kwiecień 2007

Dzięki uprzejmości naszego kolegi z Sanoka, dotarła do nas ostatnio książka zatytułowana „Gdzie wspólne źródła… Dzieje współistnienia kultur polskiej i ukraińskiej na ziemi sanockiej od średniowiecza do współczesności”, wydana przez Muzeum Historyczne w Sanoku w 2006 roku. Jest to praca zbiorową składającą się z szeregu samodzielnych artykułów. Niestety, żeby zorientować się w ich tematyce, trzeba przekartkować książkę strona po stronie, ponieważ redaktorzy zapomnieli o… spisie treści (sic!). Zastępując więc niejako redaktorów, prezentujemy poniżej wykaz autorów i tytuły zawartych w niej artykułów:
Piotr N. Kotowicz, Maria Zielińska, Ziemia sanocka w pradziejach i wczesnym średniowieczu;
Andrzej Romaniuk, Historia ziemi sanockiej;
Krystyna Galewicz, Sztuka dawna ziemi sanockiej;
Katarzyna Winnicka, Sztuka cerkiewna ziemi sanockiej;
Danuta Blin Olbert, Kultura ludowa ziemi sanockiej;
Krystyna Gawlewicz, Sztuka współczesna ziemi sanockiej.
Książka jest właściwie albumem, o czym może świadczyć to, że ilustracje, w tym całostronicowe i w większości kolorowe, zdecydowanie przeważają nad tekstem, a także raczej albumowy format 240/295, oraz twarda oprawa. Ale tu kolejna, niewybaczalna w wypadku wydawnictwa albumowego wpadka redaktorów i wydawcy, a mianowicie brak spisu ilustracji. Tak więc dobrej jakości zdjęcia cerkwi, reprodukcje ikon, czy obrazów Beksińskiego czytelnik znajdzie dopiero wtedy, kiedy przekartkuje całą książkę.
Każdy artykuł powtórzono w całości w języku ukraińskim i angielskim, co także wydaje się nieporozumieniem. O wiele rozsądniejsze byłoby wydanie osobnych edycji językowych. Po co Ukraińcowi teksty polski i angielki, a czytelnikowi anglojęzycznemu artykuły po polsku i ukraińsku? Do ćwiczenia języków wszak lepsze są podręczniki.
Książka jest z pewnością pożyteczna, jednak na przyszłość wypadało by poradzić Muzeum Historycznemu w Sanoku, żeby planując wydanie książki, zwróciło się do profesjonalnego wydawcy. Oszczędzi w ten sposób sobie wstydu, a czytelnikowi kłopotów.

Dariusz Dąbrowski

Rzeczpospolita Polska wobec kwestii Rusi Zakarpackiej (Podkarpackiej) 1938-1939
Europejskie Centrum Edukacyjne, Format B5, rok wydania 2007, stron 413.
Książka omawia polską politykę wobec Rusi Zakarpackiej w ujęciu zarówno politycznym, jak i wywiadowczo-wojskowym, w tym szeroko akcje dywersyjne polskiego wywiadu. Przedstawia problem Zakarpacia w szerokim kontekście międzynarodowym, a także w kontekście stosunków bilateralnych polsko-węgierskich i polsko-czechosłowackich, uwzględnia specyfikę czeskiego, a także węgierskiego punktu widzenia. Osobne części pracy zostały ponadto poświęcone ukraińskiemu stanowisku wobec poruszanego tematu oraz polityce III Rzeszy.