Magury ’11

Ukazały się Magury ’11, rocznik krajoznawczy poświęcony Beskidowi Niskiemu i Pogórzom pod redakcją Sławomira Michalika i Anety Załugi, wydawany przez SKPB Warszawa. W liczącym 208 s. numerze można znaleźć mi.  następujące artykuły:
Paweł Kukurowski, Połoniny splamione krwią.
Stanisław Kryciński, Wystąpienia chłopskie latem 1932 roku w powiecie leskim.
Arkadiusz Komski, Kłódki ze starego cmentarza żydowskiego w Sanoku.
Paweł Przybylski, Generał Stefan Adolf Mossor.
Bogdan Horbal, Jeszcze o UPA na Łemkowszczyźnie. Czytaj dalej

Wystawa fotografii prof. Romana Reinfussa

Muzeum Podkarpackie w Krośnie zaprasza na wystawę pt. Od Łemkowszczyzny po Huculszczyznę – archiwalne fotografie prof. Romana Reinfussa. Prezentowane zdjęcia pochodzące ze zbiorów MBL w Sanoku wykonane zostały w latach 1930–1939 na obszarze Pogórza Karpackiego, Beskidu Niskiego, Bieszczadów i pogranicza Gorganów i Czarnohory. Z Bojkowszczyzny pochodzą zdjęcia wykonanych w bieszczadzkich miejscowościach Berehy Górne, Sianki, Krywe, Tworylne, Wetlina i Wołosate. Przedstawiają wiejską zabudowę, szczegóły strojów  oraz sceny pasterskie z bieszczadzkich połonin. Szczególnie interesujące są fotografie z pogranicza bojkowsko-huculskiego. Na wystawie znajdują się również zdjęcia obrazujące działalność Staży Granicznej w Karpatach Wschodnich i Zjazd Górski w 1938 r. w Nowym Sączu. Całość uzupełniają stroje ludowe i wyroby rękodzieła ze zbiorów Zabytkowej Chyży Łemkowskiej Tadeusza Kiełbasińskiego w Olchowcu oraz kolekcjonerów prywatnych. Serdecznie zapraszamy w imieniu kuratora wystawy Roberta Kubita.

Materiały do monografii Komańczy

Z okazji jubileusz 500-lecia lokacji Komańczy ukazała się publikacja zatytułowana „Historia, kultura i tradycja w 500-letniej Komańczy”. Licząca 240 stron książka nosi podtytuł „Wstęp do monografii” choć jest właściwie wstępem do pracy nad monografią, stanowi bowiem zbiór artykułów dotyczących różnych, mniej lub bardziej szczegółowych zagadnień z dziejów Komańczy.
Zawartość:
Wojciech Wesołkin, Komańcza. Materiały do monografii.
Wojciech Wesołkin, Republika Komańczańska. Przyczynek do zagadnienia. Czytaj dalej

XIII odpust w Łopience

Tradycyjnie w pierwszą niedzielę października (7.10.2012 r.) odbył się w Łopience XIII odpust, który tym razem na żądanie ks. dziekana Szlachty nie nazywał się odpustem, tylko mszą z możliwością uzyskania odpustu. Mszy przewodniczył ks. Andrzej Szkoła proboszcz parafii Chrystusa Króla w Sanoku. W koncelebrze wziął udział greckokatolicki ks. Miron Michaliszyn oraz o. oblat Mariusz z Łeby. W konfesjonałach posługę pełnili ks. Marek Wasąg, ks. Piotr Bartnik, który już po raz trzynasty przyprowadził pielgrzymkę pieszą z Górzanki i ks. Jacek z Miłocina. Dekorację cerkwi przygotowała druhna Agnieszka Bernacka wraz z harcerkami ze szczepu Kresy z Przeworska. Harcerze prowadzili także modlitwę różańcową i oprawę liturgiczną. Pieśni w trakcie mszy wykonywał zespół Łopienka z Cisnej, który przywiózł ze sobą owoce, chleb i kwiaty jako dary ołtarza. W procesji z darami ofiarowany został także olbrzymi bochen chleba upieczony na odpust przez panią Pasławską, a także 2 oryginalne lampy oliwne przywiezione z pielgrzymki do Ziemi Świętej, dar anonimowych ofiarodawców, oraz chleb i wino do konsekracji. Czytaj dalej

76. tom Wierchów

Ukazał się kolejny, już 76. tom „Wierchów”. Tematyka rocznika jest − jak zwykle − nader różnorodna. Otwiera go psychologiczno-socjologiczny esej Agnieszki Skorupy, która zajęła się problemem, obserwowanego współcześnie, stosunku człowieka do gór. Autorka opisuje zjawiska towarzyszące w naszych czasach relacjom między człowiekiem a górami, m.in. ich komercjalizację, i stawia pytanie, czy tak naprawdę doświadczamy obecnie poszukiwanej w górach wolności?
Po owym wstępnym artykule następuje blok tekstów o charakterze biograficznym przynoszących wiele nieznanych dotąd szczegółów z życia osób szczególnie dla gór zasłużonych. Mamy więc tu: wydane z ineditów wspomnienia prof. Anieli Chałubińskiej o jej słynnym dziadku, oraz artykuł Józefa Nyki o Kazimierzu Tetmajerze jako taterniku. Z kolei prof. Zbigniew J. Wójcik pisze o Walerym Goetlu i roli jaką odegrał on w tworzeniu „Wierchów”, gdy był ich redaktorem, a potem przewodniczącym ich komitetu redakcyjnego. Ewa Roszkowska, z Zakładu Alpinizmu krakowskiej AWF, przedstawia postać Jerzego Maślanki, ukazując jego miejsce w dziejach polskiej eksploracji gór, a Tomasz Kowalik zarysowuje obraz życia i i działalności zmarłego niedawno − jednego z najwybitniejszych, współczesnych polskich krajoznawców, wielce zasłużonego także dla gór − Adama Schwarz-Czarnowskiego. Czytaj dalej

Muzyczne instrumenty Hucułów

Latem tego roku w Żabiem (Werchowinie) w prywatnym muzeum Mikołaja i Marii Iljuków miała miejsce uroczysta prezentacja książki Igora Macijewśkoho zatytułowanej „Muzyczne instrumenty Hucułów”. Profesor Macijewśky zaprezentował zawartość tej monograficznej książki i opowiedział o ponad 40-to letniej historii gromadzenia zawartych w niej materiałów. Wspominał jak począwszy od 1968 r. spotykał się z wieloma huculskimi muzykami w tym m.in. ze słynnym Wasylem Hrymaljukiem-Mogurem.
Ігор Мацієвський, Музичні інструменти гуцулів, Вінниця, Нова Книга 2012, 464 str.

Europa Karpat

5 września w Krynicy w ramach XXII Forum Ekonomicznego odbyła się II konferencja „Europa Karpat”, w której udział wzięli wicemarszałkowie Sejmu Cezary Grabarczyk i Marek Kuchciński, parlamentarzyści oraz przedstawiciele administracji rządowej państw regionu karpackiego. Celem konferencji było omówienie potrzeby stworzenia makroregionalnej Strategii Karpackiej, polityki rozwoju terenów karpackich w nowej perspektywie budżetowej UE, oraz możliwości rozwoju zrównoważonej turystyki na obszarze Karpat. Wiele uwagi poświęcono także inicjatywom parlamentarnym na rzecz Karpat. Podkreślono potrzebę większej determinacji i zaangażowania rządów państw karpackich w podnoszeniu problemów tego regionu na forum europejskim. Podczas konferencji zaprezentowany został projekt Stowarzyszenia Przyjaciół Almanachu Muszyny oraz Towarzystwa Karpackiego zatytułowany „Forum prasy karpackiej” oraz „Apel” (do pobrania) w sprawie ochrony krajobrazu kulturowego Karpat.

Książka o zakarpackich Hucułach

W ostatnich dniach w Użgorodzie ukazała się książka Wołodymyra Pipasza pt. Zakarpacka Huculszczyzna.  Jest to historyczno-etnograficzny szkic, próba odpowiedzi na pytanie: kim są zakarpaccy huculi. W książce na podstawie badań terenowych oraz analizy źródeł historycznych autor omawia zakarpacką część Huculszczyzny. Oprócz szczegółowego omówienia granic i różnych teorii pochodzenia Hucułów, przedstawia proces zasiedlenia zakarpackiej Huculszczyzny, charakteryzuje jej gospodarkę oraz materialną i duchową kulturę. Książkę wydano w nakładzie 2000 egz., a jej promocja odbędzie się podczas XIII festiwalu „Huculska Bryndza” 2 września 2012 r. w Rachowie.
Pewne zdziwienie budzi jedynie okładka tej książki ozdobiona znanym zdjęciem Mikołaja Seńkowskiego „Stara Hucułka z fajką”. Otóż owa „Stara Hucułka” to Maria Kreczuniek zwana Czukutychą, mieszkanka Jaseniowa Górnego, miejscowości która dalibóg nigdy na Zakarpaciu nie leżała. A więcej o Czukutysze będzie można przeczytać w Płaju 44. [red.]

Ukazał się 43. tom Płaju

Z radością pragniemy poinformować, że redakcja Płaju w ramach nadrabiania zaległości wydała kolejny, 43 tom Almanachu. Otwierają go trzy artykuły dotyczące zachodnich Bieszczadów, w tym materiały do monografii Otrytu, w których Wojciech Krukar zawarł plon swoich wieloletnich badań terenowych. Tak jak publikowane w Płaju już wcześniej monografie innych Bieszczadzkich masywów opracowane przez tego autora, zawiera ona masę informacji całkowicie oryginalnych, nigdzie wcześniej nie publikowanych. Blok huculski otwierają wspomnienia Karola Pohorskiego o służbie w Straży Granicznej w dolinie Czeremoszu i o dramatycznych losach rodziny Błażejaków cudem uratowanej przez Hucułów przed śmiercią z rąk innych Hucułów, członków UPA. Huculszczyzny dotyczy obszerny fragment książki „Dido Iwańczyk” Petra Szekeryka-Donykiwa, oraz dwa ciekawe, nigdzie dotąd nie publikowane teksty Czytaj dalej

Klauza Bałtaguł na Czarnym Czeremoszu

Klauza Bałtaguł to najwyżej położona klauza na Czarnym Czeremoszu. Wybudowana przed I wojną światową, zniszczona w trakcie powodzi w 1927 r., odbudowana w latach 30-tych, zachowała się do dziś w bardzo dobrym stanie, co widać na filmie nakręconym w sierpniu 2012 r.