Cmentarze wojenne w Beskidzie Niskim – album szczególny

11 maja 2015 | Nowości wydawnicze | Na temat:

majewski_cmentarzeNa początku kwietnia 2015 r. ukazał się album Jana Majewskiego Cmentarze z I wojny światowej w Beskidzie Niskim i na Pogórzu. Miłośnicy pamiątek Wielkiej Wojny i beskidzkich zabytków otrzymali w nim kolejną pozycję, którą określić można mianem cennej, jeśli nie obowiązkowej. O wyjątkowości albumu wśród innych publikacji poświęconych tej tematyce decyduje przy tym bogactwo zdjęć archiwalnych prezentujących stan zachowania cmentarzy w drugiej połowie lat 80. XX w., tj. zarówno przed ich dalszą degradacją w kolejnych dekadach, jak i przed remontami, których doczekały w ostatnich czasach.
Zdjęcia archiwalne wykonane zostały przez Jana Majewskiego w latach 1986-1987 w ramach przygotowywanej pracy dyplomowej Wybrane cmentarze wojskowe z okresu I wojny światowej w rejonie Beskidu Niskiego i Pogórza – próba fotodokumentacji. Pierwotny plan zakładał dokumentację kilkunastu cmentarzy, ostatecznie Autor uwiecznił w swoim obiektywie cztery nisko‑beskidzkie i pogórzańskie okręgi cmentarne. Kilka tysięcy negatywów i slajdów będących pokłosiem tych prac zapewniło więc bogactwo wyboru materiału historycznego włączonego do nowej publikacji przygotowanej na 100. rocznicę ofensywy gorlickiej. Czytaj dalej →

Montes Lupi – Góry Wilcze

5 maja 2015 | Spotkania Karpackie | Na temat:

01_spotkania_wojtasNa szesnastowiecznych mapach fragment Karpat w rejonie źródeł Dniestru, Ungu i Sanu opatrywano oronimem Mons Lupi czyli Góry Wilków. Po ponad czterystu latach do tej nazwy odwołuje się wojtasZenon Wojtas – zafascynowany karpackimi drapieżnikami przyrodnik, fotograf, pracownik Magurskiego Parku Narodowego, który będzie gościem najbliższych Spotkań Karpackich. Opowie nam o karpackich wilkach, niedźwiedziach, rysiach i orłach. O ich zwyczajach i o tym, czego potrzebują, żeby przetrwać. A ponieważ w tym roku obchodzimy jubileusz 20-lecia powołania do życia Magurskiego Parku Narodowego, nie zabraknie też informacji o jego dotychczasowych osiągnięciach i planach na przyszłość. Gość swoje opowieści będzie ilustrował wykonanymi własnoręcznie wspaniałymi zdjęciami zwierząt, a także zaprezentuje nakręcony przez siebie film o karpackich drapieżnikach. Jeżeli więc chcecie wiedzieć np. dlaczego chroniąc wilki, przyczyniamy się równocześnie do ochrony orłów, oraz z jakiego powodu trzeba było zamknąć dla ruchu turystycznego rejon Ciechani – koniecznie przyjdźcie w piątek 15 maja o godz. 18 do Muzeum Ziemi PAN w Warszawie przy al. Na Skarpie 27.
Obecność obowiązkowa – serdecznie zapraszamy!

Czytaj dalej →

Ślady I wojny światowej w Bieszczadach

5 maja 2015 | Wydarzenia | Na temat:

wystawa_Baligrod

W cerkwi w Baligrodzie od 2 maja 2015 r. można oglądać wystawę fotograficzną zatytułowaną „Ślady I wojny światowej w Bieszczadach. Kampanie wojenne i życie codzienne 100 lat temu”.
Wystawa czynna będzie do 30 czerwca 2015 r., a zwiedzać ją można od poniedziałku do piątku w godz. 10-15.
Serdecznie zapraszamy!

Vincenz w Warszawie

24 kwietnia 2015 | Wydarzenia | Na temat: ,

vincenz_dialog_warszawaDoczekaliśmy się wreszcie także w Warszawie wystawy „Dialog o losie i duszy. Stanisław Vincenz (1888-1971)”.  Będzie ona eksponowana od 25 kwietnia w Bibliotece Uniwersytetu Warszawskiego, a w czerwcu w Muzeum Literatury na Rynku Starego Miasta. Swoją premierę miała w październiku zeszłego roku we Wrocławiu. Jej scenariusz przygotował dr Jan Andrzej Choroszy (autor m.in. monografii „Huculszczyzna w literaturze polskiej”), a oparł go o dokumenty i materiały ikonograficzne z archiwów rodzinnych Vincenzów i Marbachów, ze spuścizny Lidia Ciprianiego oraz zbiorów Zakładu Narodowego im. Ossolińskich, Muzeum Etnograficznego w Krakowie, Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie, Muzeum Polskiego w Rapperswilu, Stowarzyszenia Instytut Literacki „Kultura” w Le Mesnil-le-Roi i Biblioteki Polskiej w Londynie. Serdecznie zapraszamy.

Czytaj dalej →

Już XIV Bieszczady Rewaszu

21 kwietnia 2015 | Nowości wydawnicze, Ogólne | Na temat:

big_bie15Ukazało się właśnie już XIV (!), zaktualizowane wydanie przewodnika Oficyny Wydawniczej „Rewasz” pt. Bieszczady. Przewodnik dla prawdziwego turysty, pod. red. Pawła Lubońskiego. Ten liczący 424 strony przewodnik to obszerne i szczegółowe kompendium wiedzy o Bieszczadach podane w przystępnej i przejrzystej formie. Rozdział Dlaczego w Bieszczady to wstępna charakterystyka tej grupy górskiej; pomaga zorientować się czego można spodziewać się po pobycie tutaj, a czego raczej tu nie znajdziemy. Rozdział O Bieszczadach ogólnie ujmuje bieszczadzkie sprawy niejako „z lotu ptaka” – opowiada czym są Bieszczady i jaka była ich historia. Głębszą wiedzę o regionie zawiera rozdział Bieszczadzkie tematy, gdzie w krótkich artykułach omówione są najciekawsze zagadnienia historii, geografii, przyrody, etnografii i socjologii Bieszczadów dawniej i dziś. Część szczegółowa przewodnika opisuje poszczególne pasma górskie. Czytaj dalej →

Krzyż dla konserwatora krzyży

19 kwietnia 2015 | Wydarzenia

smaza_01Z pewnym opóźnieniem (Janusz się nie lubi chwalić), ale za to z ogromną radością pragniemy poinformować, że nasz kolega, członek Towarzystwa Karpackiego dr. hab. Janusz Smaza, wybitny specjalista w zakresie konserwacji kamienia, adiunkt w warszawskiej ASP, za działalność na rzecz ochrony polskiego dziedzictwa kulturowego został w marcu tego roku odznaczony przez prezydenta RP Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski.  janusz_smazaAle to nie wszystko, kilka dni później Janusz otrzymał bowiem jubileuszową 15. Nagrodę „Przeglądu Wschodniego” im. Aleksandra Gieysztora. W jej uzasadnieniu napisano, że otrzymuje ją najwybitniejszy polski specjalista w dziedzinie konserwacji rzeźby kamiennej i detalu architektonicznego, który swoją 25-letnią pracą w ponad dwudziestu krajach i postawą służby, dobrze zasłużył się Polsce i sprawom wschodnim. Przywracając do dawnej świetności setki zabytków, jak np. kolegiatę św. Wawrzyńca w Żółkwi, kościół św. Mikołaja w Kamieńcu Podolskim i liczne nagrobki na Cmentarzu Łyczakowskim, nie tylko z niezwykłym poświęceniem ratuje zabytki na Wschodzie, ale także wychowuje kolejne roczniki konserwatorów.
W wywiadzie dla „Kuriera Galicyjskiego” laureat powiedział, że to wszystko przez Towarzystwo Karpackie, za przyczyną którego 25 lat temu trafił do kolegiaty w Żółkwi.  – No trudno, niech będzie na nas!
Janusz, przyjmij nasze serdeczne gratulacje i … tak trzymaj.

Cmentarze wojenne Dušana Jurkoviča

16 kwietnia 2015 | Wydarzenia | Na temat:

jurkowicz_01Miło nam poinformować, że od 16 kwietnia do 16 lipca w Muzeum Archeologicznym w Krakowie przy ul. Senackiej 3 można będzie oglądać wystawę pt. Cześć poległym. Cmentarze wojenne Dušana Jurkoviča, prezentującą oryginalne projekty, historyczne fotografie i modele cmentarzy Dušana Jurkoviča (1868-1947). Twórczość tego słowackiego architekta związana jest z Karpatami przede wszystkim poprzez projekty pond trzydziestu cmentarzy wojennych powstałych w trakcie służby w Oddziale Grobów Wojennych c. i k. Komendantury Wojskowej w Krakowie. W wyjątkowy sposób łączył one nurty sztuki europejskiej z elementami regionalnego budownictwa ludowego. Jurkovič potrafił znaleźć własny, oryginalny styl, tworząc dzieła, które wzbudzały zainteresowanie i podziw już w czasie ich powstawania. W wyjątkowy sposób wtapiały się one w krajobraz, dostojnie i przyjaźnie opowiadając o okrutnych wydarzeniach i ludzkim losie. Jego cmentarze były „pomnikami poległych”, wyrażającymi nadzieję pojednania i składającymi hołd żołnierzom z obydwu stron linii frontu.

Ilustrowana historia Rusinów Karpackich

10 kwietnia 2015 | Książki, Ogólne | Na temat:

narod_znikadUkazało się wreszcie długo oczekiwane polskie wydanie książki Paula Roberta Magocsi’ego pt. „Naród znikąd. Ilustrowana historia Rusinów Karpackich”. To popularna praca prezentująca podstawowe wiadomości na temat dziejów Rusinów Karpackich z uwzględnieniem całego zamieszkiwanego przez nich fragmentu Karpat. Praca zawiera wprawdzie wiele tez dyskusyjnych, a także pewne niekonsekwencje, ale warta jest polecenia, przede wszystkim jako swoisty manifest tożsamościowy Rusi Karpackiej. Książka jest bogato ilustrowana i zawiera mapy wraz z ich omówieniami. Można ją nabyć w Oficynie Wydawniczej „Rewasz”, będzie też do kupienia na Spotkaniach Karpackich!
Wydanie książki w języku polskim udało się dzięki staraniom Stowarzyszenia Ruska Bursa w Gorlicach. Jej publikacją wydawnictwo W. Padiaka z Użhorodu sfinalizowało prace nad wielkim projektem „Naród znikąd”, którego realizacja trwała dziesięć lat. W tym czasie książka była wydana w dziesięciu językach: po angielsku (2006), ukraińsku (2006), rusińsku (2007), rumuńsku (2007), słowacku (2007), chorwacku (2009), wojwodińsko-rusińsku (2009), czesku (2014), węgiersku (2014) i obecnie po polsku.

Czas dla Łopienki

9 kwietnia 2015 | Wydarzenia | Na temat: ,

czas_dla_lopienki_2015

18 kwietnia 2015 r. w Gminnym Centrum Kultury i Ekologii w Cisnej odbędzie się trzecia z kolei sesja poświęcona wymianie myśli, pomysłów i informacji dotyczących Łopienki.
W organizowanym przez Towarzystwo Karpackie spotkaniu wezmą udział przedstawiciele miejscowych środowisk i organizacji pragnących podzielić się swoimi doświadczeniami i efektami realizacji własnych projektów. Mamy nadzieję, że szerokie grono osób zainteresowanych, podobnie jak w ubiegłych latach, podejmie dyskusję na temat konkretnych projektów, zagrożeń i przyszłości Łopienki.
Początek o godz. 10, a w programie:
– Przedstawienie Towarzystwa Karpackiego – gospodarza Łopienki – i jego działalności oraz sprawozdania z przedsięwzięć w Łopience w 2014 r. , a także prezentacja planów na 2015 r. – dyskusja.
– Informacja Nadleśnictwa Cisna.
– Prezentacja Nadleśnictwa Baligród.
– Informacja SGGW o planach funkcjonowania bazy studenckiej. Czytaj dalej →

Z językoznawcą na szlakach Łemkowszczyzny

7 kwietnia 2015 | Spotkania Karpackie | Na temat:

spotkania_lemkowszczyznaTym razem Spotkania Karpackie odbędą się pod hasłem „Na szlakach Łemkowszczyzny – ze wspomnień i doświadczeń językoznawcy-turysty”, a ich gościem będzie prof. Janusz Rieger, Rygier2językoznawca, autor wielu opracowań i publikacji, w tym fundamentalnej pracy z 1995 r. pt. Słownictwo i nazewnictwo łemkowskie. Kolega Janusz Rieger opowie nam m.in. o znaczeniu elementów „wołoskich” dla problemu kolonizacji Łemkowszczyzny, o problemie autochtoniczności Łemków, oraz o wpływach polskich i słowackich na ich język. Parę słów poświęci też zmianom i zanikowi mowy łemkowskiej w Polsce oraz możliwościom i próbom jej rewitalizacji. Mówiąc o nazwach miejscowości przypomni także próby rugowania z krajobrazu kulturowego dawnych nazw ukraińskich na pograniczu łemkowsko-bojkowskim. Jak więc widać wieczór zapowiada się fascynująco – obecność obowiązkowa, serdecznie zapraszamy! Spotykamy się 17 kwietnia 2015 r., jak zwykle w piątek o godz. 18 w Muzeum Ziemi PAN w Warszawie przy al. Na Skarpie 27. Czytaj dalej →