Wszystko na temat: Beskidy Zachodnie

Na Głównym Szlaku Beskidzkim

Zapraszamy na ósme w tym roku Spotkania Karpackie online, które odbędą się w czwartek 31 sierpnia 2023 r., tradycyjnie o godz. 19. Ich gościem będzie Leszek Piekło z opowieścią o tym „Jak zakochałem się w Głównym Szlaku Beskidzkim”. Główny Szlak Beskidzki to nie tylko element infrastruktury turystycznej gór czy kawał historii polskiej turystyki, ale prawdziwe zjawisko socjologiczne. Na przestrzeni od „kropki” w Ustroniu, do „kropki” w Wołosatem, w ostatnich latach powstały liczne obiekty infrastruktury turystycznej dedykowane właśnie wędrowcom przemierzającym GSB. Funkcjonują grupy dyskusyjne miłośników GSB, wydawane są specjalne wydawnictwa, mnożą się także oczywiście przeróżne gadżety. Cóż tu dużo mówić – Główny Szlak Beskidzki stał się po prostu modny. Leszek Piekło, autor opowieści to miłośnik i znawca Głównego Szlaku Beskidzkiego. Inicjator utworzenia „Stowarzyszenia Główny Szlak Beskidzki” i aktualnie jego prezes. Organizator wielu spotkań o tym najdłuższym górskim szlaku górskim w Polsce. Autor kilkakrotnie wznawianego przez Wydawnictwo Compass „kanonicznego” przewodnika po GSB. Będzie o historii GSB, o jego aktualnym kształcie, o warunkach i wymaganiach związanych z pokonywaniem tego szlaku, o realizowanych aktualnie działaniach związanych z promocją i rozwojem infrastruktury na tym szlaku. Czytaj dalej

7 Sądecka Watra Archeologiczna

W dniach 29-30 lipca 2023 roku odbędzie się 7 Sądecka Watra Archeologiczna na Górze Zyndrama w Maszkowicach w gminie Łącko. Zapraszamy do zwiedzenia stanowiska archeologicznego na Górze Zyndrama w Maszkowicach, a także innych stanowisk, osoby zainteresowane historią, archeologią Karpat i turystyką kulturową. W tym roku planujemy zwiedzanie stanowisk archeologicznych w Maszkowicach, Zabrzeży oraz w Obłazowej w Przełomie Białki, pod fachową opieką archeologów i przy czynnym udziale dr hab. Marcina Przybyły z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Sądecka Watra Archeologiczna jest organizowana przez Towarzystwo Karpackie we współpracy z Instytutem Archeologii UJ, Wójtem Gminy Łącko i Domem Sądeckim w Zarzeczu. Mamy nadzieję na przyczynienie się do rozwoju turystyki kulturowej w Kotlinie Łąckiej i Dolinie Dunajca. Czytaj dalej

Nagroda „Sądecczyzna” po raz XVI

7 lipca 2023 roku w Powiatowej i Miejsko-Gminnej Bibliotece Publicznej w Starym Sączu wręczone zostały Nagrody i Wyróżnienie w ramach XVI edycji dorocznej honorowej Nagrody „Sądecczyzna” im. Szczęsnego Morawskiego. Kapituła Nagrody, na podstawie analizy książek wydanych w roku 2022, postawiła przyznać trzy Nagrody i jedno Wyróżnienie.

Nagrody w kategorii prac indywidualnych otrzymali:
Tadeusz M. Trajdos za książkę Warsztat malarski Alojzego Zompha w Bardiowie oraz Wiktora Zompha w Bardiowie i Krynicy w drugiej połowie XIX wieku, wydaną przez Studenckie Koło Przewodników Beskidzkich w Warszawie.
Robert Kowalski za książkę Z biegiem rzeki Łososiny, Szkice historyczne: ludzie, miejsca, wydarzenia, wydaną przez Oddział Nowotarski Towarzystwa Historycznego.
Nagrodę w kategorii prac zespołowych otrzymał Katalog wystawy Dworki, pejzaże, portrety. Twórczość Bronisławy Rychter-Janowskiej, Muzeum Okręgowego w Nowym Sączu, pod redakcją Anna Florek, Edyta Ross-Pazdyk, Justyna Stasiek-Harabin.
Wyróżnienie przyznane przez prezydium Kapituły otrzymali:
Małgorzata Bajorek i Kinga Polańska za książkę Ślad, wydaną przez Stowarzyszenie „Klucz Muszyński” w Muszynie. Czytaj dalej

Nagranie opowieści o „pobabie”

Z wielką przyjemnością udostępniamy pod tym linkiem wszystkim zainteresowanym nagranie z ostatnich Spotkań Karpackich online, na których etnolog dr Ewa Baniowska-Kopacz zajmująco opowiadała o zanikających tradycyjnych formach życia społecznego we wsiach na pograniczu Beskidu Żywieckiego i Śląskiego, a także o możliwych przyczynach tego smutnego zjawiska. Ci co oglądali Spotkania oczywiście już wiedzą co to jest „pobada”, ci co nie wiedzą, muszą koniecznie obejrzeć nagranie!
Jednocześnie zapraszamy serdecznie na następne Spotkania Karpackiego online w czwartek 29 czerwca 2013 r. o godz. 19, które wypełni dr Anna Pigoń prelekcją pod tytułem „Kobiety Tatr. Góralki, taterniczki, turystki”.

Zanikające tradycje Beskidu Śląskiego

Zapraszamy na piąte w tym roku Spotkania Karpackie online, które odbędą się w czwartek 25 maja 2023 r., tradycyjnie o godz. 19. Ich gościem będzie etnolog dr Ewa Baniowska-Kopacz, która przedstawi referat zatytułowany „Struktura osadnicza a życie społeczności wiejskiej. Przykład wsi Beskidu Śląskiego”. Zostaną w nim zaprezentowane spostrzeżenia z etnograficznych badań terenowych prowadzonych na terenie wsi Kamesznica, Koniaków i Jaworzynka w Beskidzie Śląskim. Badania dotyczyły zanikających współcześnie form życia społecznego, jakimi są współdziałanie i pomoc wzajemna. W tradycyjnych społecznościach te formy współżycia miały nie tylko walor ekonomiczny, gospodarczy, ale były także formą życia towarzyskiego i społecznego. Pomoc wzajemna i współdziałanie zwłaszcza w przeszłości, sięgającej lat po II wojnie światowej, a w niektórych przypadkach lat 80. XX wieku, były obwarowane regułami postępowania, których odrzucenie wiązało się z ryzykiem narażenia się na izolację ze strony reszty społeczności, czy w najlepszym razie pozostawaniem bez pomocy w razie potrzeby. Rozpatrywane zachowania z uwzględnieniem teorii wymiany ukazują powiązania i zależności istniejące pomiędzy mieszkańcami danej społeczności w kontekście jej struktury osadniczej. Współcześnie te formy życia społecznego obowiązują w coraz mniejszym stopniu i dotyczą coraz węższego katalogu sytuacji, w których się pojawiają. Obserwowane jeszcze w czasie prowadzonych badań współdziałanie bardzo często było związane z historycznie ukształtowaną strukturą osadniczą, która chociaż stopniowo i nieuchronnie zanikając, w krajobrazie badanych wsi wciąż jeszcze jest dostrzegalna. Czytaj dalej

Z Hawiarskiej Koliby nie popłynie już melodia

Dotarła dziś do nas smutna wiadomość o tym, że w sobotę 29 października 2022 r. spłonęło doszczętnie schronisko Gorczańska Chata „Gocha” usytuowane w Ochotnicy Górnej powyżej przysiółka Jamne, będące własnością Oddziału Akademickiego PTTK w Krakowie. Wcześnie (od lat osiemdziesiątych) nazywało się Hawiarska Koliba i było schroniskiem klubu turystycznego studentów AGH, a jego nazwę wymyślił podobno współzałożyciel klubu Andrzej Mróz. Ogień bardzo szybko objął całe schronisko z uwagi na jego drewnianą konstrukcję, a lokalizacja utrudniała z kolei skuteczną akcję ratowniczą strażakom uniemożliwiając dojazd ciężkim sprzętem.
W taki smutny sposób zamknął się piękny rozdział dziejów studenckiej turystyki.

Pozvánka na „Gorolski Święto”

Od Leszka Richtera, którego mieliśmy okazję niedawno poznać na Spotkaniach Karpackich online otrzymaliśmy bardzo sympatyczne zaproszenie skierowane do wszystkich miłośników Karpat na 75. Międzynarodowe Spotkania Folklorystyczne „Gorolski Święto, które odbędą się w sobotę i niedzielę, 5 i 7 sierpnia 2022 r. w pięknym beskidzkim Jabłonkowie w Republice Czeskiej.
Organizatorzy szczególne polecają uwadze gości piątkowy program, dedykowany Podbabiogórzu, regionowi o niezwykle bogatym dziedzictwie kulturowym i przyrodniczym: m. in. seminarium etnograficzne, degustacja tradycyjnych potraw regionalnych „Próbowacka zawojskiego jodłaˮ, występy kapel „Skoblickaˮ z Suchej Beskidzkiej i „Susko Muzykaˮ oraz Zespołu Regionalnego „Cieślica” z Zawoi, z widowiskiem obrzędowym „Łocepiny Marysi spod Babiej Góry”.  Ciekawe będą na pewno także imprezy towarzyszące odbywające się w areale „Szikowne Gorolski Rynceˮ w Lasku Miejskim. Szczegóły na stronie „Gorolskiego Święta”.
Jest w czym wybierać – zapraszamy:  Ho! Ho! Ho! Na Gorola Wio!

Zapis prelekcji o Babiej Górze

Tak jak w wypadku wszystkich poprzednich Spotkań Karpackich online, tak i tym razem zamieszczamy link do zarejestrowanej prelekcji Jerzego Kapłona, który w ostatni czwartek czerwca opowiedział o dziejach turystycznego poznania i zagospodarowania Babiej Góry. Wszyscy ci, którzy nie mieli wówczas czasu mają więc okazję do zapoznania się z historią turystycznego poznania „Królowej Beskidów” i jej okolic od czasów najdawniejszych. Jednocześnie serdecznie zapraszamy do udziału w kolejnych Spotkaniach Karpackich online w czwartek 28 lipca, na których dr Ołena Duć-Fajfer przedstawi prelekcję pt. „Łemkowie – między zanikiem a rewitalizacją”.

6. Sądecka Watra Archeologiczna

W malowniczych krajobrazach karpackiego odcinka doliny Dunajca 16 i 17 lipca 2022 r. odbędzie się 6. Watra Archeologiczna. Je uczestnicy będą mogli zapoznać się z położonymi w górach stanowiskami archeologicznymi – od epoki lodowcowej do wczesnego średniowiecza. Sobota 16 lipca w całości poświęcona będzie pozostałościom prehistorycznej fortecy na Górze Zyndrama w Maszkowicach. Tegoroczny sezon wykopaliskowy na tym stanowisku zaczyna się już 11 lipca, w związku z tym zwiedzający będą mieli okazję nie tylko obejrzeć pozostałości unikatowych kamiennych murów sprzed 3,5 tysiąca lat, ale również zajrzeć do otwartego wykopu archeologicznego oraz zapoznać się z najciekawszymi zabytkami odkrytymi na Górze Zyndrama w ciągu ostatnich 10 lat. Po stanowisku oprowadzać będzie Marcin Przybyła. Niedziela 17 lipca rozpocznie się od podróży w czasie do epoki, w której Tatry skuwał lodowiec, zaś na rozpościerającej się u ich stóp tundrze wypasały się stada mamutów. Magdalena Cieśla i Anna Kraszewska przeniosą watrę do Jaskini Obłazowej, którą na swoje obozowisko wybrali najpierw tajemniczy neandertalczycy, a później pierwsi przedstawiciele naszego gatunku. Z pobytem tych drugich związane jest najsłynniejsze znalezisko z Obłazowej – bumerang wykonany z ciosu mamuta. Po południu przewidziane są odwiedziny dwóch grodzisk położonych na krańcach Kotliny Łąckiej. Mało znany, lecz bardzo interesujący obiekt na Babiej Górze w Zabrzeży to miniaturowa górska forteca z epoki żelaza. Z kolei tysiąc lat młodsza, potężna warownia w Naszacowicach jest miejscem dokumentującym burzliwe dzieje zachodniej Słowiańszczyzny we wczesnym średniowieczu. Wielokrotnie palony i odbudowywany gród funkcjonował na obrzeżach państwa wielkomorawskiego, doświadczył najazdów Awarów, a później także wojowniczego władcy wielkopolskich Polan, by ostatecznie ulec zniszczeniu w okresie kryzysu państwa pierwszych Piastów. Czytaj dalej

Poznanie i zagospodarowanie Babiej Góry

Zapraszamy na kolejne Spotkania Karpackie online, które odbędą się w czwartek 30 czerwca 2022 r. o godz. 19. Gościem będzie tym razem Jerzy Kapłon, który opowie o dziejach turystycznego poznania i zagospodarowania Babiej Góry do połowy XX wieku. Dowiemy się o historii turystycznego poznania „Królowej Beskidów” i okolic od czasów najdawniejszych, aż do połowy XX wieku. Na podstawie odnalezionych, nieznanych szerszemu ogółowi zapisów i dokumentów autor przedstawi najwybitniejsze postacie, którym zawdzięczamy opisy Babiej Góry oraz ich dokonania. Opowieść obejmie także organizacje i stowarzyszenia, szczególnie zasłużone dla ochrony niepowtarzalnych cech i wartości tego regionu, ale także za jego udostępnianie turystyczne, rozwój bazy noclegowej i infrastruktury wspierającej ruch turystyczny. Na pewno będą także liczne odniesienia do współczesności, na kształtowanie której nasz gość, jako prezes Zarządu Głównego PTTK, ma niewątpliwie znaczący wpływ.
Jerzy Kapłon jest przewodnikiem SKPG „Harnasie”, przewodnikiem beskidzkim, Przodownikiem Turystyki Górskiej PTTK, posiada także uprawnienia przewodnika górskiego międzynarodowego –UIMLA. Aktywnie działała w strukturach społecznych PTTK, aktualnie sprawuje funkcję prezesa Zarządu Głównego, a także dyrektora Centralnego Ośrodku Turystyki Górskiej PTTK w Krakowie. Jest animatorem wielu projektów wspieranych z budżetu państwa – w tym związanych z budową sieci szlaków turystycznych w ukraińskich Karpatach Wschodnich i w Gruzji oraz budową nowoczesnej bazy szlaków turystycznych PTTK. Jest członkiem Rady Naukowej Tatrzańskiego i Gorczańskiego Parku Narodowego, Rady Polskiej Organizacji Turystycznej i Rady Naukowej Związku Podhalan. Jerzy Kapłon jest także autorem wielu artykułów i książek związanych z historią turystyki górskiej, w tym także w rejonie Babiej Góry, a zwłaszcza poświęconych Polskiemu Towarzystwu Tatrzańskiemu i jego oddziałom oraz turystyce polskiej w Karpatach Wschodnich. Czytaj dalej