czerwiec 2019

Między dworem a wsią na Orawie

29 czerwca 2019 | Nowości wydawnicze | Na temat:

W ramach „Biblioteki orawskiej” ukazała się książka pt. Między dworem a wsią. Na styku kultury szlacheckiej i chłopskiej. Jest to praca zbiorowa pod redakcją Piotra Krzywdy wydana przez Muzeum – Orawski Park Etnograficzny w Zubrzycy Górnej, a dedykowana dr Hannie Pieńkowskiej w stulecie jej urodzin. Zawiera referaty wygłoszone na konferencji naukowej zorganizowanej w grudniu 2017 r. w 80. rocznicę przekazania dworu Moniaków państwu polskiemu. Obficie ilustrowana czarno-białymi fotografiami książka liczy 304 strony formatu B5 i zawiera wiele ciekawych artykułów dotyczących zarówno dziejów i kultury ludowej Orawy, jak też samego Muzeum. Dzieło otwiera oczywiście artykuł Joanny Hogno-Jachymiak pt. Hanna Pieńkowska – pani na zabytkach. Uwagę zwracają m.in. obszerne artykuły Tadeusza M. Trajdosa, Najdawniejsze dzieje Moniaków, Wilczków i Bukowińskich oraz Jerzego M. Roszkowskiego, Geneza i dzieje Divékych z Podwilka. Ciekawe wyniki badań rzucające nowe światło na najważniejszy zabytek Muzeum zawiera opracowanie Tomasza Ważnego, Sophie Blain, Ronalda Buscha i Jana Tumajera, pt. Dendrochronologiczne datowanie dworu Moniaków z Zubrzycy Górnej. Oczywiście warte lektury są wszystkie teksty zawarte na kartach tej książki. Publikacja jest bezpłatna, do zdobycia w Muzeum.

Święto Kultury Karpat Wschodnich

28 czerwca 2019 | Wydarzenia | Na temat:

Uprzejmie informujemy, że w dniach 5-7 lipca 2019 roku w ramach Dni Sanoka w Muzeum Budownictwa Ludowego odbędzie się kolejna już edycja Święta Kultury Karpat Wschodnich pt. „Karpaty Góry Kultury”. Rozpalenie karpackiej watry nastąpi w piątek 5 lipca o godz. 20, a potem na skansenowej scenie przez trzy dni będą występowały liczne zespoły folklorystyczne z Polski
i innych krajów karpackich – szczegóły na plakacie obok.
W imieniu organizatorów serdecznie zapraszamy.

Wyrok na Magurski Park Narodowy?

25 czerwca 2019 | Wydarzenia | Na temat:

Magurski Park Narodowy powoli staje się fikcją. Niedawno protesty celowo wprowadzonych w błąd mieszkańców wchodzących w głąb Parku wsi uniemożliwiły stworzenie choćby minimalnej strefy chroniącej jego przyrodnicze zasoby. Lobby myśliwskie już dawno otoczyło Park szczelnym pierścieniem ambon, pod które przynętami wywabia z jego obszaru zwierzynę by do niej strzelać. Teraz z kolei starostwo jasielskie postanowiło go dobić odnawiając i poszerzając przecinającą jego najcenniejsze fragmenty drogę Krempna – Żydowskie – Ożenna. Droga ta nie remontowana i zapominana od czasu wybudowania nowej trasy doliną Ryjoka przez Świątkową i Rozstajne, coraz trudniej przejezdna, przez ostatnie kilka lat była już nawet całkiem zamknięta dla ruchu samochodowego. Powoli popadała w ruinę, a przyroda odzyskiwała swoje dawne terytorium. Stała się natomiast prawdziwym rajem dla rowerzystów i wędrowców oferując jedne z najpiękniejszych w Beskidzie Niskim widoków. Pomysł jej odbudowania i udostępnienia dla ruchu samochodów, nie mający żadnego uzasadnienia ekonomicznego ani społecznego, jest tak porażająco absurdalny, że aż prosi się o poszukiwanie jego prawdziwego motywu. A ten nasuwa się jeden: uderzenie w Magurski Park Narodowy i ostateczne jego zniszczenie. Podważenie sensu jego istnienia.
Przyłączamy się więc do akcji zainicjowanej przez Fundację Dziedzictwo Przyrodnicze „Ocal SERCE Beskidu Niskiego” i zachęcamy do podpisywania apelu protestującego przeciwko pomysłowi odbudowy tej drogi.

Hucuł z Jaworowa Edmunda Bartłomiejczyka

23 czerwca 2019 | Aukcyjne karpatiana | Na temat:

W Katalogu 83. aukcji sztuki dawnej, antyków i sztuki współczesnej Domu Aukcyjnego Ostoya (Warszawa, ul. Gen. J. Zajączka 8) pod nr 003 znajdziemy drzeworyt dwubarwny Edmunda Bartłomiejczyka z 1935 r. zatytułowany „Hucuł z Jaworowa” (papier 23 x 24 cm) z ceną wywoławczą 1000 zł. Edmund Bartłomiejczyk (1885 – 1950) studiował w krakowskiej ASP u Jana Stanisławskiego, Józefa Unierzyskiego i Wojciecha Weissa. Później na Wydziale Sztuki Stosowanej w warszawskiej Szkole Sztuk Pięknych, by w roku 1926 objąć na niej pierwszą w Polsce Katedrę Grafiki Użytkowej. Twórca okładki do pierwszego wydania „Wysokiej połoniny” Stanisława Vincenza ma w swoim dorobku jeszcze kilka innych pięknych drzeworytów z motywami huculskimi.
W tym samym katalogu znajdziemy także szereg podhalańskich drzeworytów Władysława Skoczylasa. Aukcja odbędzie się 29 czerwca 2019 r. o godzinie 17.

Cyfrowe Archiwum Jerzego Tura i Barbary Tondos

14 czerwca 2019 | Wydarzenia | Na temat: ,

Całkiem bez rozgłosu, a nawet jakby trochę w ukryciu dokonała się rzecz wspaniała i bez precedensu. Powstało mianowicie Cyfrowe Archiwum Jerzego Tura i Barbary Tondos dostępne pod tym adresem. Jest to strona internetowa, na której udostępnienie są digitalizowane systematycznie negatywy, fotografie i dokumenty dotyczące historii zabytków ruchomych, architektury i budownictwa oraz krajobrazu kulturowego z terenu południowo-wschodniej Polski. Pochodzą one z prywatnego archiwum Jerzego Tura i Barbary Tondos, a powstały w latach 1955 – 2009 r. Archiwum, które jest własnością Katarzyny Tur-Marciszuk, zostało przekazane w depozyt Ruskiej Bursie w celu digitalizacji i opracowania oraz udostępniania. Całe przedsięwzięcie koordynują Andrzej Żygadło, Damian Nowak oraz Ireneusz Marciszuk i Katarzyna Tur-Marciszuk. Projekt zrealizowano dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz dzięki wsparciu Starosty Gorlickiego. W Archiwum można odnaleźć unikatowe fotografie całego szeregu karpackich zabytków, w tym wielu już niestety nieistniejących. Przy okazji warto przypomnieć, że o działalności konserwatorskiej Jerzego Tura i Barbary Tondos pisaliśmy w „Płaju” i na naszym portalu wielokrotnie – m.in., tu, tu, i tu.