Małgorzata Misiak o łemkowskiej tożsamości

W redakcyjnej poczcie z ostatnich dni znaleźliśmy wydaną przez Wydawnictwo Profil książkę Małgorzaty Misiak, zatytułowaną „Między Popradem a Osławą. Tożsamość kulturowo-językowa Łemków w ujęciu etnolingwistycznym” (Wrocław 2018). Praca licząca 272 strony formatu B5 zawiera obszerną bibliografię oraz indeksy.
Deklaracja autorki zawarta we wstępie do książki:
Zamierzeniem pracy (…) było odtworzenie tego obszaru samoświadomości Łemków, w którym zawiera się odpowiedź na pytanie: co to znaczy być Łemkiem?
oraz tytuły niektórych rozdziałów: „Łemkowski obraz Innych”, „Łemków portret własny”, czy wreszcie „Łemkowskie uniwersum tożsamościowe”, w którym wyróżnione zostały cztery najważniejsze płaszczyzny kształtowania się tożsamość Łemków: język, terytorium, religia i historia, wydają się zapowiadać ciekawą lekturę.

Fotografie Adriana Spuły

Członek Towarzystwa Karpackiego Adrian Spuła zaprasza na wystawę swoich analogowych fotografii do Antykwariatu Abecadło przy ul. Kościuszki 18 w Krakowie. W piątek 16 XI 2018 r. o godz. 19 podczas otwarcia wystawy będzie można zobaczyć większą liczbę prac. Tytuł wystawy „Światło było już tylko zamilkłymi ustami” jest cytatem z wiersza Nelly Sachs .
Autor fotogramów pisze tak:
Pęknięcie na murze, kształt gałęzi drzewa, światło na skale – to też zwierciadła. Choć patrząc w nie, nie widzimy swej twarzy – odbijają emocje, uczucia, a czasem coś, czego nie potrafimy nazwać, ale czujemy: mieszka i rezonuje wtedy w nas. (…)
Pamiętam z dzieciństwa pierwszą noc w ciemni urządzonej przez rodziców w domowej łazience; chwilę, w której przy skąpym czerwonym świetle na zanurzonej w kuwecie kartce papieru pojawiał się obraz. Było to przeżycie tak silne, że do dziś fotografia więcej ma dla mnie wspólnego z wywoływaniem duchów niż z surową dokumentacją. Kiedy więc fotografuję w Beskidach, Czarnohorze czy jednej z Jurajskich Dolin, nie chodzi mi o rzeczywisty wygląd przyrody, ale o jej intymną naturę, o esencję.
Może więc być ciekawie – serdecznie zapraszamy!

Hierotej Pihulak powrócił nad Czeremosz

Miło nam poinformować, iż postać Hieroteja Pihulaka, do której ponownego odkrycia dla kultury huculskiej znacząco przyczyniło się Towarzystwo Karpackie, została na dobre przywrócona pamięci zbiorowej na Huculszczyźnie. Otóż w tych dniach wydawnictwo „Pysanyj Kamiń” z Kosowa wydało obydwa tomy
Werchowyńskich Zhadok
, czyli autobiograficznej opowieści Hieroteja Pihulaka, zawierającej przepiękne opisy Huculszczyzny z pierwszych lat XX w. Postać tego nieco ekscentrycznego profesora z Czerniowiec, wieloletniego posła do wiedeńskiego parlamentu, wybitnego działacza rusińskiego na Bukowinie, do ostatnich lat była na Huculszczyźnie absolutnie nieznana. Przypomniała ją dopiero obszerna publikacja w jubileuszowym „Płaju” nr 50 autorstwa Leszka Rymarowicza pt. W Jaworniku nad Czeremoszem na przełomie XIX i XX w. Opowieść o Hieroteju i Adolfinie Pihulak, z dołączonym tłumaczeniem jednego z rozdziałów zatytułowanego „Po sezonie”, zawierającego kapitalne opisy Burkutu z czasów jego świetności. Czytaj dalej

Uroczystości Vincenzowskie

Jak już wcześniej informowaliśmy w dniach 23-24 listopada 2018 r. odbędą się w Krakowie uroczyste obchody 130 rocznicy urodzin Stanisława Vincenza, na które serdecznie wszystkich zapraszają ich organizatorzy Towarzystwo Karpackie, Stowarzyszenie Pisarzy Polskich Oddział Kraków, Międzynarodowe Centrum Kultury w Krakowie, Centralny Ośrodek Turystyki Górskiej PTTK.
Rozpoczną się one w piątek 23 listopada 2018 roku, o godz. 14 uroczystym złożeniem kwiatów na grobie Stanisława Vincenza na Cmentarzu Salwatorskim. Tego samego dnia o godz. 16 w Centralnym Ośrodku Turystyki Górskiej PTTK przy ul. Jagiellońskiej 6 rozpocznie się Sesja Krajoznawcza (tu jej program) poświęcona autorowi tetralogii Na wysokiej połoninie.
W sobotę 24 listopada o godz.10 w Międzynarodowym Centrum Kultury przy Rynku Głównym 25 otwarta zostanie międzynarodowa konferencja zatytułowana „Vincenz. Dialog – Karpaty – Europa Środkowa”, w której zapowiedzieli swój udział prelegenci z Ukrainy, Austrii, Węgier, Rumunii, Izraela i oczywiście z Polski. Szczegółowy program konferencji i promujący ją plakat dostępne są na stronie MCK. Konferencja ma przypomnieć ponadczasowy wymiar jego twórczości, jej głęboki związek z krajobrazem kulturowym Karpat i Europy Środkowej oraz przenikającą ją humanistyczną ideę dialogu kultur.

30 lat Pienińskiego OKTG

Pod koniec października miała miejsce w Szczawnicy podniosła uroczystość, podczas której uczczono 30-lecie Pienińskiego Ośrodka Kultury Turystyki Górskiej. Ośrodek powstał trzy dekady temu w sąsiedztwie schroniska „Orlica”, a jego twórcą i jedynym jak dotąd kustoszem jest Ryszard Remiszewski. Głównym punktem programu było oczywiście zwiedzanie „jubilata”, po którym oprowadzał sam kustosz we własnej osobie. Ośrodkowi i jego kustoszowi w tym miejscu składamy serdeczne gratulacje i życzenia kolejnych trzydziestek.
Nijak nie możemy tu przemilczeć faktu, że Ryszard Remiszewski jest członkiem Towarzystwa Karpackiego (od samych jego początków) i Wielkiej Rady Karpackiego Płaju.

O Stanisławie Vincenzie w Parlamencie Ukrainy

Tak, jak zapowiadaliśmy, dziś, to znaczy 6 listopada 2018 r. w samo południe odbyło się w gmachu Rady Najwyższej Ukrainy uroczyste otwarcie dobrze nam znanej  –  tyle, że pod trochę inaczej brzmiącym tytułem – wystawy Діалог про долю і душу. Станіслав Вінценз (1888-1971) przygotowanej przez dr. Jana Choroszego. Mykoła Kniażycki, przewodniczący Komisji ds. Kultury i Duchowości Rady Najwyższej Ukrainy w trakcie otwarcie powiedział, że wystawa ma ukraińskiemu audytorium odkryć postać Stanisława Vincenza wielkiego polskiego pisarza i filozofa urodzonego na Huculszczyźnie, autora dzieła „Na wysokiej połoninie” nazywanego „Iliadą i Odyseją Hucułów”. Po prezentacji w Parlamencie Ukrainy, wystawa wyruszy w podróż po Ukrainie, którą zakończy w Krzyworówni nad Czeremoszem, gdzie pozostanie już na stałe. Obszerną relację z otwarcia wystawy można przeczytać tu, a tu można ją obejrzeć.

O głowacicy – rybie bardzo karpackiej

O rybach jeszcze na naszym portalu nie pisaliśmy, więc najwyższy czas to zaniedbanie nadrobić. A jest ku temu doskonała okazja ukazała się bowiem nakładem Drukarni Akapit z Lublina książka pod redakcją Stanisława Ciosa zatytułowana „Głowacica wędkarza doskonałego”. Zawiera ciekawe informacje o głowacicy (Salmo hucho) rybie występującej naturalnie we wszystkich karpackich dopływach Dunaju, w tym w Czeremoszach, Prucie i Czarnej Orawie, a w wyniku sztucznego zarybienia także karpackich dopływach Wisły od Sanu po Sołę. Interesujące wiadomości o hołowatyci – jak ją nazywali Huculi, szczególnie w rozdziale „Rys historyczny głowacicy w Polsce” znajdą w tej książce także ci, którzy nigdy wędki w ręku nie mieli.

Tatrzańskie pocztówki nagrodzone raz jeszcze

W Muzeum Narodowym w Krakowie 30 października 2018 roku już po raz trzeci uroczyście wręczono Nagrodę „Kolekcjonerstwo – nauka i upowszechnianie” im. Feliksa Jasieńskiego.
W kategorii „dla pracowników nauki” kapituła, której decyzję ogłosił profesor Wojciech Kowalski przyznała nagrodę Zespołowi Wydawnictwa Tatrzańskiego Parku Narodowego w składzie: Zbigniew Ładygin, Wiesław Siarzewski, Jan Gaspar i Wiesław Wójcik za wydanie książki Adama Czarnowskiego
„O tatrzańskich pocztówkach”
. W uzasadnieniu podkreślono wielką wartość pracy i zgromadzonego materiału ikonograficznego, a także rzetelność opracowania merytorycznego i redakcyjnego.

Vincenz w Kaliszu i Strzelinie

Premiera ukraińskiej wersji wystawy „Dialog o losie i duszy. Stanisław Vincenz (1888-1971)” wg scenariusza dr Jana Andrzeja Choroszego, o której pisaliśmy w jednym z poprzednich postów odbędzie się już 6 listopada 2018 r. w siedzibie Rady Najwyższej Ukrainy w Kijowie (tu oficjalna ulotka), ale obydwie jej polskie wersje nadal niestrudzenie peregrynują po Polsce. I tak od połowy października jedna jest prezentowana na Wydziale Artystyczno-Pedagogicznym Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Kaliszu przy ul. Nowy Świat 28-30 (będzie tam do 22 listopada), natomiast od 2 do 30 listopada można będzie drugą wystawę oglądać w Strzelińskim Ośrodku Kultury przy ul. Mickiewicza 2. Serdecznie zapraszamy.

Nagroda dla mapy „Bieszczady Wysokie”

Spieszymy z radością poinformować, że na rozstrzygniętym kilka dni temu 3. Międzynarodowym Konkursie na „Najlepsze wydawnictwa o górach” odbywającym się w ramach 22. Międzynarodowych Targów Książki w Krakowie w 2018 roku I miejsce w kategorii map zajęły Bieszczady Wysokie – mapa turystyczna w skali 1:30000 autorstwa członka TK Wojciecha Krukara wydana przez Wydawnictwo Ruthenus – Rafał Barski z Krosna. Mapa, jak wszystkie mapy Wojtka jest rzeczywiście świetna – serdeczne gratulacje.
Z innych karpackich książek warto wspomnieć o publikacji autorstwa Jana Kiełkowskiego pt. Zdobycie Tatr. Prehistoria i początki taternictwa do roku 1903 wydanej przez Wydawnictwo STAPIS, Anna Pisarek z Katowic oraz o książce pt. Police. Pasmo w cieniu Babiej Góry, pod red. Pawła Franczaka, wydanej przez Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej UJ, które zajęły I i II miejsce wśród monografii. W kategorii VI, której tytułu niestety nie da się zapamiętać ani powtórzyć I miejsce zajęła Fundacja Stara Droga z Janowa Lubelskiego za Łemkowski zielnik.