lipiec 2011

Ukazał się 40. tom Płaju

Czterdziesty tom Płaju datowany jest na roku jubileuszu dwudziestolecia Towarzystwa Karpackiego, powinny się w nim zatem znaleźć akcenty jubileuszowe. I rzeczywiście znalazły się one, choć nie wprost. Albowiem doszliśmy do wniosku, że najlepszym uczczeniem naszego dwudziestolecia będą konkretne działanie utrwalające „karpackość” w jej najlepszych przejawach. Wybór nasz padł na Stanisława Vincenza jako, że naszym zdaniem jego działalność literacka i nie tylko, była owej „karpackości” jedną z najlepszych emanacji. Tom więc rozpoczynamy dużym blokiem vincenzowskim. Otwiera go artykuł, a właściwie relacja z przedsięwzięcia zatytułowanego „Stanisława Vincezna powrót na Wierchowinę” realizowanego przez Towarzystwo Karpackie. Nie będzie to może zbyt łatwa lektura, przede wszystkim ze względu na swoją skomplikowaną strukturę, ale mamy nadzieję, że poprzez liczne odwołania historyczne i reminiscencje właściwie odda ducha podjętych przez nas działań, a także emocje, które przeżywaliśmy przy jego realizacji. Czytaj dalej →

Poszukiwania „białej cerkwi” w Uluczu

Stowarzyszenie „Magurycz” i Oddział Archeologii Karpat sanockiego Muzeum Budownictwa Ludowego w dniach 4-10 sierpnia br. przeprowadzą badania archeologiczne na cerkwisku w Uluczu. Ich celem będzie odnalezienie śladów piętnastowiecznej, murowanej cerkwi obronnej. Asumpt podejmowanym pracom dało niedawne odnalezienie zdjęcia uluckiej „białej cerkwi” w zbiorach Instytutu Historii Sztuki UJ, dokonane przez Damiana Nowaka i Andrzeja Zygadło, członków Stowarzyszenia „Magurycz”.

Nieistniejąca cerkiew pw. św. Mikołaja w Uluczu (fot. T. Talowski, arch. Instytutu Historii Sztuki UJ)

Równolegle remontowane będą nagrobki na cmentarzu cerkiewnym oraz przeprowadzone zostanie rozpoznanie założenia obronnego zespołu cerkiewnego w Uluczu. Prace mają charakter społeczny, a ich realizacja jest możliwa dzięki wsparciu finansowemu Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności.

Biografia Stepana Kłoczuraka

W Użgorodzie nakładem wydawnictwa „Grażda” ukazała się książka Mikołaja Muszynki pt. „Rycerz Wolności. Życie i działalność społeczno-polityczna Stepana Kłoczuraka”. Książka jest obszerną biografią Stepana Kłoczuraka (1895-1980) inicjatora antywęgierskiego powstania huculskiego na Zakarpaciu, założyciela i prezydenta tzw. Republiki Huculskiej w 1919 r. w Jasini, dowódcy sotni karpackich Ukraińskiej Halickiej Armii w walce z bolszewikami i armią Denikina. W okresie międzywojennym działacza politycznego i redaktora szeregu czasopism. W rządzie Karpackiej Ukrainy sekretarza A. Wołoszyna, później ministra gospodarki i obrony narodowej. Aresztowanego w maju 1945 r. i zesłanego na ponad 12 lat do obozu w Workucie.

O Stepanie Kłoczuraku i Republice Huculskiej przeczytaj też w Płaju 19

Spotkanie w Łękach Dukielskich

Łęki Dukielskie zapraszają 24 lipca 2011 r. na VII Spotkania Folklorystyczne pt. „Zachować dla przyszłych pokoleń”. W programie występy zespołu pieśni i tańca “Kaśka” z Dębowca, grupy śpiewacze „Barwy Jesieni” ze Strzyżowa, zespołu cygańskiego Staśka Derenia z Sanoka, zespołu obrzędowego „Graboszczanie” z Grabownicy, zespół śpiewaczo-obrzędowego „Pogórzanie z Bieździedzy”, zespołu obrzędowego “Tkacze” z Wysokiej k/Łańcuta, kapeli “Młoda Harta” z Harty k/ Dynowa oaz prezentacje ludowych twórców, kiermasz staroci oraz książki regionalnej, wystawa muzeum wsi Łęki Dukielskie, kuchnia staropolska. Początek o godz. 15.

 

Ostatni molfar Huculszczyzny

Wieczorem w dniu 14 lipca 2011 r. w swoim domu w Jaseniowie Górnym został zamordowany ostatni molfar Huculszczyzny, 88 letni Mychajło Neczaj. Prawdopodobnie morderca był psychicznie chory. Ujęty został na drugi dzień w lesie w pobliżu Bukowca. Podobno twierdził, że zabił Neczaja, bo ten propagował pogaństwo. Pojawiają się też wieści, że morderca reprezentuje „czarnych magów”, którzy nie mogli ścierpieć działalności „białego maga” w Karpatach i kazali wykonać na nim wyrok (sic!).
Mychajło Neczaj, mimo że nie był Hucułem, był uważany za ostatniego prawdziwego molfara huculskiego, a jego umiejętności znane były na całej Ukrainie. Napisano o nim szereg książek i nakręcono filmy. Oprócz leczenia, odpędzania złych mocy i uroków, oraz przepowiadania przyszłości, Neczaj doskonale grał na drumli (drymbie).

 

Festiwalu Folkloru Karpat

10.07. 2011 r. w Trzcinicy koło Jasła odbędzie się VIII edycja Międzynarodowego Festiwalu Folkloru Karpat. W pięknym drewnianym kościele św. Doroty w Trzcinicy i na stadionie obok kościoła wystąpią kapele krajowe i zagraniczne, zaprezentowane zostaną wystawy i odbędą się targi sztuki ludowej. Serwowane będzie tradycyjne, chłopskie jadło. Początek o godz. 13. Wstęp wolny.

Świat pod Kyczerą

Międzynarodowy Festiwal Folklorystyczny „Świat pod Kyczerą” w 2011 r. odbędzie się już po raz czternasty. Tym razem jako element obchodów dwudziestolecia istnienia jego organizatora – Łemkowskiego Zespołu Pieśni i Tańca „Kyczera”. Pierwszą część zaplanowano na Dolnym Śląsku w Legnicy, Rudnej, Lubinie, Szczawnie Zdroju w dniach 8-12 lipca, drugą w Małopolsce i przygranicznych miejscowościach na Słowacji m. in. w Krynicy, Bartnem i Kurowie.
W programie festiwalu liczne koncerty, kilka parad ulicznych, animacje, warsztaty artystyczne, prezentacje rzemiosła, kuchni, pokazy multimedialne. Wystąpią zespoły z Indonezji, Meksyku, Brazylii, Republiki Zielonego Przylądka, Kolumbii, Iraku, Serbii, Tajwanu, Słowacji i Polski.

Czytaj dalej →

Sanocki „Jarmark Ikon”

Sanok zaprasza 17 lipca na „Jarmark Ikon” stanowiący dopełnienie istniejącego od dziesięciu lat „Szlaku Ikon”. Sanockie i bieszczadzkie pracownie ikon inspirują się dziełami malarstwa ikonowego zachowanymi w Karpackich cerkwiach. Korzystają też z wzorów sztuki ikonopisarskiej, której bezcenne przykłady znajdują się w zbiorach sanockich muzeów – Historycznego i Budownictwa Ludowego.
Początek jarmarku o godz. 10 na sanockim Rynku. W programie m.in. prezentacje pracowni ikon, artystów ludowych i rzemieślników, w tym garncarzy, kowali, koronkarzy i in. Będą także stragany pszczelarzy, rzeźbiarzy, malarzy, producentów biżuterii i ozdób oraz oferujące domowe wypieki, będzie kiermasz książek i oczywiście koncert licznych kapel.

 

Użański Park Narodowy zaprasza na festiwal „Rzeka mleka”

10 lipca 2011 r. w malowniczym zakątku bieszczadzkiej miejscowości Stużyca położonej w wielkoberezniańskim rejonie na terenie Użańskiego Parku Narodowego odbędzie się II festiwal wielkoberezniańskiego sera zatytułowany „Rzeka mleka”. Festiwal rozpocznie się o godz. 12, a w jego trakcie będzie można zakupić wiele wyrobów mleczarskich przygotowanych wg tradycyjnych receptur w tym różne rodzaje robionych przez miejscowych pasterzy serów oraz wysłuchać koncertów lokalnych kapel i solistów.

Czarnohora z lotu ptaka

[yframe url=’http://www.youtube.com/watch?v=jXdL8Rf0_u8′]

Czarnohora z lotu ptaka: Bystrec – Kosaryszcze – Somtrec – Pop Iwan – Kizie Ułohy – Szpyci – Breskuł – Howerla, film z 2008 r. udostępniony nam przez Muzeum Huculszczyzny z Werchowyny (Żabiego) z muzyką Kapeli „Czeremosz” Romana Kumłyka.