalej →

Edycja specjalna „Almanachu Muszyny”

30 czerwca 2016 | Nowości wydawnicze, Wydarzenia

Almanach Muszyny 2016_okladka_1Przez ostatnie 26 lat o tej porze roku oczekiwaliśmy na ukazanie się (z punktualnością szwajcarskiego zegarka) kolejnego rocznika „Almanachu Muszyny”.  Jest koniec czerwca i mamy rocznik 2016. Tym razem dostajemy jednak tom wyjątkowy, zawiera on bowiem bibliografię dwudziestu pięciu „Almanachów” wydanych w latach 1991-2015 opracowaną przez Łucję Bukowską. W bibliografii odnotowanych jest około 1400 pozycji blisko 400 autorów. Ponadto w tym specjalnym roczniku znalazło się opracowanie zatytułowane „Almanach Muszyny dla Małej Ojczyzny 1991-2015” omawiające główne inicjatywy redakcji oraz Stowarzyszenia Przyjaciół Almanachu Muszyny. Ważnym uzupełnieniem tej wyjątkowej edycji „Almanachu” są specjalnie dla niej dedykowane teksty prof. Bolesława Farona, Witolda Kalińskiego, dra Tadeusza Łopatkiewicza, prof. Tadeusza Trajdosa oraz Andrzeja Wielochy i Zbigniewa Wolanina, a także lista autorów, których teksty i fotografie znalazły się na kartach wszystkich roczników „Almanachu Muszyny”. Rocznik pod redakcją członkini Towarzystwa Karpackiego Bożeny Mściwujewskiej-Kruk, którego uroczysta prezentacja odbędzie się 3 lipca w Muszynie, ukazał się w formie tradycyjnej oraz na CD. Zapraszamy do lektury!

Przewodnik po Karpatach północnej Bukowiny

26 czerwca 2016 | Nowości wydawnicze | Na temat:

ubukDzięki niezmordowanemu Grzegorzowi Rąkowskiemu i Oficynie Wydawniczej „Rewasz” czytelnicy otrzymują dziś kolejny, siódmy tom monumentalnego przewodnika po Ukrainie Zachodniej obejmuje swym zasięgiem północną część Bukowiny i Besarabii. Jest to – o ile się nie mylę – pierwszy przewodnik w języku polskim obejmujący swym zasięgiem Huculszczyznę bukowińską oraz północnobukowińskie Karpaty i Podkarpacie. Ta część Bukowiny znajdująca się dziś w granicach Ukrainy jest mało znana i rzadko odwiedzana przez turystów. A szkoda – bo jest to kraina niezwykła, która jeszcze zupełnie niedawno było nadzwyczajną mieszanką narodów i wyznań. Żyli tu w zgodzie obok siebie Rusini, Rumuni, Niemcy, Polacy, Żydzi, Ormianie, a nawet rosyjscy staroobrzędowcy. Dziś wprawdzie ta rozmaitość należy do przeszłości, niemniej jej ślady w świadomości ludzi i kulturze materialnej są wciąż dobrze czytelne. Czytaj dalej →

Wystawa o cerkwi w Łopience

12 czerwca 2016 | Wydarzenia | Na temat: ,

lopienka_01Towarzystwo Karpackie i Gminne Centrum Kultury i Ekologii w Cisnej mają zaszczyt zaprosić na wystawę zatytułowaną „Za górą – historia cerkwi w Łopience”. Jest to nowa edycja ekspozycji pokazywanej wcześniej w Zakopanem, uzupełniona o odnalezione ostatnio unikalne zdjęcia archiwalne, a także o wydarzenia najświeższej historii Łopienki. Wystawa opowiada o ostatnich 90 latach istnienia tej wyjątkowej świątyni. To opowieść o miejscu szczególnym będącym największym bieszczadzkim gcke-cisna-cmykgreckokatolickim sanktuarium Maryjnym. O historii tragicznej niosącej zniszczenie i śmierć, i o historii pozytywnej – o wysiłkach i trudach odbudowy cerkwi, o ewenemencie przywrócenia do życia zniszczonej świątyni, o miejscu dotkniętym palcem Boga, gdzie miłość odniosła zwycięstwo nad obojętnością i nienawiścią. Także historię ludzi – tych, którzy tu mieszkali kiedyś i tych wszystkich, którzy ratując cerkiew pozostawili tutaj cząstkę samego siebie. Wystawa będzie eksponowana w Gminnym Centrum Kultury i Ekologii w Cisnej do sierpnia 2016 r. a jej wernisaż odbędzie się w sobotę 18 czerwca 2016 r. o godz. 18. Serdecznie zapraszamy.
Zainteresowanym dziejami Łopienki polecamy też artykuł z Płaju 50 zatytułowany Święto w Łopience, a opisujący jeden z przedwojennych łopieńskich odpustów.

O znakowaniu karpackich szlaków (Płaj 50)

9 czerwca 2016 | Płaj - artykuły

W_MidowiczWładysław Midowicz

Porządkując ostatnio płajowe archiwum trafiłem na zakurzoną teczkę wypełnioną kilkudziesięcioma mocno pożółkłymi kartkami zapełnionymi maszynopisem. Pierwsza z nich zawierała poniższy list:

Wieliczka, dnia 24 kwietnia 1992 r.

Drogi Panie Andrzeju,
Przeglądając niedawno jedną z mych teczek p.t. „Artykuły nieopublikowane” począłem się zastanawiać, czy (oczywiście w braku innych) nie użyć niektórych do zatkania jakiejś dziury, w którymś z przyszłych zeszytów „Płaju”. – Czy w ogóle nie poświęcić któregoś zeszytu karpackim szlakom znakowanym?
Może to i lepiej by znalazło się to na najwyższej półce u Pana, aniżeli wśród makulatury prędzej czy później rozproszonej po mym odejściu z tego padołu łez. – Bowiem czuje się coraz gorzej – astma serca (angina pectoris) wzmaga się i tylko niektóre specyfiki utrzymują mnie na powierzchni. Właśnie kończę 85 lat. (…)
Serdecznie pozdrawiam i łapinę ściskamautograf_w

(Wł. Midowicz)

Nie cały rok po napisaniu tego listu Pan Władysław rzeczywiście opuścił ten najciekawszy ze światów, który przewrotnie zwał „padołem łez”. Z wielkim smutkiem pożegnaliśmy go 11 lutego 1993 r. na wielickim cmentarzu, a pomysł poświęcenia któregoś z Płajów tematyce karpackich szlaków straciwszy swojego adwokata, został odłożony ad acta. Teczka zaś powędrowała do archiwum i przeleżała tam prawie ćwierć wieku. Nie ma jednak tego złego, co by na dobre nie wyszło. Jest bowiem doskonała okazja, żeby te teksy Pana Władysława ujrzały światło dzienne w jubileuszowym 50, tomie Płaju. Myślę, że na pewno ucieszyłby się z tego faktu, wszak jako członek Towarzystwa Karpackiego wspierał Płaj od samego początku. Warto tu przypomnieć, że 2 tom Płaju prawie w całości Jemu był poświęcony i wypełniony jego tekstami. Czytaj dalej →

Z Vincenzem w Łodzi

6 czerwca 2016 | Wydarzenia | Na temat: ,

vincenz_LodzWystawa pt. „Dialog o losie i duszy. Stanisław Vincenz (1888–1971)” wg scenariusza Jana Choroszego, nie ustaje w swych peregrynacjach po Polsce głosząc chwałę twórcy „Wysokiej połoniny”, my zaś krok w krok za nią. Tym razem odnajdujemy ją w Łodzi, gdzie jest prezentowana na Wydziale Filologicznym tamtejszego Uniwersytetu przy ul. Pomorskiej 171/173 (poziom 3). Wszystkich miłośników Huculszczyzny z Łodzi i okolic, którzy jeszcze wystawy nie widzieli, informujemy, że mają wyjątkową okazję zobaczenia jej tam do 1 lipca br. Serdecznie zapraszamy, a więcej informacji o samej wystawie można znaleźć w naszych wcześniejszych postach.

Przewodnik po Karpatach Mołdawskich

30 maja 2016 | Książki, Nowości wydawnicze | Na temat:

Mołdawia awers-23mm.cdrOficyna Wydawnicza „Rewasz” oddała właśnie do rąk czytelników długo oczekiwany przewodnik Staszka Figla po Mołdawii. Miłośników Karpat z pewnością zainteresuje szczególnie jego pierwsza część, jako że znajdą w niej opis masywów karpackich do tej pory w innych przewodnikach pomijanych, lub traktowanych bardzo pobieżnie. Autor oprócz opisów konkretnych grup górskich proponuje nam także trasy wycieczek umożliwiające ich dokładne zwiedzenie. Stanisław Figiel jest jednym z najlepszych znawców Karpat Rumuńskich w Polsce, autorem licznych przewodników i artykułów w „Płaju”, członkiem Towarzystwa Karpackiego. Przewodnik zawiera następujące rozdziały karpackie: Czytaj dalej →

Ćwierć wieku „Prac Pienińskich”

18 maja 2016 | Nowości wydawnicze, Periodyki | Na temat:

Prace_pien_25_mZ prawdziwą radości pragniemy poinformować wszystkich miłośników Pienin, że ukazał się właśnie 25 tom „Prac Pienińskich”, rocznika popularnonaukowego firmowanego przez Ośrodek Kultury Turystyki Górskiej PTTK w Pieninach, a wydawanego przez Oddział Pieniński PTTK w Szczawnicy i Polskie Stowarzyszenie Flisaków Pienińskich. Od samego początku redaktorem tego wielce dla Pienin zasłużonego periodyku jest Ryszard Remiszewski, tak się składa, że także członek Towarzystwa Karpackiego. Szanownemu Redaktorowi składamy w tym miejscu gorące gratulacje, serdeczne podziękowania za wytrwałość i życzenia wydania co najmniej kolejnych 25 tomów. Czytaj dalej →

Vincenz w Piotrkowie Trybunalskim

17 maja 2016 | Wydarzenia | Na temat: ,

vincenz_piotrkow_trybTym razem idąc tropem wystawy pt. „Dialog o losie i duszy. Stanisław Vincenz (1888–1971)” wg scenariusza Jana Choroszego, wędrującej po Polsce od ponad dwóch lat na chwałę twórcy „Wysokiej połoniny”, trafiliśmy do Piotrkowa Trybunalskiego, gdzie jest ona obecnie eksponowana na Wydziale Filologiczno-Historycznym Uniwersytetu Jana Kochanowskiego przy ul. Juliusza Słowackiego 114/118 (budynek B).  Ci  wszyscy, którzy jeszcze jej nie widzieli, mają wyjątkową okazję zobaczenia jej tam  do 3 czerwca br. Serdecznie zapraszamy, a więcej informacji o samej wystawie można znaleźć w naszych wcześniejszych postach.

XXVI Łemkowski Kermesz w Olchowcu

14 maja 2016 | Wydarzenia | Na temat: ,

XXVI_kermesz_XXW dniach 21-22 maja 2016 r. będzie miał miejsce XXVI Łemkowski Kermesz w Olchowcu (XXVI Лемківский Кeрмеш в Вільхівци), na który w imieniu mieszkańców serdecznie zapraszamy. W programie:
–  w sobotę 21.05.2016 r. o godz. 18 Weczirnia w cerkwi pw. Przeniesienia Relikwii św. Mikołaja, zaś od godz. 20 występy Łemkowskiego zespołu folklorystyczny „Wilsznia” z Polan, Łemkowskiego duetu wokalnego „Czerwena Ruta” z Polan oraz rusnackiego zespołu ludowego „Takt” ze Słowacji (kraj preszowski); Czytaj dalej →