Wszystko na temat: Beskidy Zachodnie

Opowieść o całych Karpatach

Zapraszamy na trzecie w tym roku Spotkania Karpackie online, które odbędą się jak zwykle w ostatni czwartek miesiąca, czyli 26 marca 2026 r. o godz. 19. Tematem będą oczywiście jak zawsze Karpaty, ale tym razem całe Karpaty. I choć tak szeroko określony zakres rozmowy, z uwagi na jego rozległość może się wydawać ryzykowny, czy wręcz karkołomny, to jednak takie ryzyko podjął nasz gość, prof. Maciej Janowski, autor książki „Karpaty. Opowieść o pewnych górach”, wydanej przez Wydawnictwo Międzynarodowego Centrum Kultury w Krakowie. Książka liczy 804 strony, a jej premiera miała miejsce na jesieni 2025 r. Jak napisano w materiałach promocyjnych, opisuje ona przestrzeń, w której człowiek i krajobraz tworzą wspólnotę losu. Jest to prowadzona z literacką uważnością i historyczną erudycją narracja o wielonarodowym obszarze, w którym przez stulecia współistniały różne grupy etniczne i wyznaniowe. W tym specyficznym obszarze, rozpiętym między kulturami i imperiami, „górskość” stała się kategorią kulturową, sposobem życia i myślenia, kształtowanym przez naturę, wierzenia i sztukę. W trakcie naszego spotkania autor opowie o tym, na jakie problemy napotkał próbując napisać historię „całych Karpat”. W opowieści nie zabraknie zapewne także wątków związanych z próbami zdefiniowania specyfiki tego regionu – jego pograniczności, romantyzowanej górskiej wolności zderzanej z nędzą, przemocą oraz wyzyskiem w tym regionie, czy zmieniających się ideałów piękna w kontekście górskiej przyrody i krajobrazu. Warto podkreślić, że książka ta powstawała przez wiele lat, a jej osnową są osobiste doświadczenia autora wyniesione z karpackich wędrówek. Mamy także nadzieję na ciekawą dyskusję. Od premiery książki minęły już trochę, więc są „ukończeni czytelnicy”, na obecność których bardzo liczymy. Czytaj dalej

Gala Dud Łąckich

Małopolskie Centrum Kultury „Sokół”, Gmina Łącko oraz Gminny Ośrodek Kultury w Łącku serdecznie zapraszają na „Galę Dud Łąckich”, która odbędzie się 20 marca 2026 r. o godz. 18 w Centrum Kultury i Edukacji Muzycznej w Łącku. Spotkanie będzie okazją do poznania historii jednego z najcenniejszych elementów naszego lokalnego dziedzictwa muzycznego oraz uczczenia pamięci wybitnego muzykanta związanego z regionem.
W programie m.in.:
– panel dyskusyjny „Historia dud Wincentego Pyrdoła i jego sylwetka” z udziałem gości;
– występ Grupy Dudziarskiej oraz Zespołu Regionalnego „Górale Łąccy”.

Jubileusz skansenu w Nowym Sączu

Równo 50 lat temu podwoje otworzył dla zwiedzających Sądecki Park Etnograficzny. To wyjątkowe miejsce, gdzie zgromadzono i wyposażono dziesiątki autentycznych wiejskich budynków i gdzie pielęgnuje się kulturowe tradycje grup etnograficznych i etnicznych z całej Sądecczyzny i regionu pienińskiego.

Z tej okazji w niedzielę 14 września 2025 r. w skansenie odbędzie się jubileuszowa impreza etnograficzna z muzyką, dobrą kuchnią i zabawią, a w dniach 14-16 września konferencja naukowa „Ślady. Świadomość – pamięć – interpretacja”. Szczegóły na plakacie.

Watra Archeologiczna 2025

Tegoroczna, dziewiąta Watra Archeologiczna odbędzie się 26-27 lipca 2025 r. na Górze Zyndrama w Maszkowicach, na stanowisku Marcinkowice (gmina Chełmiec) oraz na Babiej Górze w Zabrzeży. Wydarzenie jest organizowana przez Towarzystwo Karpackie i Instytut Archeologii Uniwersytetu Jagiellońskiego, Dom Sądecki we współpracy z Gminą Łącko oraz Oddziałem Nowosądeckim Towarzystwa Historycznego, a patronat medialny objęło  czasopisma i portalu „Archeologia żywa”.

Program:
Sobota, 26 lipca
– godz. 10-12 pierwsza tura zwiedzania stanowiska na Górze Zyndrama, Maszkowice;
– godz. 14-16 druga tura zwiedzania stanowiska na Górze Zyndrama, Maszkowice;

Niedziela, 27 lipca
– godz. 11-13 Marcinkowice;
– godz. 16-17 Zabrzeż, Babia Góra. Czytaj dalej

Tajemnicza twierdza sprzed 3700 lat

O Górze Zyndrama w Maszkowicach pisaliśmy na naszym portalu już wielokrotnie, ale po pierwsze o tym zabytku nigdy dość, a po drugie jest właśnie dobra okazja, żeby o nim znowu przypomnieć. Otóż w Muzeum Śląskim w Katowicach (Stolarnia) już od blisko trzech tygodni prezentowana jest wystawa pt. „Góra Zyndrama. Tajemnicza twierdza sprzed 3700 lat” poświęcona odkryciom na tym unikatowym stanowisku archeologicznym.
A teraz organizatorzy serdecznie zapraszają na wykład towarzyszący tej wystawie, który odbędzie się w czwartek 20 lutego 2025 roku o godz. 18. Wykład wygłosi nie kto inny, tylko dr. hab. Marcina S. Przybyła, prof. UJ, prowadzący badania na Górze Zyndrama już od piętnastu lat. Opowie o tym, jak wyglądało życie w twierdzy sprzed tysięcy lat i jakie znaczenie miało to miejsce w sieci dawnych szlaków handlowych.
Wystawa potrwa do 22 czerwca 2025 r.

Schroniska górskie w II RP

Muzeum Sportu i Turystyki zaprasza w czwartek 14 listopada 2024 r. o godz. 13 do swojej siedziby w Warszawie przy ul. Wybrzeże Gdyńskie 4 na wernisaż wystawy pt. Z plecakiem na szlaku. Schroniska górskie w II RP. W programie wykład znanego specjalisty od tematów kresowych Tomasza Kuby Kozłowskiego (zapewne o schroniskach w Karpatach Wschodnich), występ duetu muzycznego Grzegorz Gadziomski (skrzypce) i Grzegorz Toporowski (akordeon) prezentującego utwory z gór, oraz kuratorskie oprowadzanie po wystawie. W trakcie wernisażu rozdawane będą foldery, które będzie można podstemplować okolicznościową pieczątką.
Wstęp wolny.
Wystawa czynna będzie do marca 2025 r. Znajdą się na niej zdjęcia schronisk górskich z lat 1918-39 ułożone w porządku geograficznym, tj. od Beskidu Śląskiego, przez Tatry i Pieniny, po Bieszczady, Gorgany i Czarnohorę. Dodatkowo w gablotach zaprezentowane zostaną stare odznaki turystyczne, przewodniki i inne artefakty z epoki.

8. Sądecka Watra Archeologiczna

W dniach 13-14 lipca 2024 r. odbędzie się 8. Sądecka Watra Archeologiczna, w ramach której serdecznie zapraszamy do zwiedzenia stanowiska archeologicznego na Górze Zyndrama w Maszkowicach. W tym roku planujemy zwiedzanie pod fachową opieką archeologów, z udziałem dr hab. Marcina Przybyły, prof. UJ, z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Jagiellońskiego, a także wycieczkę terenową na wzgórze Koziarnia (603 m n.p.m.), przy zbiegu granic Tylmanowej, Ochotnicy Dolnej i Zabrzeży, gdzie we wrześniu 1939 roku znajdował się punkt oporu „Wietrznica” i fortyfikacje polskiego oddziału KOP, który do nocy z 4 na 5 września 1939 roku, zatrzymywał niemiecką 2. Dywizję Górską Wehrmachtu, nacierającą doliną Dunajca. Po archeologicznych pozostałościach walk o Wietrznice oprowadzi nas dr Dawid Golik z Instytutu Historii Uniwersytetu Jagiellońskiego, autor książki Wrzesień 1939 w dolinie Dunajca.

Organizatorami 8. Watry są Towarzystwo Karpackie, Instytut Archeologii Uniwersytetu Jagiellońskiego, Wójt Gminy Łącko, Oddział Nowosądecki Polskiego Towarzystwa Historycznego i Dom Sądecki w Zarzeczu. Czytaj dalej

Jubileusz Janusza Trzebiatowskiego

Pałac Sztuki w Krakowie przy Placu Szczepańskim 4 zaprasza 6 czerwca 2024 r. o godz. 19 na wernisaż z okazji jubileuszu 70-lecia pracy twórczej Janusza Trzebiatowskiego. Artysta urodził się w Chojnicach 9 lipca 1936 roku. W roku 1954 przyjechał do Krakowa i rozpoczął studia na Akademii Sztuk Pięknych. W Krakowie żyje, pracuje i tworzy do dziś. Jego dzieła, których liczba przekracza 3000, znajdują się w ponad 113 muzeach na całym świecie, wystawiane były w ponad 30 państwach, a liczba wystaw przekroczyła już pół tysiąca. O licznych i ciekawych związkach jego twórczości z turystyką studencką i Karpatami pisał obszernie w 55 tomie „Płaju” Tomasz Kowalik, w artykule pt. „Odznaki karpackie Janusza Trzebiatowskiego”. Myślę, że ten budzący szacunek jubileusz jest świetną okazją do udostępnienia artykułu na naszym portalu, co niniejszym czynię w tym miejscu.

Nagranie z zaproszeniem w Wyspowy

Zwykle po każdych Spotkaniach Karpackich online zamieszczamy na naszym portalu ich rejestrację. Zatem i tym razem nie może być inaczej. Pod tym linkiem może każdy chętny już od dziś obejrzeć profesjonalnie i z niezwykłą przewodnicka swadą wygłoszone zaproszenie do okrywania Beskidu Wyspowego, które przedstawił Dariusz Gacek w ostatni czwartek 29 lutego 2024 roku.
Jak zawsze przy okazji publikacji nagrania zapraszamy na kolejne Spotkania Karpackie online, na których 28 marca 2024 roku o godz. 19 Maria Kościelniak-Woźniak wygłosi wkład zatytułowany „Od Tetmajera do Goorala. Intermedialne losy pieśni Hej Krywaniu”.

Udostępniamy nagranie o GSB

Jak zwykle, tak i tym razem udostępniamy wszystkim zainteresowanym pod tym linkiem nagranie z ostatnich Spotkań Karpackich onlin, na których Leszek Piekło podzielił się z nami opowieścią o tym „Jak zakochał się w Głównym Szlaku Beskidzkim”. Nie omieszkał także poinformować o założonym przez siebie „Stowarzyszeniu Główny Szlak Beskidzki” i realizowanych przez to Stowarzyszenie rozlicznych przedsięwzięciach.
Przy okazji zapraszamy na wrześniowe Spotkania Karpackie online anonsowane pod dość zagadkowym tytułem „Bojkowszczyzna zza Sanu – kraina epickich narracji”, które prowadzone będą przez doktorów Bartłomieja Chromika i Tadeusza Baraniuka w czwartek 29 września 2023 r. o godz. 19.