Sas-Zubrzycki i Lenik w krośnieńskim muzeum

sas_zubrzycki_lenikNa początku października  w Muzeum Podkarpackim w Krośnie otwarto wystawę, na której można obejrzeć projekty i fotografie budynków oraz wyposażenia kościołów autorstwa architekta Jana Sas-Zubrzyckiego, a także m.in. rysunki ołtarzy wykonane przez rzeźbiarza Andrzeja Lenika. Obaj artyści działali na przełomie XIX i XX w. i prezentowali podobną postawę artystyczną i ideową. Sas Zubrzycki (1860 1935) był wybitnym projektantem i teoretykiem sztuki, zaangażowanym w sprawy narodowe. W swojej twórczości najwięcej zaprojektował obiektów sakralnych, nieco mniej gmachów publicznych, willi i kamienic. Według jego projektów wybudowano przeszło 40 kościołów, a kolejnych 20 przebudowano, z czego większość na pogórzu karpackim. Czytaj dalej

Wystawa Vincenzowska – nowe otwarcie

vincenz_2016_jesienMiło nam poinformować, że od końca września peregrynują po Polsce już dwie wystawy pt. „Dialog o losie i duszy. Stanisław Vincenz (1888–1971)” wg scenariusza Jana Choroszego. Za sprawą bowiem wrocławskiego oddziału IPN powstała kopia wystawy i jest już od 29 września eksponowana w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Opolu (ul. Minorytów 4), skąd jeszcze w bieżącym roku trafi do Legnicy, Jeleniej Góry i Wałbrzycha. W środę 19 października odbędzie się uroczysty finisaż opolskiej edycji – o szczegółach poinformujemy wkrótce. Tymczasem pierwszy egzemplarz wystawy po turnusie w Ciechocinku pozostanie na Kujawach i od 10 października będzie eksponowany w Bibliotece Uniwersyteckiej w Toruniu (ul. Jurija Gagarina 13), a w listopadzie zawita do Bydgoszczy. Także w tym tygodniu wystawa dorobi się wreszcie (również dzięki wrocławskiemu IPN) własnego katalogu, który – mamy nadzieję – będzie towarzyszył wszystkim jej kolejnym odsłonom. Więcej o samej wystawie w naszych wcześniejszych postach.
Już wiemy, finisaż opolskiej wystawy odbędzie się 19 października o godz. 18 w Galerii „Zamostek” Miejskiej Biblioteki Publicznej przy ul. Minorytów 4, a wezmą w nim udział vincenzolodzy: dr Adam Wierciński, dr Michał Kaczmarek i dr Jan A. Choroszy. Serdecznie zapraszamy!

Jak jesień, to Łopienka

lopienka_2016xJak co roku Towarzystwo Karpackie serdecznie zaprasza 2 października 2016 r. do bieszczadzkiej Łopienki na kolejną, już XVII odsłonę tradycyjnego odpustu.  Uroczystości w łopieńskim sanktuarium zainauguruje o godz. 10 modlitwa różańcowa, a o godz. 11 rozpocznie się uroczysta msza odpustowa. Zapraszamy także na XVII Powojenną Pielgrzymkę Pieszą z Górzanki do Łopienki prowadzoną jak zwykle przez ks. Piotra Bartnika. Wyjście z Górzanki zaplanowano na godz. 7. Pielgrzymi przejdą tradycyjnym szlakiem z Górzanki przez przełęcz Hyrcza. Przed wyruszeniem uczestnicy pielgrzymki będą mogli obejrzeć w kaplicy cmentarnej w Górzance wystawę o Łopience, która wcześniej była prezentowana w Zakopanem, Cisnej i w Łopience.
W tym roku planowana jest także druga trasa pielgrzymkowa z Dołżycy organizowana przez Odział PTTK z Rzeszowa, którą poprowadzi ks. Janusz Sądel.

Za tamtą górą Antoniego Kroha

za_tanta_goraZ prawdziwą radością pragniemy poinformować, że Wydawnictwo „Iskry” na październik 2016 r. zapowiada premierę książki Antoniego Kroha pt. Za tamtą górą. Wspomnienia łemkowskie. Książka jest autorską opowieścią o Łemkach, od wieków żyjących w Beskidzie Sądeckim i Niskim, w latach 1945–1946 przesiedlonych w trybie „dobrowolno-przymusowym” na Ukrainę, zaś w 1947 roku, podczas akcji „Wisła”, deportowanych i rozproszonych na Ziemiach Zachodnich. Czytamy o tych, którym z niemałym trudem udało się wrócić, choć już nie na swoje, o odnajdywaniu się w nieprzyjaznych realiach PRL, pierwszych koncertach zespołu „Łemkowyna”, łemkowskich Watrach, przywiązaniu do tradycji, kultury, języka. Autor pisze o sprawach nieprostych, a lustro łemkowskie odbija także polskie problemy. Dzięki wspaniałomyślności autora, który jest członkiem Wielkiej Rady Karpackiego Płaju, fragmenty tej książki mogliśmy opublikować w tomach 50 i 51 naszego Almanachu. Czytaj dalej

Ekshumacje na Kukulu

03_kukulPod koniec sierpnia 2016 r. w rejonie czarnohorskiego szczytu Kukul (1540 m) działała wojskowo-historyczna ekspedycja poszukiwawcza Międzynarodowa Straż Pamięci „Karpaty 2016”, której zadaniem było odnalezienie śladów I wojny światowej, a przede wszystkim zapomnianych grobów poległych pod czas walk żołnierzy. Jej organizatorem było ukraińskie stowarzyszenie „Związek Pamięci Narodowej” (Союз Народна Пам’ять). Uczestnicy ekspedycji zorganizowanej z okazji 100-lecia walk o karpackie przełęcze, a wspieranej przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych Ukrainy i administrację obwodową rozbili obóz na stokach Kukula. Przy użyciu wykrywaczy metali prowadzili poszukiwania w całym masywie. Czytaj dalej

XXXII Babiogórska Jesień

jesien_babiogorska_2016Serdecznie zapraszamy na XXXII Babiogórską Jesień, która odbędzie się w dniach 17-18 września 2016 r. w Zawoi Widłach. Jest to jedna z największych cyklicznych imprez folklorystycznych Małopolski, a zarazem jedno z najważniejszych wydarzeń kulturalnych w regionie Beskidów. Festiwal ten corocznie prezentuje folklor babiogórski oraz sztukę ludową regionu, przywracając pamięć o jego pasterskiej przeszłości. Głównym punktem Babiogórskiej Jesieni jest powitanie jesiennego redyku – powrót pasterzy z owcami do wsi. Na scenie festiwalowej prezentować się będą zespoły z kraju i zagranicy m.in. zespół Poggiodiana z Sycylii, Annutara z Polski, Spojené huky Slovenska, dudziarska orkiestra ze Słowacji, Duch Gór – Trebunie Tutki i Urmuli, Wokół Babiej Góry, Tisza-tavi AMI Tiszafüred z Węgier oraz Sharema z Polski. Festiwalowi towarzyszyć będą Targi Sztuki Ludowej i Rękodzieła Artystycznego, wystawy i kiermasz handlowo-gastronomiczny. Szczegóły na stronie festiwalu.

„Hucuł na saniach”

sichulNa „Aukcji Prac na Papierze” Sopockiego Domu Aukcyjny – Galeria Gdańsk, przy ul. Długiej 2/3 w sobotę, 24 wrzesień 2016 o godz. 17 będzie można zakupić nieznaną pracę Kazimierza Sichulskiego z 1919 r. pt. „Hucuł na saniach” (akwarela, gwasz, tektura, 90 x 68,5 cm) znajdującą się w katalogu pod nr 35. Cena wywoławcza 13 tys. zł.
Kazimierz Sichulski (1879 – 1942) polski malarz, rysownik i grafik. Studiował w latach 1900–1908 na Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie pod okiem Leona Wyczółkowskiego, Józefa Mehoffera i Stanisława Wyspiańskiego. Kształcił się również w Rzymie, Paryżu i Monachium. Dominantą jego twórczości , była Huculszczyzna, pod przemożnym urokiem której pozostał prze całe życie, począwszy od swego pierwszego tam pobytu w zimie 1905 r. (wraz z Jarockim i Pautschem). Fascynował go Huculski folklor, barwność strojów, specyfika obrzędów cerkiewnych.

Konserwacje karpackich cerkwi

Biserica_Gersa_2008_01W niewielkiej rumuńskiej wiosce Gersa (w gminie Rebrişoara, niedaleko Nasaud) leżącej na południowych stokach Gór Rodniańskich zachowała się stara  drewniana cerkiew greckokatolicka (obecnie prawosławna) pw. śś. Archaniołów Michała i Gabriela pochodząca (wg zachowanej inskrypcji)
z 1721 r. Świątynia składa się z przedsionka, nawy i węższego od niej, zamkniętego prostokątnie prezbiterium. Drzwi wejściowe z ozdobnym, zamkniętym półkoliście portalem znajdują się na południowej stronie. Dach kalenicowy, łamany, niższy nad prezbiterium, pokryty jest gontem. Nad przedsionkiem usytuowana jest wieża z piękną galerią otwartą na wszystkie strony łukami wspartymi na ozdobnych słupach, zwieńczona unikatowym, bardzo wysokim i wąskim hełmem. W nawie głównej sklepionej kolebkowo, wymalowanej w latach 60, zachował się trzydrzwiowy ikonostas z XVIII w. z prazdnikami malowanymi przez Toadera Gherleanu, uzupełniony w partii szczytowej ikonami na szkle. Czytaj dalej

O Vincenzie w huculskim Krasnyku

Krasnyk_2W położonym nad Czarnym Czeremoszem huculskim Krasnyku, w Domu Kultury 23 sierpnia 2016 r. odbył się wieczór literacki poświęcony twórczości Stanisława Vincenza. Wziął w nim udział wiceprzewodniczący Rady Powiatu Iwan Makiwnyczuk, który otwierając spotkanie przywołał to, co o Stanisławie Vincenzie powiedział tłumacz „Prawdy starowieku” na język ukraiński Taras Prochaśko:
Gdyby nie ten człowiek, to poza naszymi górami nikt by o nas nawet nie wiedział. Nasi rodacy coś zgromadzili, analizowali. Dobrze robili. To jest bardzo potrzebne. Dobre, ale nieme. Książka „Na wysokiej połoninie” jest jedną z niewielu najbardziej znaczących książek o Huculszczyźnie. Ona wprowadziła Huculszczyznę w kontekst kultury światowej.
W wieczorze literackim uczestniczyli także Iwan i Jarosław Zełeńczukowie pracownicy naukowi „Filii Huculszczyzna” Narodowego Naukowo-Badawczego Instytutu Ukrainoznawstwa oraz dziennikarz  Wasyl Nahirniak.

II Zjazd Karpacki „Karpaty – Góry Kultury”

karpaty1aZwiązek Podhalan, Zjednoczenie Łemków, Stowarzyszenie Euroregion Karpacki Polska, Burmistrz Miasta Sanoka mają zaszczyt zaprosić na II Zjazd Karpacki „Karpaty – Góry Kultury”, w 80. rocznicę Zjazdu Górskiego w Sanoku. Zjazd zorganizowany będzie w dniach 24-28 sierpnia 2016 r., a główne uroczystości odbędą się 28 sierpnia. Rozpocznie je o godz. 11 Msza Święta i spotkanie ekumeniczne na dziedzińcu sanockiego Zamku. Później uczestnicy przejdą w barwnym korowodzie karpackim ulicami Sanoka do Muzeum Budownictwa Ludowego, gdzie odbędzie się prezentacja kultur karpackich, występy artystyczne oraz „Carpathia – Jarmark Karpacki.” Dzień wcześniej 27 sierpnia o godz. 20 odbędzie się rozpalenie symbolicznej „Watry Karpackiej” nad Sanem obok Skansenu, podczas którego wystąpią zespoły Pogórzanie i Osławianie. Czytaj dalej