Katalog wystawy huculskiej

Z okazji wystawy „Na wysokiej połoninie. Sztuka Huculszczyzny – Huculszczyzna w sztuce” Muzeum Narodowe w Krakowie wydało imponujący katalog, a właściwie album. Książka bardzo staranie wydana w twardej oprawie liczy 204 strony formatu 245/310 mm i zawiera, oprócz obszernego wstępu autorstwa komisarza wystawy Mirosława P. Kruka, skróconą biografię Stanisława Vincenza, artykuł Jerzego Kapłona o poznaniu i zagospodarowaniu polskich Karpat Wschodnich oraz wiele wspaniałych reprodukcji malarstwa (Wyczółkowski, Axentowicz, Obst, Pautsch, Sichulski i in.), grafiki i fotografii o tematyce huculskiej, a także zdjęć wybranych eksponatów – wyrobów ludowego rzemiosła. Jak przystało na katalog znajdziemy w nim także pełny liczący aż 923 pozycje!, spis prezentowanych na wystawie obiektów. Serdecznie polecamy.

Ocalony świat. Gertnerzy z Żabiego (Płaj 40)

Leszek Rymarowicz

Co to znaczy, kiedy ludzie mówią, że prawda idzie przez świat?
To znaczy, że zewsząd ją wyrzucają, i że musi wędrować dalej.
Baalszem

Kiedy zasiadałem nad opracowaniem dla „Płaju” krótkiego artykułu dotyczącego Gertnerów z Żabiego, wydawało mi się, że to zadanie stosunkowo proste. Restauracja i hotel lub inaczej zajazd Gertnera stojący tuż nad brzegiem Czeremoszu w Słupejce w czasach międzywojennej prosperity gościł wielu turystów, letników, naukowców oraz przedstawicieli najwyższych władz Rzeczypospolitej odwiedzających tę modną wówczas miejscowość. Zarówno obiekty, jak i ich gospodarz przewijają się więc w wielu wspomnieniach turystycznych, przewodnikach, artykułach prasowych, a także w utworach literackich. Znaczna część wątków żydowskich w Na wysokiej połoninie zbudowana jest wokół postaci powszechnie znanego i szanowanego arendarza Etyka, którego pierwowzorem – jak wiadomo – był właśnie Elizar (Lejzor) Gertner, dobry znajomy Stanisława Vincenza. Jego też pamięci zadedykował Stanisław Vincenz swoje wydane w Londynie w 1977 r. Tematy żydowskie. Czytaj dalej

Bieszczad nr 16

Uprzejmie informujemy, że ukazał się nowy tom „Bieszczadu” nr 16 (rok 2011), rocznika wydawanego przez Oddział Bieszczadzki Towarzystwa Opieki nad Zabytkami w Ustrzykach Dolnych, a poświęconego głównie problematyce bieszczadzkiej na pograniczu polsko-ukraińskim.
Zawartość rocznika:
Wstęp
Maciej Augustyn, Opis granic wsi Ustrzyki Górne z 1788 r. jako źródło informacji o stosunkach społecznych i przemianach środowiska przyrodniczego nad górną Wołosatką
Wojciech Wesołkin, W dorzeczu Osławy (część II) Balnica, Maniów, Szczerbanówka Czytaj dalej

Jubileuszu Walk Legionów Polskich w Karpatach

Towarzystwo Karpackie postanowiło powołać do życia „Komitet Obchodów Jubileuszu 100-lecia Walk Legionów Polskich w Karpatach Wschodnich”. Na przewodniczącego Komitetu został wybrany Jan Skłodowski. Zadaniem Komitetu, do którego chcemy zaprosić możliwie szerokie grono zainteresowanych osób, będzie opracowanie programu obchodów tej jakże ważnej dla naszej historii rocznicy. Przywrócenie zbiorowej pamięci Polaków karpackich bojów oddziałów legionowych pod Pasieczną, Nadwórną, Mołotkowem, w dol. Czeremoszu, pod Kyrlibabą i in., oraz powstanie Rzeczypospolitej Rafajłowskiej. Planowana jest w Rafajłowej (Bystryci) w październiku 2014 r. kilkudniowa sesja poświecona tej rocznicy, uroczyste złożenie wieńców przy krzyżach i pomnikach legionowych, a także rajd szlakami legionowymi z zakończeniem w Rafajłowej. Myślimy o wydaniu kilku okolicznościowych publikacji, oraz o rekonstrukcji pomnika i cmentarza legionistów w Rafajłowej. Planujemy szeroką formułę obchodów, jesteśmy otwarci na wszelkie propozycje i współpracę ze strony zainteresowanych obchodami tego jubileuszu osób i organizacji. Serdecznie zapraszamy do współpracy.
Zainteresowanych prosimy o kontakt:
Jan Skłodowski tel. +48 506269837, mail: jan.sklodowski[at]gmail.com

Czy Pikuj jest najwyższym szczytem Bieszczadów? (Płaj 39)

Wojciech Krukar

Wiadomo, że istnieje pewien względny związek między najwyższym punktem regionu a jego granicami. W podziałach geograficznych delimitacja granic należy do najbardziej złożonych i kontrowersyjnych prac. Bardzo często jest tak, że zależnie od przyjętych granic zmienia się nazwa i wysokość najwyższego pasma lub szczytu. Najlepszym przykładem może być przebieg umownej granicy europejsko-azjatyckiej między Morzami Kaspijskim i Czarnym. Włączenie Kaukazu do Europy powoduje degradację Alp z miana najwyższych gór starego kontynentu. Czytaj dalej

Tajemnica pomnika Legionistów w Rafajłowej

W 2014 roku przypada setna rocznica walk Legionów Polskich w Karpatach Wschodnich. Jedną z najważniejszych pamiątek po tych tragicznych i zarazem heroicznych wydarzeniach jest stojący po dziś dzień w centrum Rafajłowej (Bystricy) pomnik poległych Legionistów.
Towarzystwo Karpackie z okazji zbliżającej się rocznicy postanowiło rafajłowski pomnik odnowić i przywrócić mu pierwotny kształt. Wymaga to jednak dokładnego odtworzenia jego międzywojennych losów, a dokumentacja niestety się nie zachowała. Dlatego też zwracamy się z prośbą do osób posiadających jakąkolwiek wiedzę o dziejach pomnika, związane z nim dokumenty lub fotografie o kontakt z nami i ich ewentualne udostępnienie. Będziemy wdzięczni za każdą informację. Nawet z pozoru nieistotne fakty, czy pamiątkowe fotografie mogą ułatwić odtworzenie dziejów pomnika. Czytaj dalej

Roman Reinfuss badacz kultury ludowej

Pod koniec ubiegłego roku ukazała się książka zatytułowana „Profesor Roman Reinfuss badacz historii i kultury ludowej – w setną rocznicę urodzin” (format 165/225 mm,148 str.). Zawiera ona materiały z konferencji zorganizowanej przez Muzeum Dwory Karwacjanów i Gładyszów w Gorlicach w maju 2010 r. Wydawcą książki jest Skansen Wsi Pogórzańskiej im. prof. Romana Reinfussa w Szymbarku będący oddziałem wyżej wspomnianego muzeum. Czytaj dalej

Kultura ludowa Górali Babiogórskich

Jako XII tom w cyklu Biblioteka Górska COTG ukazała się książka zatytułowana „Kultura ludowa Górali Babiogórskich” pod. red. Urszuli Janickiej-Krzywdy, Kraków 2010, 416 s. format B5.
A oto jej zawartość:
Przedmowa – Jerzy Kapłon;
Charakterystyka geograficzno-historyczna obszaru zamieszkiwanego przez Górali Babiogórskich – Piotr Krzywda;
Górale Babiogórscy jako grupa etnograficzna – Urszula Janicka-Krzywda;
Rolnictwo i hodowla przyzagrodowa – Magdalena Dolińska, Krystyna Reinfuss-Janusz;
Czytaj dalej

Płaj 39

PŁAJ 39 (jesień 2009) 224+16+2

zawartość tomu:
Andrzej Wielocha, Tajemnicza nazwa „Beskid”, jej desygnaty, konteksty i znaczenia;
Bogusław Tomaszewski, Bieszczadzki ślad przedwojennej granicy polsko-czechosłowackiej;
Zbigniew Sikora, Zmiany graniczne na Górnej Orawie i koło Krynicy;
Zbigniew Sikora, Dwanaście żeliwnych polsko-rumuńskich znaków granicznych;
Wojciech Krukar, Czy Pikuj jest najwyższym szczytem Bieszczadów?
Zbigniew Sikora, Źródła Sanu – geografia i najnowsza historia;
Wojciech Krukar, Jeszcze o głównym źródle Sanu;
Paweł Libera, Worochta w oczach harcerzy 1 Drużyny Harcerskiej im. St. Leszczyńskiego;
Adam Bartosz, Z Hucułami na grobach ucztowanie; Czytaj dalej

Jest wreszcie Płaj 39

Nie udało się niestety dogonić czasu, a wręcz przeciwnie, wydaje się, że to on zaczął przyspieszać i Płaj 39 „złapał” jeszcze większe opóźnienie. Ale jednak w końcu jest.
Wreszcie udało nam się w pewnym stopniu wyrwać z zaczarowanego kręgu tematyki wschodniokarpackiej, która zdecydowanie dominowała w kilku poprzednich numerach, i skomponować „Płaj” bardziej wyważony geograficznie. Cóż więc proponujemy?
Zaczynamy od opowieści o nazwie Beskid, której cześć pierwsza ilustrowana licznymi barwnymi i czarno-białymi reprodukcjami historycznych map otwiera ten tom.
Czytaj dalej