Płaj 32 – Abstracts

14 listopada 2006 | Ogólne

Andrzej Wielocha, We’re all from AKT
An essay to commemorate the centenary of the first Polish academic tourist club (AKT) with brief presentation of the specificity of the Polish academic tourism.
Mieczysław Orłowicz, The Carpathians 1907. An excerpt from the „Tourist Memoirs”
Two fragments of the memoirs of an outstanding Polish tourist activist, describing hikes to the Eastern Carpathians from the early years of the Lvov AKT. Czytaj dalej →

Płaj 32

14 listopada 2006 | Płaj - tomy wydane

Płaj 32 wiosna 2006 (216+24 strony)

zawartość tomu

Andrzej Wielocha, Wszyscyśmy z tego AKT-u
Mieczysław Orłowicz, Karpaty 1907. Ze wspomnień turystycznych
Wojciech W. Wiśniewski, Jeszcze o Macieju Boguszu Stęczyńskim i rabacji 1846 roku. Nieznany poemat o rzezi galicyjskiej
Wojciech Jankowski, Ukraińcy, Rumuni i Polacy bukowińscy wobec kwestii przynależności Bukowiny w 1918 roku
Jan Skłodowski, Wundermann w Rafajłowej
Claus Stephani, Gdy wzywa toaka
Zbigniew Tomaszewski, Hnitesa, wrzesień 2006
Karolina Kwiecień, Opowieści Babci zza Górki. Impresje huculskie
Zbigniew Sikora, Źródło Sanu – gdzie jest naprawdę?
Adnaw., Zabobony, pieśni i obrzędy ludu mieszkającego u źródeł Sanu i Dniestru
Roman Frodyma, Gorące wzgórza. Z walk w rejonie Nowego Żmigrodu w maju 1915 roku
Jolanta Flach, Działo się w Jurgowie. Jurgowskie opowieści
Adam Bartosz, Teresa Mirga – cygańska poetka z Czarnej Góry na Spiszu.
Wiersze Teresy Mirgi,
Zenon Staniszewski, Tomasz Smoliński, Małe Karpaty. Reminiscencje z wyprawy turystyczno-krajoznawczej
Zenon Staniszewski, Karpacka mieszanka filatelistyczna (odcinek III)
Szymon Modrzejewski, Prace Nieformalnej Grupy Kamieniarzy „Magurycz” latem
i jesienią 2005 roku
Książki
Miscellanea
Abstracts
Fotografie barwne I-XVI
Fotografie czarno-białe A-H

Czarnohora. Przyroda i człowiek

9 października 2006 | Nowości wydawnicze | Na temat:

Czarnohora. Przyroda i człowiek

Książka zawiera:
Część I
Bartosz Rogoziński, Michał Krobicki, Budowa geologiczna wschodnich stoków masywu Pietrosa w Czarnohorze (Karpaty Ukraińskie).
Piotr Kłapyta, Rzeźba południowych stoków Czarnohory (Karpaty Ukraińskie) pomiędzy Howerlą a Turkułem.
Andrzej Kotarba, Termiczne zróżnicowanie topoklimatu wschodniej części Czarnohory (Karpaty Ukraińskie) w sezonie letnim 2004 roku, na przykładzie doliny górnego Prutu.
Anna Pająk, Źródła połonin zachodniej Czarnohory (Karpaty Ukraińskie) – rozmieszczenie i zróżnicowanie parametrów fizyczno-chemicznych.
Jan Bodziarczyk, Paweł Markewycz, Marta Nitoń, Maksymilian Ramut, Struktura górnoreglowego boru świerkowego w masywie Pietrosa w Czarnohorze (Karpaty Ukraińskie).


Czytaj dalej →

Malowidła bukowińskich monasterów okiem antropologa kultury

30 lipca 2006 | Nowości wydawnicze

Ewa Kocój, Świątynie – Postacie – Ikony.

Ewa Kocój, Świątynie – Postacie – Ikony. Malowane cerkwie i monastyry Bukowiny południowej w wyobrażeniach rumuńskich. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego. Kraków 2006

Książka ta powinna stać się lekturą obowiązkową każdego, kto chce zrozumieć i poznać Rumunię. Jest efektem wieloletnich badań autorki prowadzonych w bukowińskich wioskach, ale także imponującej kwerendy w bibliotekach i archiwach rumuńskich i nie tylko. 

Czytaj dalej →

Olgierd Łotoczko (Płaj 33)

3 czerwca 2006 | Płaj - artykuły | Na temat:
W trzydziestą rocznicę śmierci
Krótka biografia

Trzydzieści lat temu, 13 września 1976 r. zginął tragicznie w wodach górskiej rzeki w górach Pakistanu, Olgierd Łotoczko, historyk sztuki, humanista, Człowiek Gór.

Urodził się 13 czerwca 1937 r. w Radomiu, tam taż zdał maturę w 1956 r. w Liceum im. Jana Kochanowskiego. Na rok przed maturą, w sierpniu 1955 r., trafił w Bieszczady, towarzysząc inwentaryzatorom zabytków sztuki. Urok bezludnych gór i smak „wielkiej przygody” podczas opisywania popadających w ruinę zabytków zrobił na nim wielkie wrażenie.

Rozpoczął studia zootechniczne w Lublinie, jednak po roku przeniósł się do Warszawy na leśnictwo.

Od początku studiów zaangażował się w pracę kół młodych twórców, zwłaszcza w działalność studenckiego ruchu teatralnego. Po dwóch kolejnych latach znalazł się na historii sztuki Uniwersytetu Wrocławskiego. W czasie wrocławskich studiów wiele pisał – poezję, utwory sceniczne, prozę. Związał się ze studenckim ruchem teatralnym. Zorganizował studencki teatr dramatyczny Piania, w którym reżyserował i dla którego pisał własne utwory. Studia zakończył w 1962 r. pracą magisterską Gotycka polichromia w kościele w Kalkowie. Coraz częściej i coraz dłużej przebywał w Bieszczadach.

W drugiej połowie 1963 r. objął funkcję zastępcy Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Zielonej Górze, lecz już po kilku miesiącach znalazł się w Przemyślu, gdzie został Powiatowym Konserwatorem Zabytków. W tym okresie stworzył m.in. ciekawy projekt turystycznego za-gospodarowania zabytkowego zespołu urbanistyczno-architektoniczny w Kalwarii Pacławskiej i starał się uzyskać dlań patronat Zrzeszenie Studentów Polskich. Próbował też ratować niszczejące drewniane cerkwie tego regionu, co spowodowało, że dość szybko musiał stąd odejść. Czytaj dalej →

Niemcy w Karpatach – Wprowadzenie (Płaj 19)

15 maja 2006 | Płaj - artykuły | Na temat:

Andrzej Wielocha

W deklaracji Towarzystwa Karpackiego znajduje się następujący fragment:

Karpaty są rdzeniem Europy Środkowej, swoistym fenomenem kulturowo-historycznym, pewną całością geograficzną, historyczną i społeczną, wznoszącą się ponad przecinające je granice państwowe. Są nierozerwalnym splotem kultur, miejscem ścierania się i nakładania wpływów polskich, ruskich, ukraińskich, rumuńskich, słowackich i węgierskich, a także niemieckich, żydowskich i wielu, wielu innych. Tak postrzegane Karpaty chcemy poznawać, badać i ochraniać. Będziemy upowszechniać i popularyzować wiedzę o nich oraz starać się o zachowanie ich kulturowej złożoności i bogactwa. Zamierzamy działać na rzecz wzajemnego poznawania współzamieszkujących je narodów i grup etnicznych, a także zachowania ich tożsamości.
Szczególną wagę przywiązujemy do przełamywania narosłych uprzedzeń narodowościowych. Mogą tego dokonać tylko rzetelne badania i popularyzowanie wkładu poszczególnych grup etnograficznych i narodowościowych w kształtowanie obrazu kulturowego Karpat. Czytaj dalej →

Republika Huculska (Płaj 19)

15 maja 2006 | Płaj - artykuły | Na temat:

Jerzy Macek

(fragment)
(Uwaga! pominięto przypisy)

U schyłku I wojny światowej jasnym stało się, że definitywnego rozkładu cesarstwa austro-węgierskiego nic już nie powstrzyma. Oznakom zbliżającej się klęski militarnej na europejskich frontach towarzyszyły narastające nastroje antywojenne wewnątrz państwa. Jednak o ostatecznej agonii monarchii przesądziły coraz silniejsze separatyzmy i tendencje odśrodkowe szerzące się zwłaszcza w peryferyjnych prowincjach cesarstwa. Na terytoriach tych, pod względem demograficznym stanowiących istną mozaikę narodowościową, różne nacje dostrzegły szansę wyzwolenia się spod absolutystycznego panowania Habsburgów i stworzenia nowoczesnych i niezależnych państw narodowych. Dla wielu narodów – po raz pierwszy od czasów Wiosny Ludów – pojawiła się realna możliwość na urzeczywistnienie idei państwotwórczych. Rozwinięciem dziewiętnastowiecznych prądów stało się wówczas słynne, szeroko akceptowane prawo narodów do samostanowienia. W chaosie narodowych dążeń, często przeciwstawnych, rodził się nowy porządek środkowoeuropejski. Czytaj dalej →

Płaj 19 – Abstracts

15 maja 2006 | Ogólne

Andrzej Wielocha:
THE JOSEPHINIAN SETTLEMENT IN THE GALICIAN PART OF THE CARPATHIANS
A brief description of German settlement in Galicia, organized by Joseph II at the end of XVIII century, and further vicissitudes of German villages.
Marek Grabski:
GERMAN SETTLEMENT IN THE SANDECIAN REGION IN XVIII CENTURY
A detailed description (population, architecture, economical conditions) of the German villages in environs of Nowy Sącz. Czytaj dalej →

Łemkowszczyzna w pracach prof. Romana Reinfussa (Płaj 17)

9 maja 2006 | Płaj - artykuły | Na temat:

(bibliografia)

Almwirtschaft und Schafhaltung bei den Lemken in den Niederen Beskiden [w:] Viehwirtschaft und Hirtenkultur, Budapest 1969.

Badania hodowli owiec w Beskidzie Środkowym. Naukowa Konferencja Karpacka, Kraków, 16 -19 V 1964.

REC. W.K. (Krygowski Władysław) Z badań nad hodowlą owiec w Beskidzie Niskim, Wierchy 1964, t. XXXIII, Kronika. Budownictwo ludowe na Łemkowszczyźnie, Dodatek Literacki Kuryera Lwowskiego, nr 13, 31 III 1935.

Budownictwo ludowe na zachodniej Łemkowszczyźnie, Lud 1934, t. 33.

Cerkiewki drewniane na Łemkowszczyźnie, Dodatek Literacki IKC, nr 231, 21 VII 1933.

Cmentarze, na których nie zapłoną światła, Kurier Literacko-Naukowy nr 44, Dodatek do IKC nr 301, 30 X1933.

Cmentarze wojenne na Łemkowszczyźnie, Wierchy. 1935, t. XIII. Czytaj dalej →

Wysoki Dział i dolina Górnej Osławy (Płaj 17)

9 maja 2006 | Płaj - artykuły | Na temat:

Wojciech Krukar

Materiały do monografii
(fragment)

Wstęp
Niniejsze opracowanie jest pierwszym tak wnikliwym opisem masywu Wołosani – Chryszczatej i obniżenia Woli Michowej. Adresowany jest on przede wszystkim do turystów i krajoznawców zainteresowanych bardziej dokładnym poznaniem tego fragmentu Bieszczadów Zachodnich. Czytaj dalej →