Cerkwie i ikony Łemkowszczyzny

14 grudnia 2016 | Książki, Nowości wydawnicze | Na temat:

Wydawnictwo Libra PL pod karpacką choinkę sprezentowało nam właśnie książkę Jarosława Giemzy pt. Cerkwie i ikony Łemkowszczyzny. Liczące grubo ponad 600 stron dzieło składa się z czterech działów dotyczących tradycji religijnej, architektury cerkiewnej, wyposażenia cerkiewnego i ikonografii. Pierwsza część poświęcona tradycji religijnej wprowadza czytelnika w świat cerkwi. Mówi o uniwersalnych regułach determinujących kształt świątyni – jej architekturę i wyposażenie. Opowiada, w jaki sposób lokalna Cerkiew, która na przestrzeni kilku stuleci zyskała własny koloryt, dochowuje wierności tradycji religijnej. W drugiej autor publikacji wykorzystał tekst swojego mistrza śp. Jerzego Tura pt. ,,Architektura cerkiewna”, jego myśl i spostrzeżenia uzupełniając swoimi dociekaniami oraz szkicami i fotografiami archiwalnymi. W ostatniej części poświęconej ikonografii na ponad 250 stronach przedstawione zostały ikony z terenów Łemkowszczyzny. Książka zawiera też liczne analizy, rysunki pomiarowe i dokumentacyjne, projekty, opracowania paleograficzne z tłumaczeniami inskrypcji z języka staro-cerkiewno-słowiańskiego, wykaz świąt cerkiewnych, cyrylicki zapis liczbowy, datowanie w kalendarzu juliańskim i gregoriańskim oraz rozdział o księgach cerkiewnych. Autor książki to wybitny znawca ikon i architektury cerkiewnej, kierownik Działu Sztuki Cerkiewnej Muzeum-Zamku w Łańcucie, przewodnik beskidzki, autor wielu opracowań dotyczących sztuki cerkiewnej, a także członek Towarzystwa Karpackiego. W imieniu wydawcy serdecznie zapraszamy na spotkania autorskie z Jarosławem Giemzą we wtorek 20 grudnia 2016 r. o godz. 17 w księgarni Libra PL w Rzeszowie przy ul. Jagiellońskiej 14 oraz w czwartek 22 grudnia 2016 r. o godz. 18 w Galerii Sztuki „Dwór Karwacjanów” w Gorlicach przy ul. Wróblewskiego 10 A.
UWAGA! Kolejne spotkanie odbędzie się 22 stycznia (niedziela), o godz. 11:30 w piwnicach cerkwi pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Krakowie przy ul. Wiślnej 11.

Vincenz w Uniwersytecie Warmińsko-Mazurskim

12 grudnia 2016 | Wydarzenia | Na temat: ,

vincenz_olsztynPodążając krok w krok za Vincenzem uprzejmie informujemy, że od 15 grudnia do 30 stycznia 2017 r. wystawę pt. „Dialog o losie i duszy. Stanisław Vincenz (1888–1971)” wg scenariusza Jana Choroszego można będzie oglądać w Bibliotece Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie przy ul. Michała Oczapowskiego 12 B (antresola). W czwartek 15 grudnia o godz. 13 w trakcie uroczystego otwarcia wystawy zostaną wygłoszone dwa referaty: prof. dr hab. Zbigniewa Chojnowkiego, Czytajmy Vincenza!, oraz dr Jana A. Choroszego, Opowiadajmy o Vincenzie! W tym samym czasie drugi egzemplarz wystawy zawędruje do Wałbrzycha. Więcej o samej wystawie w naszych wcześniejszych postach.

Z Adamem Ziemianinem po „Zakamarkach”

4 grudnia 2016 | Wydarzenia

adam_ziemianinStowarzyszenie Przyjaciół Almanachu Muszyny, Warszawski Klub Księgarza oraz Wydawnictwo Edukacyjne w Krakowie serdecznie zapraszają w poniedziałek, 19 grudnia 2016 roku, o godz. 19 do Klubu Księgarza w Warszawie przy Rynku Starego Miasta 22/24 na spotkanie z Adamem Ziemianinem, który opowie o swoich najnowszych książkach – tomie poezji zatytułowanym „Zakamarki” oraz powieści pt. „Okrawki. Opowieść o Isi, Wojtku Bellonie i o tamtym Krakowie”.
okladkiW trakcie spotkania słowo o autorze – poecie związanym z Karpatami nie tylko swoim miejscem urodzenia, Muszyną, ale przede wszystkim wieloma watkami bogatej twórczości – wygłosi Bożena Mściwujewska-Kruk, redaktorka „Almanachu Muszyny”. Na zakończenie przewidziano toast „przednoworoczną” lampką muszyńskiego wina „Harnik.

Rotunda jak nowa!

25 listopada 2016 | Wydarzenia | Na temat:

rotunda_nowaZe świetnie poinformowanych źródeł dostaliśmy właśnie informację, że w tym tygodniu dokonany został odbiór konserwatorski ostatnich odbudowanych wież cmentarza z I wojny światowej na Rotundzie w Beskidzie Niskim. Cmentarz jest jak nowy, ale niepowtarzalna atmosfera listopadowej Rotundy nie uległa zmianie, co widać na zdjęciu. Po wielu więc latach starań i uporu ludzi dobrej woli cmentarz na Rotundzie został odbudowany. Głęboki ukłon i gorące gratulacje należą się tym wszystkim, którzy się do tego przyczynili. Mamy nadzieję, że historię odbudowy ktoś kiedyś opisze, bo na pewno warta jest tego. Czytaj dalej →

Pasterstwo w Czarnohorze

24 listopada 2016 | Nowości wydawnicze | Na temat: ,

pasterstwo_01Nakładem Fundacji Kultury Duchowej Pogranicza ukazał się właśnie książka zatytułowana „Pasterstwo w Czarnohorze. Przyczynki do badań kultury huculskiej” pod redakcją Janusza Gudowskiego. Wypełniają ją efekty kolejnych badań gospodarki pasterskiej na Huculszczyźnie, przeprowadzonych przez autorów w paśmie Czarnohory. Są to te same miejsca, w których zespół badawczy w podobnym składzie pracował już dwukrotnie, w 1999 r. i 2009 r. Efektem tamtych badan były publikacje: Pasterstwo na Huculszczyźnie. Gospodarka – Kultura – Obyczaj, Warszawa 2001, oraz Przekształcenia gospodarki pasterskiej w ukraińskich Karpatach, Warszawa 2011. Obecny, trzeci etap prac różni się od poprzednich tym, że nastąpił po krótszej (pięcioletniej) przerwie, a do grona uczestników badań dołączyło młodsze pokolenie.

„Pasterstwo w Czarnohorze. Przyczynki do badań kultury huculskiej” pod redakcją naukową Janusza Gudowskiego, Fundacja Kultury Duchowej Pogranicza, Lublin 2016, str. 156. Czytaj dalej →

Szaniec konfederatów barskich w Łupkowie

21 listopada 2016 | Wydarzenia | Na temat:

oboz_nad_lupkowem_miegOśrodek Historii Kultury Materialnej Średniowiecza i Czasów Nowożytnych Instytutu Archeologii i Etnologii PAN mieszczący się w Warszawie przy Al. Solidarności 105, zaprasza serdecznie we wtorek, 29 listopada 2016 r. o godz. 11 do sali 202 na zebranie naukowe, które wypełni wykład prof. Michała Parczewskiego pt. Szaniec konfederatów barskich w Łupkowie w Bieszczadach Zachodnich.

„Dzień z Vincenzem” w Książnicy Karkonoskiej

19 listopada 2016 | Wydarzenia | Na temat: ,

st_vincenzOd kilku dni wystawa pt. „Dialog o losie i duszy. Stanisław Vincenz (1888–1971)” wg scenariusza Jana Choroszego gości u stóp Karkonoszy gdzie jest eksponowana w jeleniogórskiej Książnicy Karkonoskiej przy ul. Bankowej 27. W Jeleniej Górze wystawę będzie można oglądać do 16 grudnia 2016 r. Natomiast w piątek 25 listopada o godz. 11.45 w Książnicy Karkonoskiej kuratorskim zwiedzaniem wystawy rozpocznie się „Dzień Vincenzowski”.  O godz. 12 dr Jan Choroszy wygłosi wykład popularnonaukowy „O pisarstwie pracownika duchowego” adresowany do młodzieży licealnej; o 13.30 planowana jest projekcja filmu dokumentalnego pt. „Śladami Stanisława Vincenza” w reżyserii Waldemara Czechowskiego; zaś o godz. 15 będzie można wysłuchać drugiego wykładu dr Choroszego pt. „Vincenz i Huculszczyzna” skierowanego tym razem do kresowian, przewodników górskich, pracowników i studentów Karkonoskiej Państwowej Szkoły Wyższej i czytelników Vincenza; na koniec o godz. 19 odbędzie się wieczór literacki „Dialog o losie i duszy”, w którego trakcie Irena Rybicka z Wrocławskiego Teatru Współczesnego czytać będzie fragmenty „Rozmów ze Stanisławem Vincenzem” Ireny Vincenzowej. Wydarzenia są otwarte, a organizatorzy serdecznie zapraszają wszystkich zainteresowanych.

Drewno w architekturze

17 listopada 2016 | Wydarzenia

kolomyjaW krakowskim Hotelu Polskim „Pod Orłem” przy ul. ul. Pijarskiej 17 w dniach 18-19 listopada 2016 r. odbędzie się międzynarodowa konferencja naukowa zatytułowana „Drewno w architekturze” organizowana przez Wydział Architektury Politechniki Krakowskiej, Sekcję Architektury Drewnianej Komisji Urbanistyki i Architektury krakowskiego oddziału PAN i Komitet Drewna Międzynarodowej Rady Ochrony Zabytków (ICOMOS). Początek konferencji w piątek o godz. 10. W programie przewidziano szereg ciekawych tematów karpackich i tak: Czytaj dalej →

Zosia, która uratowała cerkiew

16 listopada 2016 | Wydarzenia


zosia_szanterZ prawdziwym żalem pragniemy poinformować, że 12 listopada 2016 roku zmarła nagle nasza Koleżanka, członkini Towarzystwa Karpackiego Zofia Szanter (1952-2016), absolwentka Instytutu Historii Sztuki Wydziału Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego, autorka szeregu publikacji poświęconych historii Łemkowszczyzny oraz sztuce cerkiewnej południowo-wschodniej Polski. W latach 1979-81 Zosia była organizatorką społecznej akcji remontu zabytkowej cerkwi w Przysłopiu, dzięki czemu uratowany został jeden z najcenniejszych zabytków Beskidu Niskiego. Zosia przez wiele lat zasiadała w Wielkiej Radzie Karpackiego Płaju. Była autorką wydanej wspólnie przez Towarzystwo Karpackie i PTR Kartografię książki pt. Z przeszłości Łemkowszczyzny. Dorzecze górnej Ropy, a także innej, wydanej w 2013 r. pt. Z przeszłości Łemkowszczyzny. Dzieje Przysłupia i Nowicy. Za tę ostatnia dostała nagrodę w konkursie „Polska wieś – dziedzictwo i przyszłość”. Pożegnamy Ją 28 listopada o godz. 14 w kościele św. Karola Boromeusza na Starych Powązkach w Warszawie.

Antoni Kroh o Łemkach

15 listopada 2016 | Nowości wydawnicze, Wydarzenia | Na temat: ,

za_tanta_gora_tytTak jak wcześniej zapowiadaliśmy, na początku listopada nakładem wydawnictwa „Iskry” ukazała się wreszcie długo oczekiwana książka Antoniego Kroha pt. Za tamta górą. Wspomnienia łemkowskie, z której dwa rozdziały opublikowaliśmy w Płajach 50 i 51. Książka liczy ponad 300 stron w twardej oprawie i zawiera liczne ilustracje. Jednoczesnie z prawdziwą przyjemnością pragniemy poinformować, że we wtorek 29 listopada  2016 r. w księgarni MDM przy ul. Koszykowej w Warszawie odbędzie się promocja książki i spotkanie z jej autorem, na które serdecznie zapraszamy. A jako zachętę do lektury i spotkania z autorem zamieszczamy fragment z rozdziału zatytułowanego „Punkt wyjścia”

Łemkowie pytali wielokrotnie czego od nich chcę. (…)antoni_kroh_n
Czego chciałem? Postaram się opowiedzieć, bo to już nie tylko moja sprawa.
Czułem dla nich szacunek i podziw. Że tak trzymają się swojego, wbrew wszystkiemu. Zastanawiali mnie, fascynowali.
Byłem ich ciekaw. Usiłowałem zrozumieć, jak to jest: żyć w Polsce od stuleci, u siebie, ale nie być Polakiem. Co z tego wynika, na co dzień, tu i teraz. Jak można nieustannie dźwigać poczucie niepojętej krzywdy i usiłować pojąć to, czego na zdrowy rozum pojąć się nie da. Jak sięgać do pogruchotanej, anachronicznej tradycji chłopskiej i co z tego może wyniknąć dla człowieka końca XX wieku. Jak łykać mniejsze i większe upokorzenia za to, że się jest tym, kim się po prostu jest.
Jak decydowano się na powrót do wsi, której nie było? Niekiedy znacznie na tym tracąc materialnie, rezygnując ze stabilizacji (a niektórzy Łemkowie już zaczęli odnajdywać się na zachodzie). Wrócić do siebie, ale przecież nie do siebie ? Kupować od osadników rodzinne zagrody – jak przebiegały takie rozmowy, co ludźmi powodowało? A stosunek osadników do powracających autochtonów – nieufny, częstokroć wrogi?
Bardzo chciałem o tym napisać, ale bałem się. Czytaj dalej →