O Vincenzie w Zakolu Dunaju

1 października 2021 | Wydarzenia | Na temat:

Na Węgrzech trwają starania o upamiętnienie pobytu Stanisława Vincenza w niewielkiej miejscowości letniskowej Verőce (Nógrádverőce) w Zakolu Dunaju. Lokalni działacze społeczni wystąpili z inicjatywą wykonania tablicy pamiątkowej na ścianie domu, którego adres został ustalony podczas kwerend archiwalnych realizowanych w ramach grantu „Archiwum Stanisława Vincenza (1888–1971)”. Projektowi bardzo sprzyja prof. Csaba G. Kiss, członek Pracowni Badań nad Spuścizną Stanisława Vincenza funkcjonującej w strukturze IFP.
27 sierpnia 2021 roku doszło w Verőce do spotkania z burmistrzem, Györgyem Grauszmannem. Uczestniczący w spotkaniu Jan A. Choroszy przekazał egzemplarz najnowszego tomu Almanachu Karpackiego „Płaj” z edycją korespondencji Ireny Vincenz i Jerzego Stempowskiego (listy żony Stanisława Vincenza wysyłane były z Nógrádverőce w latach 1940–1944), zaproponował ponadto przygotowanie węgierskiej kopii wystawy „Dialog o losie i duszy” i pozostawienie jej na stałe na Węgrzech.
Zadeklarowano ścisłą współpracę, której pierwszym etapem będą wykłady omawiające różne aspekty węgierskiego okresu emigracji pisarza – z pierwszym wystąpi w Verőce 25 października 2021 roku prof. Kiss. Zapowiedziane jest także wznowienie wspomnieniowej książki Vincenza Dialogi z Sowietami, w 2001 roku wydanej po raz pierwszy w przekładzie na język węgierski.

Październik? Oczywiście odpust w Łopience!

26 września 2021 | Wydarzenia | Na temat: ,

Kustosz łopieńskiego sanktuarium Zbigniew Kaszuba w imieniu Towarzystwa Karpackiego i swoim własnym serdecznie zaprasza w niedziele 3 października 2021 r. (zgodnie z tradycją pierwsza październikowa niedziela!) do Łopienki na dwudziesty drugi powojenny odpust, który rozpocznie się modlitwą różańcową o godz. 11. Trzeba podkreślić, że właśnie ta modlitwa będzie tytułem do uzyskania odpustu. Następnie o godz. 11.30 odprawiona zostanie Msza Święta w obrządku rzymsko-katolickim. Odpustowe uroczystości zakończy uroczysta procesja z Najświętszym Sakramentem wokół cerkwi około godz. 13.
Bez wątpienia także już tradycyjnie poprowadzona będzie przez ks. Piotra Bartnika piesza pielgrzymka z Górzanki przez przełęcz Hyrcza do Łopienki, która wyruszy wczesnym rankiem punktualnie o godz. 7.

Łemkowskie „Prześwietlania”

21 września 2021 | Wydarzenia | Na temat: ,

Z prawdziwą przyjemnością pragniemy poinformować o tym, że Towarzystwo Karpackie objęło swoim patronatem wystawę fotografii Alicji Przybyszowskiej pt. „Prześwietlenia”, której kolejna już prezentacja będzie miała miejsce w Galerii „na6” przy ul. Matejki 6 w Gliwicach, a która jest bardzo osobistą wizją Łemkowszczyzny. Wernisaż wystawy czynnej od 27 września do 23 października 2021 r. odbędzie się 2 października 2021 o godzinie 17. Tworzone przez autorkę fotogramy to złożone kompozycje będące swoistymi opowieściami o wielowątkowej narracji. Alicja Przybyszowska tak pisze o swojej twórczości:
Fotografowanie dla mnie to nie zadanie matematyczne, które można rozwiązać według wzoru. To doświadczenie, które się czuje. To proces trwający latami, kolejne doświadczenia, rozwój, spotkania i rozmowy z ludźmi. To wszystko próbuję przedstawić w cyklu fotografii „Prześwietlenia”.
Tak czuję Beskid Niski. Chciałam przekazać energię tego miejsca, ludzi, tradycji, symboli. W fotografii wszystko ma jakieś znaczenie, tak jak każde słowo w książce. Nie ma powinności – są tylko możliwości.

Czytaj dalej →

Smutek wrześniowego kermeszu

19 września 2021 | Wydarzenia | Na temat: ,

Ten dzisiejszy, wrześniowy Karmesz w Olchowcu był pod wieloma względami wyjątkowy, ale o jednym z  tych względów moim zdaniem trzeba koniecznie powiedzieć. Otóż po raz pierwszy od trzydziestu lat nie było na nim Tadeusza Kiełbasińskiego, pomysłodawcy przywrócenia do życia olchowieckich kermeszy, ich twórcy i wieloletniego animatora. Osoby, bez której po prosty by ich nie było. Jego wiek i stan zdrowia nie pozwolił mu już na przyjazd do ukochanej chyży-muzeum, której wrota dla wszystkich zawsze szeroko otwierał.
Tadeusz jutro kończy 91 lat. Mamy nadzieję, że jeszcze pokona słabość i w przyszłym roku otworzy jak zwykle swoje muzeum. Z całego serca tego mu życzymy i trzymamy za niego kciuki!
Żal tylko i ogromny smutek, że Tadeusza nie było na Kermeszu nie tylko fizycznie, ale także nie wspominano o nim ani słowem. Całkowicie zapomniano o jego zasługach i ogromnej pracy jaką włożył w organizację tego święta. Nie uwzględniono na retrospektywnej wystawie, choć Tadeusz takich kermeszowych wystaw zorganizował w Olchowcu co najmniej kilkadziesiąt. I jakby tego było mało, w wyłożonej księdze pamiątkowej odnowienie kermeszy w Olchowcu przypisano komu innemu.
Po prostu brak słów!

Odkrywanie Karpat

18 września 2021 | Spotkania Karpackie | Na temat: , , ,

Zapraszamy na kolejne, już dziewiąte w tym roku Spotkanie Karpackie online, na których dr Patrice M. Dabrowski przedstawi prelekcję zatytułowaną „Odkrywanie Karpat. Epizody w obrazowaniu i przekształcaniu pogranicznych pasm górskich Polski i Ukrainy” nawiązującą do jej właśnie ukończonej, najnowszej książki zatytułowanej „The Carpathians. Discovering the highlands of Poland and Ukraine”, której oficjalną premierę przewidziano na 15 października 2021 r. Prelekcja w języku polskim odbędzie się 30 września 2021 r., tradycyjnie o godz. 19.
Czy można różnie rozumieć „odkrywanie” Karpat? W trzech różnych okresach historycznych Polacy używali tego określenia wobec trzech odrębnych pasm górskich Karpat. W drugiej połowie XIX w. uznano, że warszawski lekarz Tytus Chałubiński „odkrył” Tatry; w latach trzydziestych XX w. deklarowano, iż „odkrywamy” Huculszczyznę czyli zamieszkałe przez Hucułów Karpaty Wschodnie; zaś po drugiej wojnie światowej deklarowano, że „odkrywamy” Bieszczady. Prelegentka zamierza dowieść, że mikrohistoria tych trzech „odkryć” rzuca światło na ważne zagadnienia dla polskiego „nizinnego” społeczeństwa. Zadaje też pytania: na czym polegała polskość kiedy Polska jeszcze nie istniała, jak może wielokulturowa ludność żyć w zgodzie i jak może Polska w przyszłości wyglądać. Czytaj dalej →

Wrześniowy Kermasz w Olchowcu

15 września 2021 | Wydarzenia | Na temat: , ,

Trzydziesty Kermesz wprawdzie się nie odbył, ale organizatorzy zapraszają na trzydziesty pierwszy i to nie w maju, tylko we wrześniu. Cóż w takich czasach przyszło nam żyć i wygląda na to, że nic na to nie poradzimy. I nawet patron olchowieckiego Kremaszu święty Mikołaj chyba musi się z tym wrześniem pogodzić.
W każdym razie Kermasz w Olchowcu się odbędzie, a w jego programie przewidziano szereg atrakcji. W sobotę 18 września 2021 r. o godz. 18.30 w Domu Ludowy zostanie otwarta wystawa fotografii pt. „Nasz kermesz. Wspomnienia z Olchowca”. Swoją drogą ciekawe czy twórcy wystawy wspomną, że pierwsze Kermesze organizowało Towarzystwo Karpackie. Tego dnia będziemy mogli obejrzeć także występy zespołów: dziecięco-młodzieżowego „Ani Mali ani Duzi” z Lublina oraz występującej od lat na Kermeszach „Kapeli Drewutnia”.
Uroczyste otwarcie Kermeszu odbędzie się w niedzielę 19 września. Potem wystąpi krośnieńska „Kapela spod Rubani”. O godz. 13.30 odprawiona zostanie kermeszowa liturgia w obrządku grecko-katolickim w olchowieckiej cerkwi Przeniesienia Relikwii św. Mikołaja. W popołudniowej części Kermeszu oprócz licznych występów i konkursów na szczególną uwagę zasługuje prezentacja dwóch bardzo łemkowskich książek Mikołaja Gabły „Olchowiec Łemków utracony” oraz Bolesława Bawolaka „Łemkowskie przysłowia i powiedzenia ze Świątkowej Wielkiej i okolic” wydanych przez „Wydawnictwo Żyznowski”, a także spotkanie z ich autorami.
Serdecznie zapraszamy do Olchowca.

Msza w Łopience

15 września 2021 | Wydarzenia | Na temat: ,

Uprzejmie informujemy, że w najbliższą sobotę 18 września 2021 r. o godz. 11 z okazji zbliżającego się święta Narodzenia Najświętszej  Maryi Panny (wypada 21 września według kalendarza gregoriańskiego) dziekan sanocki i zarazem grekokatolicki proboszcz komańczański ksiądz Andrzej Żuraw odprawi mszę w obrządku wschodnim.

Serdecznie do łopieńskiego sanktuarium zapraszamy.

Bojkowskie płaje

7 września 2021 | Wydarzenia | Na temat: ,

Serdecznie zapraszamy 11 i 12 września do Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku gdzie w tych dniach odbędą się „Bojkowskie Płaje” – wydarzenie kulturalne, które ma przybliżyć współczesnemu społeczeństwu dawną kulturę bojkowską z polskiej części Karpat Wschodnich – Bieszczadów. Organizatorami przedsięwzięcia są Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku i Bieszczadzki Uniwersytet Ludowy. Złożą się na nie warsztaty z tworzenia elementów stroju bojkowskiego i z bojkowskiej architektury (w sobotę) oraz wytwarzania bojkowskich instrumentów, symboliki i mitologii, fotografii Romana Reinfussa (w niedzielę). W sobotę w godzinach 14-18 wystąpią zespoły „Widymo” i „Wernychora oraz „Kapela z nad Osławy” nawiązujące do bojkowskiego folkloru.

Jaśliska na straży granic Niepodległej

3 września 2021 | Wydarzenia | Na temat:

Wystawa pod tym tytułem połączona z konferencją odbędzie się 18-19 września 2021 r. w Jaśliskach w sali widowiskowej Gminnego Ośrodka Kultury. Podczas dwudniowej wystawy pamiątek po polskich formacjach granicznych jej organizatorzy zaprezentują ok. 300 eksponatów (mundury, nakrycia głowy, zdjęcia, dokumenty, czasopisma, książki, odznaczenia, legitymacje, odznaki, przedmioty osobiste, elementy wyposażenia, itp.). W trakcie konferencji, która rozpocznie się 19 września o godz. 14 trzej prelegenci zreferują ilustrując multimedialnie między innymi następujące tematy:
– Straż Graniczna II RP, jej organizacji i specyfika działania na Podkarpaciu;
– Korpus Ochrony Pogranicza – elitarna formacja strzegąca wschodniej granicy II RP;
– Najcenniejsze eksponaty wystawy pamiątek po formacjach granicznych.
Organizatorem przedsięwzięcia jest „Stowarzyszenie na Trakcie Węgierskiem” z siedzibą w Daliowej. Serdecznie zapraszamy.

Nagranie ze „zbliżenia na Borżawę”

31 sierpnia 2021 | Ogólne

Zapis Spotkania Karpackiego online z 26 sierpnia br., na którym Juliusz Marszałek zbliżył nas bardzo do Połoniny Borżawa prezentując niezmiernie ciekawe zdjęcia z licznych po niej wędrówek oraz podając jej fachowy, szczegółowy, przewodnicki opis, można na spokojnie raz jeszcze obejrzeć tu.

Jednocześnie gorąco zapraszamy na następne Spotkania Karpackie online 23 września 2021 r., na których Patrice M. Dabrowski przedstawi prelekcję zatytułowaną „Odkrywanie” Karpat: Epizody w obrazowaniu i przekształcaniu pogranicznych pasm górskich Polski i Ukrainy nawiązującą do jej właśnie wydanej, najnowszej książki „The Carpathians. Discovering the highlands of Poland and Ukraine”.