maj 2015

Galicyjskim szlakiem Chasydów

chasydziU początków tej książki – jak pisze sam autor – leżą wydane w 1992 r. przez Wydawnictwo PTTK „Kraj” Tarnowskie judaica. Od tamtego czasu wiele się zmieniło, a obecne dzieło  to książka o wiele obszerniejsza tak pod względem objętości jak i przede wszystkim pod względem opisywanego obszaru. Osią geograficzną przewodnika jest linia: Tarnów – Bobowa – Nowy Sącz, z odgałęzieniami do mniejszych miasteczek regionu.
Książka jest opowieścią-przewodnikiem po zaginionym świecie żydowskim, który jednakże odrodzony trwa, rozwija się, nie zapominając, skąd jego korzenie. I którego ślady są ważnym elementem więzi między odwiedzającymi galicyjskie miasteczka Żydami, a potomkami sąsiadów ich przodków. Wątkiem prowadzącym czytelnika tropami żydowskiej historii są ślady chasydów skupionych wokół swoich rabinów – duchowych przewodników i cudotwórców. Byli to rabini kręgu sądecko-bobowskiego – potomkowie świątobliwego Chaima Halberstama z Nowego Sącza.
Adam Bartosz, Galicyjskim szlakiem Chasydów sądecko-bobowskich, Wydawnictwo Austeria, Kraków – Budapeszt 2015

Dawne Bieszczady i Beskid Niski

krukar_prelekcjaGaleria Sztuki w Rymanowie Zdroju serdecznie zaprasza w środę 20 maja 2015 r. o godz. 19 na spotkanie z dr Wojciechem Krukarem, geografem, przewodnikiem turystycznym, autorem map i przewodników, członkiem Towarzystwa Karpackiego, a przede wszystkim strażnikiem pamięci karpackich toponimów, który opowiadał będzie o „Dawnych Bieszczadach i Beskidzie Niskim”. Serdecznie zapraszamy.

Majówka nad Świcą

majowka_nad_swicaDom Spotkań z Historią w Warszawie przy ul. Karowej 20 zaprasza 20 maja 2015 (środa) o godz. 12 i 18 na 96. „Opowieści z Kresów” Tomasza Kuby Kozłowskiego pt. Majówka nad Świcą. Od Bolechowa i Doliny do Wygody i Przełęczy Wyszkowskiej. Autor opowie o dolinie Świcy oraz miasteczkach dawnego woj. stanisławowskiego – Bolechowie i Dolinie. Burzliwe dzieje łupionego przez opryszków Bolechowa; wzloty i upadki górniczej Doliny; walki o przełęcz wyszkowską w latach 1914–1915; pogranicze Bieszczadów i Gorganów chętnie odwiedzane w dwudziestoleciu międzywojennym przez letników i turystów; losy bolechowskich i dolińskich Żydów – to niektóre wątki prezentacji ilustrowanej oryginalną ikonografią z epoki.

XXV Łemkowski Kermesz w Olchowcu

olchowiec_15xSerdecznie zapraszamy na jubileuszowy XXV Łemkowski Kermesz w Olchowcu, który odbędzie się w dniach 23-24 maja 2015 r. i jak zwykle będzie obfitował w różnego rodzaju atrakcje:
– w sobotę o godz. 18 Weczirnia w cerkwi pw. Przeniesienia Relikwii św. Mikołaja a następnie od godz. 20 występy zespołów:
Łemkowski zespół folklorystyczny „Wilsznia” z Polan;
Zespół dziecięcy „Tereściaty” z Zawadki Rymanowskiej;
Rusnacki zespół muzyczny „Alegro” z Jedlova (Słowacja) i „Hrame lem”.
– w niedzielę o godz. 11 liturgia w obrządku grecko-katolickim, a o godz. 13.30 uroczyste otwarcie Kermeszu i występy zespołów: Czytaj dalej →

Płaj 49 – z legionową dominantą

P49_okl_mBlisko trzy czwarte objętości 49 tomu „Płaju” zajmuje tematyka legionowa, a zarazem karpacka. Nie bez kozery, albowiem jesienią i zimą 2014/15 minęło równo sto lat od tamtych dni, kiedy młodzi żołnierze Legionu Polskiego staczali swoje pierwsze boje w dolinach Marmaroszu i Gorganów. Część artykułów to pokłosie sesji historycznej zorganizowanej z tej okazji przez Towarzystwo Karpackie w Rafajłowej w dniach 1–2 października 2014 r. w ramach obchodów rocznicowych. Uroczystościom tym poświęcamy artykuł wstępny.
Na szczególne polecenie zasługuje tekst Andrzeja Wielochy przedstawiający szczegółowo najwcześniejszą fazę karpackiej kampanii legionowej i rozwiewający przy okazji narosłe wokół niej mity. Innym mitem — rzekomo legionowych umocnień górskich na grzbietach Gorganów — zajmuje się Dariusz Dyląg, Czytaj dalej →

Płaj 49

P49_okl_dPłaj 49 (jesień 2014) stron 224 + 16

Urszula Janicka-Krzywda (1949–2015)

Wschodniokarpacki legionowy jubileusz

Andrzej Wielocha, Legion Polski w Marmaroszu

Dariusz Dyląg, O rzekomo legionowych okopach pod Sywulą

Leszek Rymarowicz, Legiony Polskie i Ukraińscy Strzelcy Siczowi w Karpatach

Andrzej Kaczorowski, Gwara legionowa – najstarsza warstwa leksykalna polskiej gwary żołnierskiej

Tadeusz Trajdos, Ksiądz Józef Panaś, kapelan Legionów Polskich

Jan Bujak, Bukowińczycy w Legionach Polskich 1914–1918

Leszek Rymarowicz, W międzywojennym Jaworniku-Szybenem nad Czeremoszem Czytaj dalej →

Magury ’14

magury_14W tych dniach ujrzały światło dzienne kolejne „Magury”, rocznik krajoznawczy poświęcony Beskidowi Niskiemu i Pogórzom pod redakcją Sławomira Michalika i Anety Załugi wydawany przez Studenckie Koło Przewodników Beskidzkich w Warszawie. Datowane na rok 2014, są – co warte podkreślenia – już 184 wydawnictwem warszawskiego SKPB. Liczą 168 stron, w tym 104 ilustracje i 2 mapki.
A oto spis ich zawartości:
Piotr Wirchniański: Łemkowski Thalerhof
Bogusław Głód: Chemiczna wojna pod Gorlicami
Maria Wirchniańska: Gładyszowskie polsko-łemkowskie noce i dnie po II wojnie światowej
Czytaj dalej →

Przewodnik po cmentarzach z I wojny światowej

pr_cmeW stulecie bitwy gorlickiej ukazał się przewodnik Pawła Kutasia pt. Cmentarze z I wojny światowej w powiecie gorlickim. W części ogólnej opisano przebieg działań wojennych i omówiono problematykę budowy cmentarzy. W części szczegółowej w 13. rozdziałach zaprezentowano opisy poszczególnych cmentarzy (opis działań wojennych, cytaty z ówczesnej prasy, kronik szkolnych i kościelnych, fotografie archiwalne), oraz opis dojścia. Dołączono mapę powiatu gorlickiego z zaznaczonymi cmentarzami. Książka będzie do kupienia w stoisku Oficyny Wydawniczej „Rewasz” na najbliższych Spotkaniach Karpackich w Muzeum Ziemi PAN.
Paweł Kutaś, Cmentarze z I wojny światowej w powiecie gorlickim. Przewodnik, 216 str., form. 19 x 12,5 cm, ponad 200 ilustracji. Wyd. Promo, Zakrzów – Gorlice 2015. Czytaj dalej →

Fotografie tatrzańskie i pienińskie Awita Szuberta

avit_szubert_gorale_kolibyDom Aukcyjny Ostoya na 142 aukcji, która odbędzie się 14 maja 2015 r. oferuje kilka prac pioniera fotografii tatrzańskiej i pienińskiej Awita Szuberta (1837–1919). W latach 1856 – 1866 wykonywał on pierwsze fotografie gór. W roku 1877 anonsował, że posiada widoki ze Szczawnicy, Pienin i Tatr – z miejsc, które nigdy wcześniej nie były sfotografowane. Jego zdjęcia tatrzańskie, wykonane techniką heliograwiurową, były wydane przez Towarzystwo Tatrzańskie w latach 1889-1901 jako dodatek do Pamiętników TT. Ukazało się też kilka albumów zdjęć górskich Szuberta: Album widoków tatrzańskich (1876) i Widoki z Tatr i Pienin (1878). Działalność fotograficzna przyniosła mu liczne nagrody na światowych wystawach.

Cmentarze wojenne w Beskidzie Niskim – album szczególny

majewski_cmentarzeNa początku kwietnia 2015 r. ukazał się album Jana Majewskiego Cmentarze z I wojny światowej w Beskidzie Niskim i na Pogórzu. Miłośnicy pamiątek Wielkiej Wojny i beskidzkich zabytków otrzymali w nim kolejną pozycję, którą określić można mianem cennej, jeśli nie obowiązkowej. O wyjątkowości albumu wśród innych publikacji poświęconych tej tematyce decyduje przy tym bogactwo zdjęć archiwalnych prezentujących stan zachowania cmentarzy w drugiej połowie lat 80. XX w., tj. zarówno przed ich dalszą degradacją w kolejnych dekadach, jak i przed remontami, których doczekały w ostatnich czasach.
Zdjęcia archiwalne wykonane zostały przez Jana Majewskiego w latach 1986-1987 w ramach przygotowywanej pracy dyplomowej Wybrane cmentarze wojskowe z okresu I wojny światowej w rejonie Beskidu Niskiego i Pogórza – próba fotodokumentacji. Pierwotny plan zakładał dokumentację kilkunastu cmentarzy, ostatecznie Autor uwiecznił w swoim obiektywie cztery nisko‑beskidzkie i pogórzańskie okręgi cmentarne. Kilka tysięcy negatywów i slajdów będących pokłosiem tych prac zapewniło więc bogactwo wyboru materiału historycznego włączonego do nowej publikacji przygotowanej na 100. rocznicę ofensywy gorlickiej. Czytaj dalej →