Wszystko na temat: etnos

Dziedzictwo Karpat w ŁSE

Oddział Łódzki Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego zaprasza do nadsyłania artykułów do kolejnego tomu Łódzkich Studiów Etnograficznych (t. LVIII, 2019), którego tematem przewodnim będzie „Dziedzictwo Karpat”. Planowana publikacja, której redaktorem tematycznym będzie dr hab. Ewa Kocój ma pokazać wielokulturowe dziedzictwo Karpat z perspektywy mieszkańców tego regionu. Zamiarem wydawców jest szeroko pojęta (re)prezentacja, dokumentacja, analiza i interpretacja współczesnych zjawisk, praktyk kulturowych oraz działalności kulturalno-społecznej w obszarze dziedzictwa tego różnorodnego regionu. Teksty można nadsyłać do 30 listopada 2018 r. Powinny one poruszać zagadnienia związane z tradycją i pamięcią kulturową w Karpatach, dziedzictwem społeczności lokalnych, transkulturowością dziedzictwa karpackiego, dawnymi i współczesnymi profesjami mieszkańców Karpat, a także performatywnością dziedzictwa, czyli widowiskami kulturowymi i festiwalami karpackimi. Szczegółowe informacje dostępne są tu.

Antoni Kroh – o kulturze karpackiej

Jako motto listopadowych Spotkań Karpackich wybraliśmy cytat ze Sklepu potrzeb kulturalnych Antoniego Kroha: „Kulturę karpacką współtworzyły najrozmaitsze ludy – każdy się dokładał, każdy brał, a księgowości nie prowadzono.”
Zatem z prawdziwą radością pragniemy poinformować, że gościem najbliższych Spotkań Karpackich będzie Antoni Kroh – etnograf, publicysta, tłumacz, członek Towarzystwa Karpackiego i Wielkiej Rady Karpackiego Płaju, który opowie nam o fenomenie kultury karpackiej.
Nasz gość jest autorem wielu karpackich książek – m.in. opowieści „O Szwejku i o nas” (1992, 2002), „Piękne odpoczywanie. Cmentarze wojenne Beskidu Niskiego” (1991), tomu gawęd „Sklep Potrzeb Kulturalnych” (1999, 2013), monografii „Tatry i Podhale” (2002) i książek „Wesołego Alleluja, Polsko Ludowa” (2014 – Nagroda imienia ks. Józefa Tischnera 2015) oraz „Za tamtą górą” (2016 –  Nagroda Historyczna POLITYKI 2017).
Jako były pracownik Muzeum Tatrzańskiego w Zakopanem i Muzeum Okręgowego w Nowym Sączu, a także kurator wielu wystaw i współorganizator konkursów sztuki ludowej jest Antoni Kroh niewątpliwie jednym z najlepszych znawców tematu.
Zapraszamy serdecznie w czwartek 16 listopada 2017 roku o godz. 18 do Muzeum Ziemi PAN (Willa Pniewskiego) przy al. Na Skarpie 27 w Warszawie.
Czytaj dalej

Urszuli Janickiej-Krzywdy – życie niebanalne

Jak już informowaliśmy w trakcie 33. Babiogórskiej Jesieni odbyła się promocja książki poświęconej Urszuli Janickiej-Krzywdzie zatytułowanej „Urszula Janicka-Krzywda (1949-2015). Życie niebanalne”, wydanej przez Centralny Ośrodek Turystyki Górskiej PTTK przy współpracy Gminy Zawoja. Publikacja licząca 470 stron ukazała się w serii „Pro Memoria”, a w jej treści znajdziemy m.in. następujące teksty:
Anna Spiss, Urszula Janicka-Krzywda (1949-2015). Życie niebanalne.
Janina Wanda Bucka, Henryk Bucki, Całym sercem była oddana babiogórskiemu folklorowi! „Krzesnomatka” zespołu regionalnego „Juzyna” z Zawoi. Czytaj dalej

Pasterstwo w Karpatach

Towarzystwo Karpackie serdecznie zaprasza do udziału w konferencji popularnonaukowej zatytułowanej „Pasterstwo w Karpatach. Geneza i obraz współczesny”. Konferencja odbędzie się w sobotę 25 listopada 2017 r.  w małej sali widowiskowej „Inkubatora medialno-artystycznego” ACK UMCS „Chatka Żaka” przy ul. Radziszewskiego 16 w Lublinie. Początek o godz. 10, a w jej programie planowane są następujące wystąpienia:
– prof. Grzegorz Jawor (UMCS), Osadnictwo wołoskie w Karpatach w XIV-XVII w.,
– Dariusz „Dzida” Czerniak (Gilwice), Zróżnicowanie szałasów pasterskich na terenie Karpat,
– dr Anna Obara-Pawłowska (UMCS), Pierwotni mieszkańcy gór w opinii kronik średniowiecznych,
– Katarzyna Tur-Marciszuk (WUOZ w Lublinie) i lreneusz Marciszuk (KUL), Kobieta no połoninie,
– dr Justyna Cząstka-Kłapyta i dr Piotr Kłapyta (UJ), Kultura muzyczna pasterzy karpackich (z prezentacją gry na instrumentach pasterskich), Czytaj dalej

33 Babiogórska Jesień

Z prawdziwą przyjemnością pragniemy poinformować, że w dniach 22-24 września 2017 r. w Zawoi odbędzie się 33 już edycja Babiogórskiej Jesieni, jednego z najważniejszych wydarzeń kulturalnych w regionie Beskidów, festiwalu który corocznie prezentuje folklor babiogórski oraz sztukę ludową regionu. Serdecznie i gorąco zapraszamy do udziału w nim wszystkich miłośników Karpat, tym bardziej, że tegoroczną Jesień w piątek 22 września w Sali Widowiskowej Babiogórskiego Centrum Kultury w Zawoi Centrum rozpocznie seminarium naukowe Pro Memoria Urszuli Janickiej-Krzywdy. Życie niebanalne, zmarłej dwa lata temu członkini naszego Towarzystwa. Seminarium poprzedzi odsłonięcie pamiątkowej tablicy i uroczystość nadania Babiogórskiemu Centrum Kultury imienia Urszuli Janickiej-Krzywdy. W jego ramach przewidziano prezentację szeregu ciekawych referatów (program szczegółowy), prezentację poświęconej Urszuli książki oraz na zakończenie koncert piosenki turystycznej i poezji śpiewanej „Z krainy Łagodności” z udziałem Stanisława Figla oraz Andrzeja i Maryli Mrozów.
Poza tym w programie 33 Babiogórskiej Jesieni znajdziemy m.in.:
– w sobotę 23 września:
9.00 Przegląd zespołów regionalnych „Kultura i folklor Podbabiogórza”,
14.00 Redyk, widowisko zejścia owiec z hal i podziału stada, otwarcie festiwalu i wręczenie nagród w przeglądzie „Kultura i folklor Podbabiogórza”, Czytaj dalej

XXXII Babiogórska Jesień

jesien_babiogorska_2016Serdecznie zapraszamy na XXXII Babiogórską Jesień, która odbędzie się w dniach 17-18 września 2016 r. w Zawoi Widłach. Jest to jedna z największych cyklicznych imprez folklorystycznych Małopolski, a zarazem jedno z najważniejszych wydarzeń kulturalnych w regionie Beskidów. Festiwal ten corocznie prezentuje folklor babiogórski oraz sztukę ludową regionu, przywracając pamięć o jego pasterskiej przeszłości. Głównym punktem Babiogórskiej Jesieni jest powitanie jesiennego redyku – powrót pasterzy z owcami do wsi. Na scenie festiwalowej prezentować się będą zespoły z kraju i zagranicy m.in. zespół Poggiodiana z Sycylii, Annutara z Polski, Spojené huky Slovenska, dudziarska orkiestra ze Słowacji, Duch Gór – Trebunie Tutki i Urmuli, Wokół Babiej Góry, Tisza-tavi AMI Tiszafüred z Węgier oraz Sharema z Polski. Festiwalowi towarzyszyć będą Targi Sztuki Ludowej i Rękodzieła Artystycznego, wystawy i kiermasz handlowo-gastronomiczny. Szczegóły na stronie festiwalu.

II Zjazd Karpacki „Karpaty – Góry Kultury”

karpaty1aZwiązek Podhalan, Zjednoczenie Łemków, Stowarzyszenie Euroregion Karpacki Polska, Burmistrz Miasta Sanoka mają zaszczyt zaprosić na II Zjazd Karpacki „Karpaty – Góry Kultury”, w 80. rocznicę Zjazdu Górskiego w Sanoku. Zjazd zorganizowany będzie w dniach 24-28 sierpnia 2016 r., a główne uroczystości odbędą się 28 sierpnia. Rozpocznie je o godz. 11 Msza Święta i spotkanie ekumeniczne na dziedzińcu sanockiego Zamku. Później uczestnicy przejdą w barwnym korowodzie karpackim ulicami Sanoka do Muzeum Budownictwa Ludowego, gdzie odbędzie się prezentacja kultur karpackich, występy artystyczne oraz „Carpathia – Jarmark Karpacki.” Dzień wcześniej 27 sierpnia o godz. 20 odbędzie się rozpalenie symbolicznej „Watry Karpackiej” nad Sanem obok Skansenu, podczas którego wystąpią zespoły Pogórzanie i Osławianie. Czytaj dalej

Dudy – instrument z duszą

Z prawdziwą przyjemnością prezentujemy pierwszy odcinek serii filmowej pt. „Instrumenty z duszą” poświęcony dudom podhalańskim zamieszczony na kanale You Tube przez Instytutu Muzyki i Tańca. W roli narratora i wykonawcy wystąpił Jan Karpiel-Bułecka, jeden z najbardziej znanych twórców kultury góralskiej. Dudy od zawsze związane były z karpacką kulturą pasterską towarzysząc m.in. wiosennym redykom. W 2015 roku umiejętność wytwarzania tego instrumentu i praktyka gry na kozie (dudach podhalańskich) została wpisana na Krajową Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego o czym pisaliśmy na naszym portalu.

[yframe url=’https://www.youtube.com/watch?v=W7LAmW_FA9w’]

Urszula Janicka-Krzywda – etnograf spod Babiej Góry

spotkania_ujkLutowe Spotkania Karpackie – z Babią Górą w tle – będą miały wyjątkowy charakter, poświęcimy je bowiem pamięci Urszuli Janickiej-Krzywdy, osobie która kochała i rozumiała góry jak mało kto. Urszula była etnografem, badaczką kultury ludowej Karpat, folklorystką, a także członkinią Towarzystwa Karpackiego. Była też autorką niezliczonej ilości książek i artykułów poświęconych kulturze karpackich górali. Szczególnie karpackie zbójnictwo, zwyczaje i obrzędy pasterskie, góralskie czary i wierzenia nie miały dla niej żadnych tajemnic. Specjalnym gościem Spotkań będzie mąż Urszuli, Piotr Krzywda autor wielu karpackich przewodników, także członek Towarzystwa Karpackiego.
W programie przewidujemy m. in.:ula_01a
– Przypomnienie postaci Urszuli Janickiej-Krzywdy;
– Fragmenty wywiadu Urszuli Janickiej-Krzywdy „Jestem etnografem”;
– Wiersze Urszuli Janickiej-Krzywdy;
– Film dokumentalny „Babiogórcy Urszuli Janickiej-Krzywdy”;
– Relacja o początkach zespołu Juzyna;
– oraz opowieść o regionie babiogórskim jako najbliższym sercu polu aktywności etnograficznej Urszuli Janickiej-Krzywdy.
Zapraszamy serdecznie w piątek 19 lutego 2016 r. o godz. 18 do Muzeum Ziemi PAN, w Warszawie przy al. Na Skarpie 27. Czytaj dalej

Reinfussowy świat Bojków i Łemków

spotkania_reinfuss3Bohaterem grudniowego Spotkania Karpackiego będzie profesor Roman Reinfuss i jego fotografie, dzięki którym możemy oglądać nieistniejący już dziś, fascynujący świat łemkowskich i bojkowskich wiosek z lat trzydziestych XX wieku. W wydanym przez Wydawnictwo „Bosz” albumie pt. Karpacki świat Bojków i Łemków. Roman Reinfuss. Fotografie, znalazło się blisko 250 zdjęć, w większości dotąd nigdzie niepublikowanych, ze znajdującego się w zbiorach sanockiego Muzeum Budownictwa Ludowego archiwum prof. Reinfussa. O archiwum i o twórcy zgromadzonych w nim fotografii, a także o albumie opowie nam jego współautor, kustosz MBL-u, dr Hubert Ossadnik. Czytaj dalej