maj 2008

Katolicy obrządku łacińskiego w Rafajłowej (Płaj 34)

Jan Skłodowski

(fragment)
Historyczna Rafajłowa – dziś Bystryca – leżąca u podnóża Karpat w dolinie Bystrzycy Nadwórniańskiej (inaczej Czarnej) w dawnym powiecie nadwórniańskim województwa stanisławowskiego (przedwojenna Małopolska Wschodnia) znana jest przede wszystkim z walk 2 i 3 pułku Legionów Polskich (tworzących później ich II Brygadę, zwaną też Karpacką lub Żelazną) ścierających się tam u boku Austro-Węgier na przełomie lat 1914 i 1915 z napierającymi wojskami rosyjskimi. Wtedy to właśnie powstala tam tak zwana Rzeczpospolita Rafajłowska, pierwszy od czasów rozbiorów de facto suwerenny obszar pozostający pod polską władzą. Mniej znane i udokumentowane pozostają natomiast dzieje  części jej mieszkańców – rzymskich katolików (nazywanych tam  przez tubylców rimokatołykami), głównie Polaków, którzy, choć stanowili na tym terenie zawsze wyraźną mniejszość, to odgrywali zwykle znaczącą rolę w tamtejszym życiu społeczno-kulturalnym, gospodarczym i administracyjnym. Czytaj dalej →

Płaj 34 – Abstracts

Andrzej Wielocha
Half a century in the mountains. The ,,Beskidians” anniversary
An essay on history of the Students Circle of the Beskidian Guides in Warsaw (SKPB), celebrating its 50th Anniversary in 2007.
Dariusz Czerniak
Hydroenergetic systems in Oltenian Carpathians (part II)
The continuation of an extensive description of the hydroenergetic systems in Southern Carpathians, especially the Olt River Valley cascade and Iron Gate dam on Danube River. Czytaj dalej →

Wielokulturowa Tyrawa Wołoska (Płaj 34)

Ewa Bryła
Sprawozdanie Stowarzyszenia „Dziedzictwo Mniejszości Karpackich” w Zagórzu
Stowarzyszenie „Dziedzictwo Mniejszości Karpackich” powstało wiosną 2005 roku z inicjatywy mieszkańców miejscowości położonych na terenie Gór Słonnych, którzy postanowili ratować dziedzictwo swoich przodków zmuszonych do opuszczenia ojcowizny w wyniku tragicznych wydarzeń akcji „Wisła”. Powstało z potrzeby serca, z potrzeby przewartościowania złych wspomnień. Jego twórcy za cel postawili sobie działalność na rzecz wielokulturowej spuścizny społeczności zamieszkujących tereny Gór Sanocko-Turczańskich, a także Pogórza Przemyskiego oraz Pogórza Bukowskiego.

Czytaj dalej →

Kyrlibaba, wieś bardzo karpacka (Płaj 34)

Andrzej Wielocha
(fragment)
To niezwykle ciekawa i trochę tajemnicza miejscowość leżąca – można by rzec bez przesady – w samym sercu Wschodnich Karpat. Centrum wsi położone jest na wysokości ok. 950 m n.p.m. w dolinie Złotej Bystrzycy, w miejscu gdzie uchodzą do niej dwa potoki, a właściwie to raczej górskie rzeki – Cibeu (Ţibău) i Kyrlibaba (Cârlibaba). Miejscowość i jej liczne przysiółki leżą na stokach czterech masywów górskich – Gór Rodniańskich, Suchard, Marmaroskich i Obczyny Mestekanisz.  W polskiej literaturze nazwa wsi pisana jest najczęściej przez „i” – Kirlibaba, jednak pisownia przez „y” zdecydowanie lepiej oddaje jej zarówno rumuńską (Cârlibaba), jak i huculską wymowę.

Płaj 34


Płaj 34 wiosna 2007 (216+16 stron)

zawartość tomu
Andrzej Wielocha, Pół wieku w górach, czyli jubileusz „beskidzkich”,
Dariusz Czerniak, Systemy hydroenergetyczne w Karpatach Oltenii (część II),
Andrzej Wielocha, Kyrlibaba – wieś bardzo karpacka,
Bartłomiej Błesznowski, Obszar kontaktów czy konfliktów? Socjologiczne refleksje o historii, teraźniejszości i przyszłości saskich wspólnot w Siedmiogrodzie,
Tomasz Smoliński, Krótki majowy weekend na Padiszu,
Jan Skłodowski, Nieznane groby polskich żołnierzy w Czerniowcach,
Adam Bartosz, Pamięć o polskim generale w Siedmiogrodzie,
Jan Skłodowski, Katolicy obrządku łacińskiego w Rafajłowej,
Ewa Bryła, Wielokulturowa Tyrawa Wołoska. Sprawozdanie Stowarzyszenia
„Dziedzictwo Mniejszości Karpackich” w Zagórzu,

Adam Bartosz, Niemcy galicyjscy w skansenie sądeckim,
Tomasz Kowalik, Tischnerówka,
Zenon Staniszewski, Wabersich nieznany,
Zenon Staniszewski, Karpacka mieszanka filatelistyczna,
Zbigniew Burzyński, Awaria na Polanie Chochołowskiej,
Książki
Miscellanea
Abstracts
Fotografie barwne I-VIII i IX-XVI
Mapa załącznikowa: reedycja arkusza „Kyrlibaba” austro-węgierskiej mapy w skali 1:75000.

XVIII Kermesz w Olchowcu

Parafia Greckokatolicka i Koło Terenowe Zjednoczenia Łemków w Olchowcu zapraszają do udziału w osiemnastym już Kermeszu, który w tym roku odbędzie się w dniach 24-25 maja.
W bardzo bogatym jak zwykle programie przewidziano szereg wystaw, prelekcji, pokazów i konkursów, a także oczywiście występy wielu zespołów, w tym Studenka z Ukrainy (Kałusz), Tisovec i Rozmaryja ze Słowacji, Chudoba, Szarotka, Żukowianie, Rymanowianie i Drewutnia z Polski.
Początek w sobotę o 1700, zakończenie w niedzielę późnym wieczorem.

Serdecznie zapraszamy!

Majówka w Kyrlibabie

Z inicjatywy naszego Towarzystwa w dniu 3 maja 2008 roku o godz. 1100 w kościele św. Ludwika w położonej w Rumunii, karpackiej miejscowości Kyrlibaba (Cârlibaba) odprawiona została msza święta w intencji żołnierzy II Brygady Legionów Polskich poległych w styczniu 1915 roku w bitwie stoczonej o tę miejscowość z oddziałami rosyjskimi.
Pod odnowionym w ubiegłym roku pomnikiem stojącym na mogile poległych Legionistów wieńce złożyły delegacje Związku Polaków w Rumunii i Towarzystwa Karpackiego oraz attaché wojskowy ambasady polskiej w Bukareszcie ppłk Roland Jancewicz. Na mogile zapłonęły liczne znicze.

W imieniu organizatorów tej skromnej uroczystości
serdecznie dziękujemy wszystkim uczestnikom za przybycie

Czytaj dalej →